Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brihat Parashara Hora Shastra · Chapter 25

25.25

athā'prakāśagrahaphalādhyāyaḥ

25.1

ravyādisaptakheṭānāṃ proktaṃ bhāvaphalaṃ mayā/
aprakāśagrahāṇāṃ ca phalāni kathayāmyaham‌

25.2

śūro vimalanetrāṃśaḥ sustabdho nirghṛṇaḥ khalaḥ/
mūrtisthe dhūmasaṃjñe ca gāḍharoṣo naraḥ sadā

25.3

rogī dhanī tu hīnāṅgo rājyāpahṛtamānasaḥ/
dhūme dvitīye saṃprāpte mandaprajño napuṃsakaḥ

25.4

matimān‌ śauryasampanna iṣṭacitaḥ priyaṃvadaḥ/
dhūme sahajabhāvasthe janāḍh‌yo dhanavān‌ bhavet‌

25.5

kalatrāṅgaparityakto nityaṃ manasi duḥkhitaḥ/
dhūme caturthe samprāpte sarvaśāstrārthacintakaḥ

25.6

svalpāpatyo dhanairhīno dhūme pañcamasaṃsthite/
guruta sarvabhakṣaṃ ca suhṛnmantravivarjitaḥ

25.7

balavāñchatruvadhako dhūme ca ripubhāvage/
bahutejoyutaḥ khyātaḥ sadā rogavivarjitaḥ

25.8

nirdhanaḥ satataṃ kāmī paradāreṣu kovidaḥ/
dhūme saptamage jāto nistejāḥ sarvadā bhavet‌

25.9

vikrameṇa parityaktaḥ sotsāho satyasaṅgaraḥ/
apriyo niṣṭhuraḥ svārthī dhūme mṛtyugate sati

25.10

sutasaubhāgyasampanno dhanī mānī dayānvitaḥ/
dharmasthāne sthite dhūme dharmavān‌ bandhuvatsalaḥ

25.11

sutasaubhāgyasaṃyuktaḥ santoṣī matimān‌ sukhī/
karmasthe mānavo nityaṃ dhūme satyapadasthitaḥ

25.12

dhanadhānyahiraṇyāḍhyo rūpavāṃśca kalānvitaḥ/
dhūme lābhagate caiva vinīto gītakovidaḥ

25.13

patitaḥ pāpakarmā ca dhūme dvādaśasaṅgate/
paradāreṣu saṃsakto vyasanī nirghṛṇaḥ śaṭhaḥ

25.14

lagne pāte ca samprāpte jātako duḥkhīpīḍitaḥ/
krūro ghātakaro mūrkho dveṣī bandhujanasya ca

25.15

jihmo'tipittavān‌ bhogī dhanasthe pātasaṃjñake/
nirghṛṇaścā'kṛtajñaśca duṣṭātmā pāpakṛttathā

25.16

sthiraprajño raṇī dātā dhanāḍh‌yo rājavallabhaḥ/
samprāpte sahaje pāte senādhīśo bhavennaraḥ

25.17

bandhavyādhisamāyuktaḥ sutasaubhāgyavarjitaḥ/
caturthago yadā pātastadā syānmanujaśca saḥ

25.18

daridro rūpasaṃyuktaḥ pāte pañcamage sati/
kaphapittānilairyukto niṣṭhuro nirapatrapaḥ

25.19

śatruhantā supuṣṭaśca sarvāstrāṇāṃ ca cālakaḥ/
kalāsu nipuṇaḥ śāntaḥ pāte śatrugate sati

25.20

dhanadārasutaistyaktaḥ strījito duḥkhasaṃyutaḥ/
pāte kalatrage kāmī nirlajjaḥ parasauhṛdaḥ

25.21

vikalākṣo virūpaśca durbhago dvijanindakaḥ/
mṛtyusthāne sthite pāte raktapīḍāpariplutaḥ

25.22

bahuvyāpārako nityaṃ bahumitro bahuśrutaḥ/
dharmabhe pātakheṭe ca strīpriyaśca priyaṃvadaḥ

25.23

saśrīko dharmakṛchānto dharmakāryeṣu kovidaḥ/
karmasthe pātasaṃjñe hi mahāprājño vicakṣaṇaḥ

25.24

prabhūtadhanavān‌ mānī satyavādī dṛḍhavrataḥ/
aśvaḍhyo gītasaṃsaktaḥ pāte lābhagate sati

