Language

ENहिગુ
Scripture Library

Chandogya Upanishad (with commentary) · Chapter 6.13

6.13.1

ChUpBh_6,12.3 sa ya ityādyuktārtham /
yadi tatsajjagato mūlaṃ kasmānnopalabhyata ityetaddṛṣṭāntena mā bhagavānbhūya eva vijñāpayatviti /
tathā somyeti hovāca pitā //3//
iti cchāndogyopaniṣadi ṣaṣṭhādhyāyasya dvādaśaḥ khaṇḍaḥ
=======================================================================
START ChUp 6,13.1
lavaṇam etad udake 'vadhāyātha mā prātar upasīdathā iti |
sa ha tathā cakāra |
taṃ hovāca |
yad doṣā lavaṇam udake 'vādhā aṅga tad āhareti |
tad dhāvamṛśya na viveda

6.13.2

ChUpBh_6,13.1 vidyamānamapi vastu nopalabhyate prakārāntareṇa tūpalabhyata iti śṛṇvatra dṛṣṭāntam yadi cemamarthaṃ pratyakṣo sa ha pitroktamarthaṃ pratyakṣīkartumicchaṃstathā cakāra /
taṃ hovāca paredyuḥ prātarūpasīdathā upagacchethā iti /
sa ha pitroktamarthaṃ pratyakṣīkartumicchaṃstathā cakāra /
taṃ hovāca paredyuḥ prātaryallavaṃ doṣā rātrāvudake 'vādhā nikṣiptavānasyaṅga he vatsa tadāharetyuktastallavaṇamājihīrṣurha kilāvamṛśyodake na viveda na vijñātavānyathā tallavaṇaṃ, vidyamānameva sadapsu līnaṃ saṃśliṣṭamabhūtaṃ //1 //
START ChUp 6,13.2
yathā vilīnam eva |
an;gāsyāntād ācāmeti |
katham iti |
lavaṇam iti |
madhyād ācāmeti |
katham iti |
lavaṇam iti |
antād ācāmeti |
katham iti |
lavaṇam iti |
abhiprāsyaitad atha mopasīdathā iti |
tad dha tathā cakāra |
tac chaśvat saṃvartate |
taṃ hovācātra vāva kila tat somya na nibhālayase 'traiva kileti

6.13.3

ChUpBh_6,13.2 yathā vilīnaṃ lavaṇaṃ na vettha tathāpi taccakṣuṣā sparśanena ca piṇḍarūpaṃ lavaṇamagṛhyamāṇaṃ vidyata evāpsūpalabhyate copāyāntareṇetyetatputraṃ pratyāyayitumicchannāha-aṅgāsyodakasyāntādupari gṛhītvā'cāmetyuktvā putraṃ tathākṛtavantamuvāca kathamitītara āha lavaṇaṃ svādutaḥ iti /
tathā madhyādudakasya gṛhītvā'cāmeti kathamiti lavaṇamiti /
tathāntādadhodeśādgṛhītvā'cāmeti kathamiti lavaṇamiti /
yadyevamabhiprāsya parityajyaitadudakamācamyātha mopasīdathā iti taddha tathā cakāra lavaṇaṃ parityajya pitṛsamīpamājagāmetyarthaḥ /
idaṃ vacanaṃ bravaṃstallavamaṃ tasminnevodake yanmayā rātrau kṣiptaṃ śāśvannityaṃ saṃvartate vidyamānameva satsamyagvartate /
ityevamuktavantaṃ taṃ hovāca pitā /
yathedaṃ lavaṇaṃ darśanasparśanābhyāṃ pūrvaṃ gṛhītaṃ punarudake vilīnaṃ tābhyāmagṛhyamāṇamapi vidyata evopāyāntareṇa jihvayopalabhyamānatvāt /
evamevātraivāsminneva tejobannādikārye śuṅgedehe /
vāva kiletyācāryopadeśasmaraṇapradarśanārthau /
sattejobannādiśuṅgakāramaṃ vaṭabījāṇimavadvidyamānamevendriyairnopalabhase na nibhālayase /
yathātraivodake darśanasparśanābhyāmanupalabhyamānaṃ lavaṇaṃ vidyamānameva jihvayopalabdhavānasi /
evamevātraiva kila vidyamānaṃ sajjaganmūlamupāyāntareṇa lavaṇāṇimavadupalapsyasa iti vākyaśeṣaḥ //2 //
START ChUp 6,13.3
sa ya eṣo 'ṇimaitad ātmyam idaṃ sarvam |
tat satyam |
sa ātmā |
tat tvam asi śvetaketo iti |
bhūya eva mā bhagavān vijñāpayatv iti |
tathā somyeti hovāca

Original text: Chāndogyopaniṣad with the commentary ascribed to Śaṃkara · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc