Chandogya Upanishad (with commentary) · Chapter 8.15
ChUpBh_8,14.1 ākāśo vā ityādi brahmaṇo lakṣaṇanirdeśārthamādhyānāya /
ākāśo vai nāma śrutiṣu prasiddha ātmā /
ākāśa ivāśarīratvāsūkṣmatvācca /
sa cā'kāśo nāmarūpayoḥ svātmasthayorjagadbījabhūtayoḥ salilasyeva phenasthānīyayornirvahitā nirvoḍhā vyākartā /
te nāmarūpe yadantarā yasya brahmaṇo 'ntarā madhye vartete, tayorvā nāmarūpayorantarā madhye yannāmarūpābhyāmaspṛṣṭaṃ yadityetattadbrahma nāmarūpavilakṣaṇaṃ nāmarūpābhyāmaspṛṣṭaṃ tathāpi tayornirvoḍhutvaṃ lakṣaṇaṃ brahmetyarthaḥ /
idameva maitreyībrāhmaṇenoktaṃ cinmātrānugamātmasarvatra citsvarūpataiveti gamyata ekavākyatā /
kartha tadavagamyata ityāha-sa ātmā /
ātmā hi nāma sarvajantūnāṃ pratyakcetanaḥ svasaṃvedyaḥ prasiddhastenaiva svarūpeṇonnīyāśarīro vyomavatsarvagata ātmā brahmetyavagantavyam /
taccā'tmā brahmāmṛtamamaraṇadharmā /
ata ūrdhva mantraḥ /
prajāpatiścaturmukhastasya sabhāṃ veśma prabhuvimitaṃ veśma prapadye gaccheyam /
kiñca yaśo 'haṃ yaśo nāmā'tmāhaṃ bhavāmi brāhmaṇānām /
brāhmaṇā eva hi viśeṣatastamupāsate tatasteṣāṃ yaśo bhavāmi /
tathā rājñāṃ viśāṃ ca /
te 'pyadhikṛtā eveti teṣāmapyātmā bhavāmi /
tadyaśo 'hamanuprāpatsyanuprāptumicchāmi sa hāhaṃ yaśasāmātmanāṃ dehendriyamanobuddhilakṣaṇānāmātmā /
kimarthamahamevaṃ prapadya iti, ucyate-śyetaṃ varṇataḥ pakvabadarasamaṃ rohitam /
tathādatkaṃ dantarahitamapyadatkaṃ bhakṣayitṛ srīvyañjanaṃ tatsevināṃ tejobalavīryavijñānadharmāṇāmapahantṛ vināśayitrityetat /
yadevaṃlakṣaṇaṃ śyetaṃ lindu picchilaṃ tanmābhigāṃ mābhigaccheyam /
dvirvacanamatyantānarthahetutvapradarśanārtham //1//
iti cchāndogyopaniṣadi aṣṭamādhyāyasya caturdaśaḥ khaṇḍaḥ
=======================================================================
START ChUp 8,15.1
tad dhaitad brahmā prajāpataya uvāca prajāpatir manave manuḥ prajābhyaḥ |
ācāryakulād vedam adhītya yathāvidhānaṃ guroḥ karmātiśeṣeṇābhisamāvṛtya kuṭumbe śucau deśe svādhyāyam adhīyāno dharmikān vidadhad ātmani sarvendriyāṇi saṃpratiṣṭhāpyāhiṃsan sarvabhūtāny anyatra tīrthebhyaḥ |
sa khalv evaṃ vartayan yāvad āyuṣaṃ brahmalokam abhisaṃpadyate |
na ca punar āvartate na ca punar āvartate
Original text: Chāndogyopaniṣad with the commentary ascribed to Śaṃkara · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0