25.25

kopī ca bahukarmāḍhayo vyaṃgo dharmasya dūṣakaḥ/
vyayasthāne gate pāte vidveṣī nijabandhuṣu

25.26

vidvān‌ satyarataḥ śānto dhanavān‌ putravāñchuciḥ/
paridho tanuge dātā jāyate guruvatsalaḥ

25.27

īśvaro rūpavān‌ bhogī sukhī dharmaparāyaṇaḥ/
dhanasthe paridhau jātaḥ prabhurbhavati mānavaḥ

25.28

strīvallabhaḥ surūpāṃgo devasvajanasaṃgataḥ/
tṛtīye paridhau bhṛtyo gurubhaktisamanvitaḥ

25.29

paridhau sukhabhāvasthe vismitaṃ tvarimaṃgalam‌/
akrūraṃ tvatha sampūrṇaṃ kurute gītakovidam‌

25.30

lakṣmīvān‌ śīlavān‌ kāntaḥ priyavān‌ dharmavatsalaḥ/
pañcame paridhau jātaḥ strīṇāṃ bhavati vallabhaḥ

25.31

vyakto'rthaputravān‌ bhogī sarvasattvahite rataḥ/
paridhau ripubhāvasthe śatruhā jāyate naraḥ

25.32

svalpāpatyaḥ sukhairhīno mandaprajñaḥ suniṣṭhuraḥ/
paridhau dyūnabhāvasthe strīṇāṃ vyādhiśca jāyate

25.33

adhyātmacintakaḥ śānto dṛḍhakāyo dṛḍhavrataḥ/
dharmavāṃśca sasattvaśca paridhau randhrasaṃsthite

25.34

putrānvitaḥ sukhī kānto dhanāḍhayo laulyavarjitaḥ/
paridhau dharmage mānī svalpasantuṣṭamānasaḥ

25.35

kalābhijñastathā bhogī dṛḍhakāyo hyamatsaraḥ/
paridhau daśame prāpte sarvaśāstrārthapāragaḥ

25.36

strībhogī guṇavāṃścaiva matimān‌ svajanapriyaḥ/
lābhage paridhau jāto mandāgnirūpapadyate

25.37

vyayaste paridhau jāto vyayakṛt‌ mānavaḥ sadā/
duḥkhabhāg‌ duṣṭabuddhiśca gurunindāparāyaṇaḥ

25.38

dhanadhānyahiraṇyāḍhyaḥ kṛtajñaḥ sammataḥ satām‌/
sarvadoṣaparityaktaścāpe tanugate naraḥ

25.39

priyaṃvadaḥ prgalbhāḍhyo vinīto vidyayā'nvitaḥ/
dhanasthe cāpakheṭe ca rūpavān‌ dharmatatparaḥ

25.40

kṛpaṇo'tikalābhijñaścauryakarmarataḥ sadā/
sahaje dhanuṣi prāpte hīnāṅgo gatasauhṛdaḥ

25.41

sukhī godhanadhānyādyai rājasanmānapūjitaḥ/
kārmuke sukhasaṃsthe tu nīrogo tanu jāyate

25.42

rucimān‌ dīrghadarśo ca devabhaktaḥ priyaṃvadaḥ/
cāpe pañcamage jāto vivṛddhaḥ sarvakarmasu

25.43

śatruhantā'tidhartaśca sukhī prītiruciḥ śuciḥ/
ṣaṣṭhasthānagate cāpe sarvakarmasamṛddhibhāk‌

25.44

īśvaro guṇasampūrṇaḥ śāstrabiddhārbhikaḥ priyaḥ/
cāpe saptamabhāvasthe bhavatīti na saṃśayaḥ

25.45

parakarmarataḥ krūraḥ paradāraparāyaṇaḥ/
aṣṭamasthānagate cāpe jāyate vikalāṃgakaḥ

25.46

tapasvī vratacaryāsu nirato vidyayā'dhikaḥ/
dharmasthe jāyate cāpe mānavo lokaviśrutaḥ

25.47

bahuputradhanaiśvaryo gomahiṣyādimān‌ bhavet‌/
karmabhe cāpasaṃyukte jāyate lokaviśrutaḥ

25.48

lābhage capakheṭe ca lābhayukto bhavennaraḥ/
nirogo dṛḍhakopāgnirmantrastrīparamāstravit‌

