Brihat Parashara Hora Shastra · Chapter 25
athā'prakāśagrahaphalādhyāyaḥ
ravyādisaptakheṭānāṃ proktaṃ bhāvaphalaṃ mayā/
aprakāśagrahāṇāṃ ca phalāni kathayāmyaham
śūro vimalanetrāṃśaḥ sustabdho nirghṛṇaḥ khalaḥ/
mūrtisthe dhūmasaṃjñe ca gāḍharoṣo naraḥ sadā
rogī dhanī tu hīnāṅgo rājyāpahṛtamānasaḥ/
dhūme dvitīye saṃprāpte mandaprajño napuṃsakaḥ
matimān śauryasampanna iṣṭacitaḥ priyaṃvadaḥ/
dhūme sahajabhāvasthe janāḍhyo dhanavān bhavet
kalatrāṅgaparityakto nityaṃ manasi duḥkhitaḥ/
dhūme caturthe samprāpte sarvaśāstrārthacintakaḥ
svalpāpatyo dhanairhīno dhūme pañcamasaṃsthite/
guruta sarvabhakṣaṃ ca suhṛnmantravivarjitaḥ
balavāñchatruvadhako dhūme ca ripubhāvage/
bahutejoyutaḥ khyātaḥ sadā rogavivarjitaḥ
nirdhanaḥ satataṃ kāmī paradāreṣu kovidaḥ/
dhūme saptamage jāto nistejāḥ sarvadā bhavet
vikrameṇa parityaktaḥ sotsāho satyasaṅgaraḥ/
apriyo niṣṭhuraḥ svārthī dhūme mṛtyugate sati
sutasaubhāgyasampanno dhanī mānī dayānvitaḥ/
dharmasthāne sthite dhūme dharmavān bandhuvatsalaḥ
sutasaubhāgyasaṃyuktaḥ santoṣī matimān sukhī/
karmasthe mānavo nityaṃ dhūme satyapadasthitaḥ
dhanadhānyahiraṇyāḍhyo rūpavāṃśca kalānvitaḥ/
dhūme lābhagate caiva vinīto gītakovidaḥ
patitaḥ pāpakarmā ca dhūme dvādaśasaṅgate/
paradāreṣu saṃsakto vyasanī nirghṛṇaḥ śaṭhaḥ
lagne pāte ca samprāpte jātako duḥkhīpīḍitaḥ/
krūro ghātakaro mūrkho dveṣī bandhujanasya ca
jihmo'tipittavān bhogī dhanasthe pātasaṃjñake/
nirghṛṇaścā'kṛtajñaśca duṣṭātmā pāpakṛttathā
sthiraprajño raṇī dātā dhanāḍhyo rājavallabhaḥ/
samprāpte sahaje pāte senādhīśo bhavennaraḥ
bandhavyādhisamāyuktaḥ sutasaubhāgyavarjitaḥ/
caturthago yadā pātastadā syānmanujaśca saḥ
daridro rūpasaṃyuktaḥ pāte pañcamage sati/
kaphapittānilairyukto niṣṭhuro nirapatrapaḥ
śatruhantā supuṣṭaśca sarvāstrāṇāṃ ca cālakaḥ/
kalāsu nipuṇaḥ śāntaḥ pāte śatrugate sati
dhanadārasutaistyaktaḥ strījito duḥkhasaṃyutaḥ/
pāte kalatrage kāmī nirlajjaḥ parasauhṛdaḥ
vikalākṣo virūpaśca durbhago dvijanindakaḥ/
mṛtyusthāne sthite pāte raktapīḍāpariplutaḥ
bahuvyāpārako nityaṃ bahumitro bahuśrutaḥ/
dharmabhe pātakheṭe ca strīpriyaśca priyaṃvadaḥ
saśrīko dharmakṛchānto dharmakāryeṣu kovidaḥ/
karmasthe pātasaṃjñe hi mahāprājño vicakṣaṇaḥ
prabhūtadhanavān mānī satyavādī dṛḍhavrataḥ/
