Devi Bhagavata Purana · Chapter 11.23
taptakṛcchrādilakṣaṇavarṇanam
śrīnārāyaṇa uvāca
amṛtāpidhānamityevamuccārya sādhakottamaḥ /
ucchiṣṭabhāgbhyaḥ pātrānnaṃ dadyādante vicakṣaṇaḥ
ye ke cāsmatkule jātā dāsadāsyo'nakāṅkṣiṇaḥ /
te sarve tṛptimāyāntu mayā dattena bhūtale
raurave'puṇyanilaye padmārbudanivāsinām /
arthināmudakaṃ dattamakṣayyamupatiṣṭhatu
pavitragranthimutsṛjya maṇḍale bhuvi nikṣipet /
pātre tu nikṣipedyastu sa vipraḥ paṅktidūṣakaḥ
ucchiṣṭastena saṃspṛṣṭaḥ śunā śūdreṇa ca dvijaḥ /
upoṣya rajanīmekāṃ pañcagavyena śudhyati
anucchiṣṭena saṃspṛṣṭaiḥ snānameva vidhīyate /
ekāhutipradānena koṭiyajñaphalaṃ labhet
pañcabhiḥ pañcakoṭīnāṃ tadanantaphalaṃ smṛtam /
prāṇāgnihotravetre yo hyannadānaṃ karoti ca
dātuścaiva tu yatpuṇyaṃ bhoktuścaiva tu yatphalam /
prāpnutastau tadeva dvāvubhau tau svargagāminau
sapavitrakaro bhuṅkte yastu vipro vidhānataḥ /
grāse grāse phalaṃ tasya pañcagavyasamaṃ bhavet
pūjākālatraye nityaṃ japastarpaṇameva ca /
homo brāhmaṇabhuktiśca puraścaraṇamucyate
adhaḥśayāno dharmātmā jitakrodho jitendriyaḥ /
laghumiṣṭahitāśī ca vinītaḥ śāntacetasā
nityaṃ triṣavaṇasnāyī nityaṃ sa śubhabhāṣaṇaḥ /
strīśūdrapatitatvrātyanāstikocchiṣṭabhāṣaṇam
cāṇḍālabhāṣaṇaṃ caiva na kuryānmunisattama /
natvā naiva ca bhāṣeta japahomārcanādiṣu
maithunasya tathālāpaṃ tadgoṣṭhīmapi varjayet /
karmaṇā manasā vācā sarvāvasthāsu sarvadā
sarvatra maithunatyāgo brahmacaryaṃ pracakṣate /
rājñaścaiva gṛhasthasya brahmacaryamudāhṛtam
ṛtustāteṣu dāreṣu saṅgatiryā vidhānataḥ /
saṃskṛtāyāṃ savarṇāyāmṛtuṃ dṛṣṭvā prayatnataḥ
rātrau tu gamanaṃ kāryaṃ brahmacaryaṃ harenna tat /
ṛṇatrayamasaṃśodhya tvanutpādya sutānapi
tathā yajñānaniṣṭvā ca mokṣamicchanvrajatyadhaḥ /
ajāgalasya yajjanma tajjanma śruticoditam
ataḥ kāryaṃ tu viprendra ṛṇatrayaviśodhanam /
te devānāmṛṣīṇāṃ ca pitṝṇāmṛṇinastathā
ṛṣibhyo brahmacaryeṇa pitṛbhyastu tilodakaiḥ /
mucyedyajñena devebhyaḥ svāśramaṃ dharmamācaret
kṣīrāhārī phalāśī vā śākāśī vā haviṣyabhuk /
bhikṣāśī vā japedvidvānkṛcchracāndrāyaṇādikṛt
lavaṇaṃ kṣāramamlaṃ ca gṛñjanaṃ kāṃsyabhojanam /
tāmbūlaṃ ca dvibhuktaṃ ca duṣṭavāsaḥ pramattanam
śrutismṛtivirodhaṃ ca japaṃ rātrau vivarjayet /
vṛthā na kālaṃ gamayeddyūtastrīsvāpavādataḥ
gamayeddevatāpūjāstotrāgamavilokanaiḥ /
bhūśayyā brahmacāritvaṃ maunacaryā tathaiva ca
nityaṃ triṣavaṇasnānaṃ śūdrakarmavivarjanam /
nityapūjā nityadānamānandastutikīrtanam
naimittikārcanaṃ caiva viśvāso gurudevayoḥ /
japaniṣṭhasya dharmā ye dvādaśaite susiddhidāḥ
nityaṃ sūryamupasthāya tasya cābhimukho japet /
devatāpratimādau vā vahnau vābhyarcya tanmukhaḥ
snānapūjājapadhyānahomatarpaṇatatparaḥ /
niṣkāmo devatāyāṃ ca sarvakarmanivedakaḥ
evamādīṃśca niyamānpuraścaraṇakṛccaret /
tasmāddvijaḥ prasannātmā japahomaparāyaṇaḥ
tapasyadhyayane yukto bhavedbhūtānukampakaḥ /
tapasā svargamāpnoti tapasā vindate mahat
tapoyuktasya sidhyanti karmāṇi niyatātmanaḥ /
vidveṣaṇaṃ saṃharaṇaṃ māraṇaṃ roganāśanam
yena yenātha ṛṣiṇā yadarthaṃ devatāḥ stutāḥ /
sa sa kāmaḥ samṛddhyeta teṣāṃ teṣāṃ tathā tathā