25.49

khalo'timānī durbuddhirnirlajjo vyayasaṃsthite/
cāpe parastrīsaṃyukto jāyate nirdhanaḥ sadā

25.50

kuśalaḥ sarvavidyāsu sukhī vāṅ‌nipunaḥ priyaḥ/
tanau śikhini sañjātaḥ sarvakāmānvito bhavet‌

25.51

vaktā priyaṃvadaḥ kānto dhanasthānagate dhvaje/
kāvyakṛt‌ paṇḍito mānī vinīto vāhanānvitaḥ

25.52

kadaryaḥ krūrakartā ca kṛśāṅgo dhanavarjitaḥ/
sahajasthe tu śikhini tīvrarogī prajāyate

25.53

rūpavān‌ guṇasampannaḥ sāttviko'pi srutipriyaḥ/
sukhasaṃsthe tu śikhini sadā bhavati saukhyabhāk‌

25.54

sukhī bhogī kalāvicca pañcamasthānage dhvaje/
yuktijño matimān‌ vāgmī gurubhaktisamanvitaḥ

25.55

mātṛpakṣakṣayakaraḥ śatruhā bahuvāndhavaḥ/
ripusthāne dhvaje prāpte śūraḥ kānto vicakṣaṇaḥ

25.56

dyūtakrīḍāṣvabhirataḥ kāmī bhogasamanvitaḥ/
dhvaje tu saptamasthāge veśyāsu kṛtasauhṛdaḥ

25.57

nīcakarmarataḥ pāpo nirlajjo nindakaḥ sadā/
mṛtyusthāne dhvaje prāpte gatastryaparapakṣakaḥ

25.58

liṅgadhārī prasannātmā sarvabhūtahite rataḥ/
dharmabhe śikhini prāpte dharmakāryeṣu kovidaḥ

25.59

sukhasaubhāgyasampannaḥ kāminīnāṃ ca vallabhaḥ/
dātā dvijaiḥ samāyuktaḥ karmasthe śikhini dvija

25.60

nityalābhaḥ sudharmī ca lābhe śikhini pūjitaḥ/
dhanāḍhyaḥ subhagaḥ śūraḥ suyajñaścāti kovidaḥ

25.61

pāpakarmarataḥ śūraḥ śraddhāhīno'ghṛṇo naraḥ/
paradārarato raudraḥ śikhini vyayage sati

25.62

rogārttaḥ satataṃ kāmī pāpātmādhigataḥ śaṭhaḥ/
tanusthe gulike jātaḥ khalabhāvo'tiduḥkhitaḥ

25.63

vikṛto duḥkhitaḥ kṣudro vyasanī ca gatatrapaḥ/
dhanasthe gulike jāto niḥsvo bhavati mānavaḥ

25.64

cārvaṅgo grāmapaḥ puṇyasaṃyuktaḥ sajjanapriyaḥ/
sahaje gulike jāto mānavo rājapūjitaḥ

25.65

rogī sukhaparityaktaḥ sadā bhavati pāpakṛt‌/
gulike sukhabhāvasthe vātapittādhiko bhavet‌

25.66

vistutirvidhano'lpāyurdveṣī kṣudro napuṃsakaḥ/
gulike sutabhāvasthe strījito nāstiko bhavet‌

25.67

vītaśatruḥ supuṣṭāṅgo ripusthāne yamātmaje/
sudīptaḥ sammataḥ strīṇāṃ sotsāhaḥ sudṛḍho hitaḥ

25.68

strījitaḥ pāpakṛjjāraḥ kṛśāṅgo gatasauhṛdaḥ/
jīvitaḥ strīdhanenaiva gulike saptamasthite

25.69

kṣudhālurduḥkhita krūrastīkṣṇaroṣo'tinirghṛṇaḥ/
randhrage gulike niḥsvo jāyate guṇavarjitaḥ

25.70

bahukleśaḥ kṛśatanurduṣṭakarmātinirghṛṇaḥ/
gulike dharmage mandaḥ piśuno bahirākṛtiḥ

25.71

putrānvitaḥ sukhī bhoktā devāgnyarcanavatsalaḥ/
daśame gulike jāto yogadharmāśritaḥ sukhī

25.72

sustrībhogī prajādhyakṣo bandhūnāṃ ca hite rataḥ/
lābhasthe gulike jāto nīcāṅga sārvabhaumakaḥ