aśvaḍhyo gītasaṃsaktaḥ pāte lābhagate sati
kopī ca bahukarmāḍhayo vyaṃgo dharmasya dūṣakaḥ/
vyayasthāne gate pāte vidveṣī nijabandhuṣu
vidvān satyarataḥ śānto dhanavān putravāñchuciḥ/
paridho tanuge dātā jāyate guruvatsalaḥ
īśvaro rūpavān bhogī sukhī dharmaparāyaṇaḥ/
dhanasthe paridhau jātaḥ prabhurbhavati mānavaḥ
strīvallabhaḥ surūpāṃgo devasvajanasaṃgataḥ/
tṛtīye paridhau bhṛtyo gurubhaktisamanvitaḥ
paridhau sukhabhāvasthe vismitaṃ tvarimaṃgalam/
akrūraṃ tvatha sampūrṇaṃ kurute gītakovidam
lakṣmīvān śīlavān kāntaḥ priyavān dharmavatsalaḥ/
pañcame paridhau jātaḥ strīṇāṃ bhavati vallabhaḥ
vyakto'rthaputravān bhogī sarvasattvahite rataḥ/
paridhau ripubhāvasthe śatruhā jāyate naraḥ
svalpāpatyaḥ sukhairhīno mandaprajñaḥ suniṣṭhuraḥ/
paridhau dyūnabhāvasthe strīṇāṃ vyādhiśca jāyate
adhyātmacintakaḥ śānto dṛḍhakāyo dṛḍhavrataḥ/
dharmavāṃśca sasattvaśca paridhau randhrasaṃsthite
putrānvitaḥ sukhī kānto dhanāḍhayo laulyavarjitaḥ/
paridhau dharmage mānī svalpasantuṣṭamānasaḥ
kalābhijñastathā bhogī dṛḍhakāyo hyamatsaraḥ/
paridhau daśame prāpte sarvaśāstrārthapāragaḥ
strībhogī guṇavāṃścaiva matimān svajanapriyaḥ/
lābhage paridhau jāto mandāgnirūpapadyate
vyayaste paridhau jāto vyayakṛt mānavaḥ sadā/
duḥkhabhāg duṣṭabuddhiśca gurunindāparāyaṇaḥ
dhanadhānyahiraṇyāḍhyaḥ kṛtajñaḥ sammataḥ satām/
sarvadoṣaparityaktaścāpe tanugate naraḥ
priyaṃvadaḥ prgalbhāḍhyo vinīto vidyayā'nvitaḥ/
dhanasthe cāpakheṭe ca rūpavān dharmatatparaḥ
kṛpaṇo'tikalābhijñaścauryakarmarataḥ sadā/
sahaje dhanuṣi prāpte hīnāṅgo gatasauhṛdaḥ
sukhī godhanadhānyādyai rājasanmānapūjitaḥ/
kārmuke sukhasaṃsthe tu nīrogo tanu jāyate
rucimān dīrghadarśo ca devabhaktaḥ priyaṃvadaḥ/
cāpe pañcamage jāto vivṛddhaḥ sarvakarmasu
śatruhantā'tidhartaśca sukhī prītiruciḥ śuciḥ/
ṣaṣṭhasthānagate cāpe sarvakarmasamṛddhibhāk
īśvaro guṇasampūrṇaḥ śāstrabiddhārbhikaḥ priyaḥ/
cāpe saptamabhāvasthe bhavatīti na saṃśayaḥ
parakarmarataḥ krūraḥ paradāraparāyaṇaḥ/
aṣṭamasthānagate cāpe jāyate vikalāṃgakaḥ
tapasvī vratacaryāsu nirato vidyayā'dhikaḥ/
dharmasthe jāyate cāpe mānavo lokaviśrutaḥ
bahuputradhanaiśvaryo gomahiṣyādimān bhavet/
karmabhe cāpasaṃyukte jāyate lokaviśrutaḥ
lābhage capakheṭe ca lābhayukto bhavennaraḥ/
nirogo dṛḍhakopāgnirmantrastrīparamāstravit
khalo'timānī durbuddhirnirlajjo vyayasaṃsthite/
cāpe parastrīsaṃyukto jāyate nirdhanaḥ sadā
kuśalaḥ sarvavidyāsu sukhī vāṅnipunaḥ priyaḥ/
tanau śikhini sañjātaḥ sarvakāmānvito bhavet
vaktā priyaṃvadaḥ kānto dhanasthānagate dhvaje/
kāvyakṛt paṇḍito mānī vinīto vāhanānvitaḥ
kadaryaḥ krūrakartā ca kṛśāṅgo dhanavarjitaḥ/
sahajasthe tu śikhini tīvrarogī prajāyate
rūpavān guṇasampannaḥ sāttviko'pi srutipriyaḥ/
sukhasaṃsthe tu śikhini sadā bhavati saukhyabhāk
sukhī bhogī kalāvicca pañcamasthānage dhvaje/
yuktijño matimān vāgmī gurubhaktisamanvitaḥ
mātṛpakṣakṣayakaraḥ śatruhā bahuvāndhavaḥ/
ripusthāne dhvaje prāpte śūraḥ kānto vicakṣaṇaḥ
dyūtakrīḍāṣvabhirataḥ kāmī bhogasamanvitaḥ/
dhvaje tu saptamasthāge veśyāsu kṛtasauhṛdaḥ
nīcakarmarataḥ pāpo nirlajjo nindakaḥ sadā/
mṛtyusthāne dhvaje prāpte gatastryaparapakṣakaḥ
liṅgadhārī prasannātmā sarvabhūtahite rataḥ/
dharmabhe śikhini prāpte dharmakāryeṣu kovidaḥ
sukhasaubhāgyasampannaḥ kāminīnāṃ ca vallabhaḥ/
dātā dvijaiḥ samāyuktaḥ karmasthe śikhini dvija
nityalābhaḥ sudharmī ca lābhe śikhini pūjitaḥ/
dhanāḍhyaḥ subhagaḥ śūraḥ suyajñaścāti kovidaḥ
pāpakarmarataḥ śūraḥ śraddhāhīno'ghṛṇo naraḥ/
paradārarato raudraḥ śikhini vyayage sati
rogārttaḥ satataṃ kāmī pāpātmādhigataḥ śaṭhaḥ/
tanusthe gulike jātaḥ khalabhāvo'tiduḥkhitaḥ
vikṛto duḥkhitaḥ kṣudro vyasanī ca gatatrapaḥ/
dhanasthe gulike jāto niḥsvo bhavati mānavaḥ
cārvaṅgo grāmapaḥ puṇyasaṃyuktaḥ sajjanapriyaḥ/
sahaje gulike jāto mānavo rājapūjitaḥ
rogī sukhaparityaktaḥ sadā bhavati pāpakṛt/
gulike sukhabhāvasthe vātapittādhiko bhavet
vistutirvidhano'lpāyurdveṣī kṣudro napuṃsakaḥ/
gulike sutabhāvasthe strījito nāstiko bhavet
vītaśatruḥ supuṣṭāṅgo ripusthāne yamātmaje/
sudīptaḥ sammataḥ strīṇāṃ sotsāhaḥ sudṛḍho hitaḥ
strījitaḥ pāpakṛjjāraḥ kṛśāṅgo gatasauhṛdaḥ/
jīvitaḥ strīdhanenaiva gulike saptamasthite
kṣudhālurduḥkhita krūrastīkṣṇaroṣo'tinirghṛṇaḥ/
randhrage gulike niḥsvo jāyate guṇavarjitaḥ
bahukleśaḥ kṛśatanurduṣṭakarmātinirghṛṇaḥ/
gulike dharmage mandaḥ piśuno bahirākṛtiḥ
putrānvitaḥ sukhī bhoktā devāgnyarcanavatsalaḥ/
daśame gulike jāto yogadharmāśritaḥ sukhī
sustrībhogī prajādhyakṣo bandhūnāṃ ca hite rataḥ/
lābhasthe gulike jāto nīcāṅga sārvabhaumakaḥ
