Cittaviśuddhiprakaraṇa · Verses 41-60
tavdatpātrīkṛtaṃ cittaṃ prajñopāyavidhānataḥ /
bhuñjāno mucyate kāmo mocayatyaparānapi
durvijñaiḥ sevitaḥ kāmaḥ kāmo bhavati bandhanam /
sa eva sevito vijñaiḥ kāmo mokṣaprasādhakaḥ
prasiddhaṃ sakale loke kṣīraṃ viṣavināśanam /
tadeva phaṇibhiḥ pītaṃ sutarāṃ viṣavardhanam
jale kṣīraṃ yathāviṣṭaṃ haṃso pibati paṇḍitaḥ /
saviṣān viṣāyāṃstadvad bhuktvā muktaśca paṇḍitaḥ
yathaiva vidhivadbhuktaṃ viṣamapyamṛtāyate /
durbhuktaṃ ghṛtapūrādi bālānāntu viṣāyate
idameva hi yaccittaṃ śodhitaṃ hetubhiḥ śubhaiḥ /
nirvikalpaṃ nirālambaṃ bhāti prakṛtinirmalam
yathā vahniḥ kṛśopyeṣa tailavartyādisaṃskṛtaḥ /
dīpo nirmalaniṣkampaḥ sthirastimiranāśanaḥ
vaṭabījaṃ yathā sūkṣmaṃ sahakārasamanvitam /
śākhāmūlaphalopetaṃ mahāvṛkṣavidhāyakam
haridrācūrṇasaṃyogādvarṇāntaramiti smṛtam /
prajñopāyasamāyogāddharmadhātuṃ tathā viduḥ
ghṛtaṃ ca madhusaṃyuktaṃ samāṃśaṃ viṣatāṃ vrajet /
tadeva vidhivadbhuiktamutkṛṣṭaṃ tu rasāyanam
rasaghṛṣṭaṃ yathā tāmraṃ nirdoṣaṃ kāñcanaṃ bhavet /
jñānaśuddhyā tathā kleśāḥ samyak kalyāṇakārakāḥ
hīnayānābhirūḍhānāṃ mṛtyuśaṅkā pade pade /
saṃgrāmajayacittastu dūra eva vyavasthitaḥ
mahāyānābhirūḍhastu karuṇādharmavarmitaḥ /
prajñātantudhanurbāṇo jagaduḍvaraṇāśayaḥ
mahāsattvo mahopāyaḥ sthirabudviratandritaḥ /
jitvā dustarasaṅgrāmaṃ tārayedaparānapi
paśavo 'pi hi kliśyante svārthamātraparāyaṇāḥ /
jagadarthavidhātāro dhanyāste viralā janāḥ
śītavātādiduḥkhāni sahante svārthalampaṭāḥ /
jagadarthapravṛttāste na sahante kathaṃ nu te
nārakāṇyapi duḥkhāni soḍhavyāni kṛpālubhiḥ /
śītavātādiduḥkhāni kastānyapi vicārayet
na kaṣṭakalpanāṃ kuryānnopavāsena ca kriyām /
snānaṃ śaucaṃ na caivātra grāmadharmaṃ vivarjayet
nakhadantāsthimajjānaḥ pituḥ śukravikārajāḥ /
māṃsaśoṇitakeśādi mātṛśoṇitasambhavam
itthamaśucisambhūtaḥ piṇḍo yo 'śucipūritaḥ /
kathaṃ saṃstādṛśaḥ kāyo gaṅgāsnānena śudhyati
Original text: Cittaviśuddhiprakaraṇa · Edition: Prabhubhai Bhikhabhai Patel, Nagpur: Visva-Bharati, 1949. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0