tāni karmāṇi vakṣyāmi vidhānāni ca karmaṇām /
puraścaraṇamādau ca karmaṇāṃ siddhikārakam
svādhyāyābhyasanasyādau prājāpatyaṃ careddvijaḥ /
keśaśmaśrulomanakhān vāpayitvā tataḥ śuciḥ
tiṣṭhedahani rātrau tu śucirāsīta vāgyataḥ /
satyavādī pavitrāṇi japedvyāhṛtayastathā
jyekārādyāstu tā japtvā sāvitrīṃ ca tadityṛcam /
āpo hi ṣṭheti sūktaṃ ca pavitraṃ pāpanāśanam
punantyaḥ svastimatyaśca pāvamānyastathaiva ca /
sarvatraitatprayoktavyamādāvante ca karmaṇām
āsahasrādāśatādvāpyādaśādathavā japet /
akāraṃ vyāhṛtīstisraḥ sāvitrīmathavāyutam
tarpayitvādbhirācāryānṛṣīṃśchandāṃsi devatāḥ /
anāryeṇa na bhāṣeta śūdreṇāpi na garhitaiḥ
nāpi codakyayā vadhvā patitairnāntyajairnṛbhiḥ /
na devabrāhmaṇadviṣṭairnācāryagurunindakaiḥ
na mātṛpitṛvidviṣṭairnāvamanyeta kañcana /
kṛcchrāṇāmeṣa sarveṣāṃ vidhirukto'nupūrvaśaḥ
prājāpatyasya kṛcchrasya tathā sāntapanasya ca /
parākasya ca kṛcchrasya vidhiścāndrāyaṇasya ca
pañcabhiḥ pātakaiḥ sarvairduṣkṛtaiśca pramucyate /
taptakṛcchreṇa sarvāṇi pāpāni dahati kṣaṇāt
tribhiścāndrāyaṇaiḥ pūto brahmalokaṃ samaśnute /
aṣṭabhirdevatāḥ sākṣātpaśyeta varadāstadā
chandāṃsi daśabhirjñātvā sarvānkāmānsamaśnute /
tryahaṃ prātastryahaṃ sāyaṃ tryahamadyādayācitam
tryahaṃ paraṃ ca nāśnīyātprājāpatyaṃ careddvijaḥ /
gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakam
ekarātropavāsaśca kṛcchraṃ sāntapanaṃ smṛtam /
ekaikaṃ grāsamaśnīyādahāni trīṇi pūrvavat
tryahaṃ copavaseditthamatikṛcchraṃ careddvijaḥ /
evameva tribhiryuktaṃ mahāsāntapanaṃ smṛtam
taptakṛcchraṃ caranvipro jalakṣīraghṛtānilān /
pratitryahaṃ pibeduṣṇānsakṛtsnāyī samāhitaḥ
niyatastu pibedāpaḥ prājāpatyavidhiḥ smṛtaḥ /
yatātmano'pramattasya dvādaśāhamabhojanam
parāko nāma kṛcchro'yaṃ sarvapāpapraṇodanaḥ /
ekaikaṃ tu grasetpiṇḍaṃ kṛṣṇe śukle ca vardhayet
amāvāsyāṃ na bhuñjīta evaṃ cāndrāyaṇe vidhiḥ /
upaspṛśya triṣavaṇametaccāndrāyaṇaṃ smṛtam
caturaḥ prātaraśnīyādvipraḥ piṇḍātkṛtāhnikaḥ /
caturo'stamite sūrye śiśucāndrāyaṇaṃ smṛtam
aṣṭāvaṣṭau samaśnīyātpiṇḍānmadhyandine sthite /
niyatātmā haviṣyasya yaticāndrāyaṇaṃ vratam
etadrudrāstathādityā vasavaśca caranti hi /
sarve kuśalino devā marutaśca bhuvā saha
ekaikaṃ saptarātreṇa punāti vidhivatkṛtam /
tvagasṛkpiśitāsthīni medomajjāvasāstathā
ekaikaṃ saptarātreṇa śudhyatyeva na saṃśayaḥ /
ebhirvratairvipūtātmā karma kurvīta nityaśaḥ
evaṃ śuddhasya karmāṇi sidhyantyeva na saṃśayaḥ /
śuddhātmā karma kurvīta satyavādī jitendriyaḥ
iṣṭānkāmāṃstataḥ sarvānsamprāpnoti na saṃśayaḥ /
trirātramevopavasedrahitaḥ sarvakarmaṇā
trīṇi naktāni vā kuryāttataḥ karma samārabhet /
evaṃ vidhānaṃ kathitaṃ puraścaryāphalapradam
gāyatryāśca puraścaryāṃ sarvakāmapradāyinī /
kathitā tava devarṣe mahāpāpavināśinī
ādau kuryādvrataṃ mantrī dehaśodhanakārakam /
puraścaryāṃ tataḥ kuryātsamastaphalabhāgbhavet
iti te kathitaṃ guhyaṃ puraścaryāvidhānakam /
etatparasmai no vācyaṃ śrutisāraṃ yataḥ smṛtam
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
ekādaśaskandhe taptakṛcchrādilakṣaṇavarṇanaṃ nāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0