nīcakarmāśtitaḥ pāpo hīnāṅgo durbhago'lasaḥ/
vyayage gulike jāto nīceṣu kurute ratim
lagne prāṇapade kṣaṇo rogi bhavati mānavaḥ/
mūkonmatto jaḍāṅgastu hīnāṅgo duḥkhita kṛśaḥ
bahudhānyo bahudhano bahubhṛtyo bahuprajaḥ/
dhanasthānasthite prāṇe subhago jayate naraḥ
hiṃsro garvasamāyukto niṣṭhuro'timalimlucaḥ/
tṛtīyage prāṇapade gurubhaktivivarjitaḥ
sukhasthe tu sukhī kāntaḥ suhṛdramāsu vallabhaḥ/
gurau parāyaṇaḥ śītaḥ prāṇe vai satyatatparaḥ
sukhibhāk sukriyopetastvapacāradayānvitaḥ/
pañcamasthe prāṇapade sarvakāmasamanvitaḥ
bandhuśatruvaśastīkṣṇo mandāgnirnirdayaḥ khalaḥ/
ṣaṣṭhe prāṇapade rogī vittapo'lpāyureva ca
īrṣyālu satataṃ kāmī tīvraraudravapurnaraḥ/
saptamasthe prāṇapade durārādhyaḥ kubuddhimān
rogasantāpitāṅgaśca prāṇapade'ṣṭame sati/
pīḍitaḥ pārthivairduḥkhairmṛtyabandhusutodbhavaiḥ
putravān dhanasampannaḥ subhagaḥ priyadarśanaḥ/
prāṇe dharmasthite bhṛtyaḥ sadā'duṣṭo vicakṣaṇaḥ
vīryavān matimān dakṣo nṛpakāryeṣu kovidaḥ/
daśame vai prāṇapade devārcanaparāyaṇaḥ
vikhyāto guṇavān prājño bhogīdha nasamanvitaḥ/
lābhasthānasthite prāṇe gaurāṅgo mātṛvatsalaḥ
kṣudro duṣṭastu hīnāṅgo vidveśī dvijabandhuṣu/
vyaye prāṇe netrarogī kāṇo vā jāyate naraḥ
ityaprakāśakheṭānāṃ phalānyuktāni bhūsura/
tathā yāni prakāśānāṃ sūryādīnāṃ khacāriṇām
tāni sthitivaśātteṣāṃ sphuṭadṛṣṭivaśāt tathā/
balā'balavivekena vaktavyāni śarīriṇām
taḥ/
manasvī guṇavān vāgmī satyadharmarataḥ sadā
karmeśe randhrabhāvasthe karmahīno bhavennaraḥ/
dīrghāyurapyasau jātaḥ paranindāparāyaṇaḥ
rājyeśe bhāgyabhe jāto rājā rājakulodbhavaḥ/
tatsamo'nyakulotpanno dhanaputrādisaṃyutaḥ
karmeśe rājyabhāvasthe sarvakarmapaṭuḥ sukhī/
vikramī satyavaktā ca gurubhaktirato naraḥ
rājyeśe lābhabhāvasthe jāto dhanasutānvitaḥ/
harṣavān guṇavāṃścāpi satyavaktā sadā sukhī
rājyeśe vyayabhāvasthe tasya rājagṛhe vyayaḥ/
śatruto'pi bhayaṃ nityaṃ caturaścāpi cintitaḥ
lābheśe lagnage jātaḥ sāttviko dhanavān sukhī/
samadṛṣṭiḥ kavirvāgmī sadā lābhasamanvitaḥ
lābheśe dhanabhāvasthe jātaḥ sarvadhanānvitaḥ/
sarvasiddhiyuto dātā dhārmikaśca sukhī sadā
lābheśe sahaje jātaḥ kuśalaḥ sarvakarmasu/
dhanī bhrātṛsukhopetaḥ śūlarogabhayaṃ kvacit
lābheśe sukhabhāvasthe lābho mātṛkulād bhavet/
tīrthayātrākaro jāto gṛhabhūmisukhānvitaḥ
lābheśe sutabhāvasthe bhavanti sukhinaḥ sutāḥ/