25.73

nīcakarmāśtitaḥ pāpo hīnāṅgo durbhago'lasaḥ/
vyayage gulike jāto nīceṣu kurute ratim‌

25.74

lagne prāṇapade kṣaṇo rogi bhavati mānavaḥ/
mūkonmatto jaḍāṅgastu hīnāṅgo duḥkhita kṛśaḥ

25.75

bahudhānyo bahudhano bahubhṛtyo bahuprajaḥ/
dhanasthānasthite prāṇe subhago jayate naraḥ

25.76

hiṃsro garvasamāyukto niṣṭhuro'timalimlucaḥ/
tṛtīyage prāṇapade gurubhaktivivarjitaḥ

25.77

sukhasthe tu sukhī kāntaḥ suhṛdramāsu vallabhaḥ/
gurau parāyaṇaḥ śītaḥ prāṇe vai satyatatparaḥ

25.78

sukhibhāk‌ sukriyopetastvapacāradayānvitaḥ/
pañcamasthe prāṇapade sarvakāmasamanvitaḥ

25.79

bandhuśatruvaśastīkṣṇo mandāgnirnirdayaḥ khalaḥ/
ṣaṣṭhe prāṇapade rogī vittapo'lpāyureva ca

25.80

īrṣyālu satataṃ kāmī tīvraraudravapurnaraḥ/
saptamasthe prāṇapade durārādhyaḥ kubuddhimān‌

25.81

rogasantāpitāṅgaśca prāṇapade'ṣṭame sati/
pīḍitaḥ pārthivairduḥkhairmṛtyabandhusutod‌bhavaiḥ

25.82

putravān‌ dhanasampannaḥ subhagaḥ priyadarśanaḥ/
prāṇe dharmasthite bhṛtyaḥ sadā'duṣṭo vicakṣaṇaḥ

25.83

vīryavān‌ matimān‌ dakṣo nṛpakāryeṣu kovidaḥ/
daśame vai prāṇapade devārcanaparāyaṇaḥ

25.84

vikhyāto guṇavān‌ prājño bhogīdha nasamanvitaḥ/
lābhasthānasthite prāṇe gaurāṅgo mātṛvatsalaḥ

25.85

kṣudro duṣṭastu hīnāṅgo vidveśī dvijabandhuṣu/
vyaye prāṇe netrarogī kāṇo vā jāyate naraḥ

25.86

ityaprakāśakheṭānāṃ phalānyuktāni bhūsura/
tathā yāni prakāśānāṃ sūryādīnāṃ khacāriṇām‌

25.87

tāni sthitivaśātteṣāṃ sphuṭadṛṣṭivaśāt‌ tathā/
balā'balavivekena vaktavyāni śarīriṇām‌

25.115

taḥ/
manasvī guṇavān‌ vāgmī satyadharmarataḥ sadā

25.116

karmeśe randhrabhāvasthe karmahīno bhavennaraḥ/
dīrghāyurapyasau jātaḥ paranindāparāyaṇaḥ

25.117

rājyeśe bhāgyabhe jāto rājā rājakulod‌bhavaḥ/
tatsamo'nyakulotpanno dhanaputrādisaṃyutaḥ

25.118

karmeśe rājyabhāvasthe sarvakarmapaṭuḥ sukhī/
vikramī satyavaktā ca gurubhaktirato naraḥ

25.119

rājyeśe lābhabhāvasthe jāto dhanasutānvitaḥ/
harṣavān‌ guṇavāṃścāpi satyavaktā sadā sukhī

25.120

rājyeśe vyayabhāvasthe tasya rājagṛhe vyayaḥ/
śatruto'pi bhayaṃ nityaṃ caturaścāpi cintitaḥ

25.121

lābheśe lagnage jātaḥ sāttviko dhanavān‌ sukhī/
samadṛṣṭiḥ kavirvāgmī sadā lābhasamanvitaḥ

25.122

lābheśe dhanabhāvasthe jātaḥ sarvadhanānvitaḥ/
sarvasiddhiyuto dātā dhārmikaśca sukhī sadā

25.123

lābheśe sahaje jātaḥ kuśalaḥ sarvakarmasu/
dhanī bhrātṛsukhopetaḥ śūlarogabhayaṃ kvacit‌