vidyavanto'pi sacchīlāḥ svayaṃ dharmarataḥ sukhī
lābheśe rogabhāvasthe jāto rogasamanvitaḥ/
krūrabuddhiḥ pravāsī ca śatrubhi paripīḍitaḥ
lābheśe dārabhāvasthe lābho dārakulāt sadā/
udāraśca guṇī kāmī jano bhāryāvaśānugaḥ
lābheśe randhrabhāvasthe hāniḥ kāryeṣu jāyate/
tasyāyuśca bhaveddīrghaṃ prathamaṃ maraṇaṃ striyaḥ
labheśe bhāgyabhāvasthe bhāgyavān jāyate naraḥ/
caturaḥ satyavādī ca rājapujyo dhanādhipaḥ
lābheśe karmabhāvasthe bhūpavandyo guṇānvitaḥ/
nijadharmarato dhīmān satyavādī jitendriyaḥ
lābheśe lābhabhāvasthe lābhaḥ sarveṣu karmasu/
paṇḍityaṃ ca sukhaṃ tasya varddhate ca dine dine
lābheśe vyayabhāvasthe satkāryeṣu vyayaḥ sadā/
kāmuko bahupatnīko mlecchasaṃsargakārakaḥ
vyayeśe lagnage jāto vyayaśīlo jato bhavet/
durbalaḥ kapharogī ca dhanavidyāvivarjitaḥ
vyayeśe dhanabhāvasthe śubhakārye vyayaḥ sadā/
dhārmikaḥ priyavādī ca guṇasaukhyasamanvitaḥ
vyayeśe sahaje jāto bhrātṛsaukyavivarjitaḥ/
bhavedanyajanadveṣī svaśarīrasya poṣakaḥ
vyayeśe sukhabhāvasthe mātuḥ sukhavivarjitaḥ/
bhūmiyānagṛhādīnāṃ hānistasya dinedine
vyayeśe sutabhāvasthe sutavidyāvivarjitaḥ/
putrārthe ca vyayastasya tīrthāṭanaparo naraḥ
vyayeśe ripubhāvasthe jātaḥ svajanavairakṛt/
krodhī pāpī ca duḥkhī ca parajāyārato naraḥ
vyayeśe dārabhāvasthe vyayo dārakṛtaḥ sadā/
tasya bhāryāsukhaṃ naiva balavidyāvivarjitaḥ
vyayeśe mṛtyubhāvasthe jāto lābhānvitaḥ sadā/
priyavāṅ madhyamāyuśca sampūrṇaguṇasaṃyutaḥ
vyayeśe bhāgyabhāvasthe gurudveṣī bhavennaraḥ/
mitrairapi bhavedvairaṃ svārthasādhanatatparaḥ
vyayeśe rājyabhāvasthe vyayo rājakulādbhavet/
pitṛto'pi sukhaṃ tasya svalpameva hi jāyate
vyayeśe lābhabhāvasthe lābhe hāniḥ prajāyate/
pareṇa rakṣitaṃ dravyaṃ kadācillabhate naraḥ
vyayeśe vyayabhāvasthe vyayādhikyaṃ hi jāyate/
na śarīrasukhaṃ tasya krodhī dveṣaparo nṛṇām
iti te kathitaṃ vipra bhāveśānāṃ ca yat phalam/
balābalavivekena sarveṣaṃ tatsamādiśet
dvirāśīśasya kheṭasya viditvobhayathā phalam/
virodhe tulyaphalayordvayornāśaḥ prajāyate
vibhinnayostu phalayordvayoḥ prāptirbhaveddhruvam/
grahe pūrṇabale purṇamardhamardhabale phalam
pādaṃ hīnabale kheṭe jñeyamitthaṃ budhairiti/
uktaṃ bhāvasthitānāṃ te bhāveśānāṃ palaṃ mayā
Original text: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0