25.124

lābheśe sukhabhāvasthe lābho mātṛkulād‌ bhavet‌/
tīrthayātrākaro jāto gṛhabhūmisukhānvitaḥ

25.125

lābheśe sutabhāvasthe bhavanti sukhinaḥ sutāḥ/
vidyavanto'pi sacchīlāḥ svayaṃ dharmarataḥ sukhī

25.126

lābheśe rogabhāvasthe jāto rogasamanvitaḥ/
krūrabuddhiḥ pravāsī ca śatrubhi paripīḍitaḥ

25.127

lābheśe dārabhāvasthe lābho dārakulāt‌ sadā/
udāraśca guṇī kāmī jano bhāryāvaśānugaḥ

25.128

lābheśe randhrabhāvasthe hāniḥ kāryeṣu jāyate/
tasyāyuśca bhaved‌dīrghaṃ prathamaṃ maraṇaṃ striyaḥ

25.129

labheśe bhāgyabhāvasthe bhāgyavān‌ jāyate naraḥ/
caturaḥ satyavādī ca rājapujyo dhanādhipaḥ

25.130

lābheśe karmabhāvasthe bhūpavandyo guṇānvitaḥ/
nijadharmarato dhīmān‌ satyavādī jitendriyaḥ

25.131

lābheśe lābhabhāvasthe lābhaḥ sarveṣu karmasu/
paṇḍityaṃ ca sukhaṃ tasya varddhate ca dine dine

25.132

lābheśe vyayabhāvasthe satkāryeṣu vyayaḥ sadā/
kāmuko bahupatnīko mlecchasaṃsargakārakaḥ

25.133

vyayeśe lagnage jāto vyayaśīlo jato bhavet‌/
durbalaḥ kapharogī ca dhanavidyāvivarjitaḥ

25.134

vyayeśe dhanabhāvasthe śubhakārye vyayaḥ sadā/
dhārmikaḥ priyavādī ca guṇasaukhyasamanvitaḥ

25.135

vyayeśe sahaje jāto bhrātṛsaukyavivarjitaḥ/
bhavedanyajanadveṣī svaśarīrasya poṣakaḥ

25.136

vyayeśe sukhabhāvasthe mātuḥ sukhavivarjitaḥ/
bhūmiyānagṛhādīnāṃ hānistasya dinedine

25.137

vyayeśe sutabhāvasthe sutavidyāvivarjitaḥ/
putrārthe ca vyayastasya tīrthāṭanaparo naraḥ

25.138

vyayeśe ripubhāvasthe jātaḥ svajanavairakṛt‌/
krodhī pāpī ca duḥkhī ca parajāyārato naraḥ

25.139

vyayeśe dārabhāvasthe vyayo dārakṛtaḥ sadā/
tasya bhāryāsukhaṃ naiva balavidyāvivarjitaḥ

25.140

vyayeśe mṛtyubhāvasthe jāto lābhānvitaḥ sadā/
priyavāṅ‌ madhyamāyuśca sampūrṇaguṇasaṃyutaḥ

25.141

vyayeśe bhāgyabhāvasthe gurudveṣī bhavennaraḥ/
mitrairapi bhavedvairaṃ svārthasādhanatatparaḥ

25.142

vyayeśe rājyabhāvasthe vyayo rājakulād‌bhavet‌/
pitṛto'pi sukhaṃ tasya svalpameva hi jāyate

25.143

vyayeśe lābhabhāvasthe lābhe hāniḥ prajāyate/
pareṇa rakṣitaṃ dravyaṃ kadācillabhate naraḥ

25.144

vyayeśe vyayabhāvasthe vyayādhikyaṃ hi jāyate/
na śarīrasukhaṃ tasya krodhī dveṣaparo nṛṇām‌

25.145

iti te kathitaṃ vipra bhāveśānāṃ ca yat‌ phalam‌/
balābalavivekena sarveṣaṃ tatsamādiśet‌

25.146

dvirāśīśasya kheṭasya viditvobhayathā phalam‌/
virodhe tulyaphalayordvayornāśaḥ prajāyate

25.147

vibhinnayostu phalayordvayoḥ prāptirbhaved‌dhruvam‌/
grahe pūrṇabale purṇamardhamardhabale phalam‌

25.148

pādaṃ hīnabale kheṭe jñeyamitthaṃ budhairiti/
uktaṃ bhāvasthitānāṃ te bhāveśānāṃ palaṃ mayā

Original text: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc