Brihat Parashara Hora Shastra · Chapter 24

atha bhāveśaphalādhyāyaḥ

lagneśe lagnage dehasukhabhāg‌ bhujavikramī/
manasvī cañcalaścaiva dvibhāryo parago'pi va

lagneśe dhanage bālo lābhavān‌ paṇḍitaḥ sukhī/
suśīlo dharmavinmānī bahudāraguṇairyutaḥ

lagneśe sahaje jātaḥ siṃhatulyaparākramī/
sarvasampadyuto mānī dvibhāryo matimān‌ sukhī

lagneśe sukhage bālaḥ pitṛmātṛsukhānvitaḥ/
bahubhrātṛyutaḥ kāmī guṇarūpasamanvitaḥ

lagneśe sutage jantoḥ sutasaukhyaṃ ca madhyamam‌/
prathamāpatyanāśaḥ syānmānī krodhī nṛpapriyaḥ

lagneśe ṣaṣṭhage jāto dehasaukhyavivarjitaḥ/
pāpāḍh‌ye śatrutaḥ pīḍā saumyadṛṣṭivivarjite

lagneśe saptame pāpe bhāryā tasya na jīvati/
śubhe'ṭano daridro vā virakto vā nṛpo'pi vā

lagneśe'ṣṭamage jātaḥ siddhavidyāviśāradaḥ/
rogī cauro mahākrodhī dyūtī ca paradāragaḥ

lagneśe bhāgyage jāto bhāgyavāñjanavallabhaḥ/
viṣṇubhaktaḥ paṭurvāgmī dāraputradhanairyutaḥ

lagneśe daśame jātaḥ pitṛsaukhyasamanvitaḥ/
nṛpamānyo jane khyātaḥ svārjitasvo na saṃśayaḥ

lagneśe lābhage jātaḥ sadā lābhasamanvitaḥ/
suśīlaḥ khyātakīrtiśca bahudāraguṇairyutaḥ

lagneśe vyayabhāvasthe dehasaukhyavivarjitaḥ/
vyarthavyayī mahākrodhī śubhadṛg‌yogavarjite

dhaneśe lagnage jātaḥ putravān‌ dhanasaṃyutaḥ/
kuṭumbakaṇṭakaḥ kāmī niṣṭhuraḥ parakāryakṛt‌

dhaneśe dhanage jāto dhanavān‌ garvasaṃyutaḥ/
dvibhāryo bahubhāryo vā sutahīnaḥ prajāyate

dhaneśe sahaje jāto vikramī matimān‌ guṇī/
kāmī lobhī śubhāḍh‌ye ca pāpāḍh‌ye devanindakaḥ

dhaneśe sukhabhāvasthe sarvasampatasamanvitaḥ/
guruṇā saṃyute svocce rājatulyo naro bhavet‌

dhaneśe sutabhāvasthe jāto dhanasamanvitaḥ/
dhanopārjanaśīlāśca jāyante tatsutā api

dhaneśe ripubhāvasthe saśubhe śatruto dhanam‌/
sapāpe śatruto hānirjaṃghāvaikalyavān‌ bhavet‌

dhaneśe saptame jātaḥ paradārarato bhiṣek‌/
pāpekṣitayute tasya bhāryā ca vyabhicāriṇī

dhaneśe'ṣṭamage jāto bhūribhūmidhanairyutaḥ/
patnīsukhaṃ bhavet‌ svalpaṃ jyeṣṭhabhrātṛsukhaṃ na hi

dhaneśe dharmabhāvasthe dhanavānudyamī paṭuḥ/
bālye rogī sukhī paścāt‌ tīrthadharmavratādikṛt‌

dhaneśe karmage jātaḥ kāmī mānī ca paṇḍitaḥ/
bahudāryadhanairyuktaḥ kiñca putrasukhojjhitaḥ

dhaneśe lābhabhāvasthe sarvalābhasamanvitaḥ/
sadodyogayuto mānī kīrtimān‌ jāyate naraḥ

dhaneśe vyayabhāvasthe sāhamī dhanavarjitaḥ/
parabhāgyaratastasya jyeṣṭhāpatyasukhaṃ nahi

lagnage sahajādhīśe svabhujārjitavittavān‌/
sevājñaḥ sāhasī jāto vidyāhīno'pi buddhimān‌

dvitīye sahajādhīśe sthūlo vikramavarjitaḥ/
svalpārambhī sukhī na syāt‌ parastrīdhanakāmukaḥ

sahaje sahajādhīśe sahodarasukhānvitaḥ/
dhanaputrayuto hṛṣṭo bhunakti sukhamad‌bhutam‌

sukhasthe sahajādhīśe sukhī ca dhanasaṃyutaḥ/
matimān‌ jāyate bālo duṣṭabhāryāpatiśca saḥ

sutasthe sahajādhīśe putravān‌ guṇasaṃyutaḥ/
bhāryā tasya bhavet‌ krūrā krūragrahayutekṣite

ṣaṣṭhabhāve trtīyeśe bhrātṛśatrurmahādhanī/
mātulaiśca samaṃ vairaṃ mātulānīpriyo naraḥ

saptame sahajādhīśe rājasevāparo naraḥ/
bālye duḥkhī sukhī cānte jāyate nā'tra saṃśayaḥ

aṣṭame sahajādhīśe jātaścairo naro bhavet‌/
dāsavṛttyopajīvī ca rājadvāre mṛtirbhavet‌

navame sahajādhīśe pituḥ sukhavivarjitaḥ/
strībhirbhāgyodayastasya putrādisukhasaṃyutaḥ

daśame sahajādhīśe jātaḥ sarvasukhānvitaḥ/
svabhujārjivittaśca duṣṭastrībharaṇe rataḥ

lābhage sahajādhīśe vyāpāre lābhavān‌ sadā/
vidyāhīno'pi medhāvī sāhasī parasevakaḥ

vyayasthe sahajādhīśe kutārye vyayakṛjjanaḥ/
pitā tasya bhavet‌ krūraḥ strībhirbhāgyodayastathā

sukheśe dhanage jāto vidyāguṇavibhūṣitaḥ/
bhūmīvāhanasaṃyukto mātuḥ sukhasamanvitaḥ

sukheśe dhanage jāto bhogī sarvadhanānvitaḥ/
kuṭumbasahito mānī sāhasī kuhakānvitaḥ

sukheśe sahaje jāto vikramī bhṛtyasaṃyutaḥ/
udāro'rug‌ guṇī dātā svabhujārjitavittavān‌

sukheśe sukhabhāvasthe mantrī sarvadhanānvitaḥ/
caturaḥ śīlavān‌ mānī jñānavān‌ strīpriyaḥ sukhī

sukheśe putrabhāvasthe sukhī sarvajanapriyaḥ/
viṣṇubhakto guṇī mānī svabhujārjitavittavān‌

sukheśe ripubhāvasthe mātuḥ sukhavivarjitaḥ/
krodhī coro'bhicārī ca svecchācāraśca durmanāḥ

sukheśe saptame jāto bahuvidyāsamanvitaḥ/
pitrārjitadhanatyāgī sabhāyāṃ mūkavad‌ bhavet‌

sukheśe randhrabhāvasthe gṛhādisukhavarjitaḥ/
pitroḥ sukhaṃ bhavedalpaṃ jātaḥ klībasamo bhavet‌

sukheśe bhāgyabhāvasthe jātaḥ sarvajanapriyaḥ/
devabhakto guṇī mānī bhavet‌ sarvasukhānvitaḥ

sukheśe karmabhāvasthe rājamānyo naro bhavet‌/
rasāyanī mahāhṛṣṭo sukhabhogī jitendriyaḥ

sukheśe lābhage jāto guptarogabhayānvitaḥ/
udārī guṇavān‌ dātā paropakaraṇe rataḥ

sukheśe vyayabhāvasthe gṛhādisukhavarjitaḥ/
jāto durvyasanī mūḍhaḥ sadā'lasyasamanvitaḥ

suteśe lagnage jāto vidyān‌ putrasukhānvitaḥ/
kadaryo vakracittaśca paradravyāpahārakaḥ

suteśe dhanage jāto bahuputro dhanānvitaḥ/
kuṭumbapoṣako mānī strīpriyaḥ suyaśā bhuvi

suteśe sahaje bhāve jāyate sodarapriyaḥ/
piśunaśca kadaryaśca svakāryanirataḥ sadā

suteśe sukhabhāvasthe sukhī mātṛsukhānvitaḥ/
lakṣmīyuktaḥ subuddhiśca rājño'mātyo'thavā guruḥ

suteśe sutabhāvaste śubhāḍh‌ye putravān‌ naraḥ/
pāpāḍh‌ye'patyahīno'sau guṇavān‌ mitravatsalaḥ

suteśe ripubhāvasthe putraḥ śatrusamo bhavet‌/
mṛtāpatyo'thavā jāto dattakrītasuto'thavā

suteśe saptame mānī sarvadharmasamanvitaḥ/
putrādisukhayuktaśca paropakaraṇe rataḥ

suteśe randhrabhāvasthe svalpaputrasukhānvitaḥ/
kāsaśvāsasamāyuktaḥ krodhī ca sukhavarjitaḥ

suteśe bhāgyage putro bhapo vā tatsamo bhavet‌/
svayaṃ vā granthakartā ca vikhyātaḥ kuladīpakaḥ

suteśe rājyabhāvasthe rājayogo hi jāyate/
anekasukhabhogī ca khyātakīrtirnaro bhavet‌

suteśe lābhage jāto vidyāvān‌ janavallabhaḥ/
granthakartā mahādakṣo bahuputradhanānvitaḥ

suteśe vyayabhāvasthe jātaḥ putrasukhojjñitaḥ/
dattaputrayuto vā'sau krītaputrānvito'thavā

ṣaṣṭheśe lagnage jāto rogavān‌ kīrtisaṃyutaḥ/
ātmaśatrurdhanī mānī sāhasī guṇavān‌ naraḥ

ṣaṣṭheśe dhanabhāvasthe sāhasī kulaviśrutaḥ/
paradeśī sukhī vaktā svakarmanīrataḥ sadā

ṣaṣṭheśe sahajaḥ jātaḥ krodhī vikramavarjitaḥ/
bhrātā śatrusamastasya bhṛtyaścottaradāyakaḥ

ṣaṣṭheśe sukhabhāvasthe mātuḥ sukhavivarjitaḥ/
manasvī piśunā dveṣī calacitto'tivittavān‌

ṣaṣṭheśe sutago yasya calaṃ tasya dhanādikam‌/
śatrutā putramitraiśca sukhī svārthī dayānvitaḥ

ṣaṣṭheśe ripubhāvasthe vairaṃ svajñātimaṇḍalāt‌/
anyaiḥ saha bhaven‌ maitrī sukhaṃ madhyaṃ dhanādijam‌

ṣaṣṭheśe dārabhāvasthe jāto dārasukhojjhitaḥ/
kīrtimān‌ guṇavān‌ mānī sāhasī dhanasaṃyutaḥ

ṣaṣṭheśe'ṣṭamage jāto rogī śatrurmanīṣiṇām‌/
paradravyābhilāṣī ca paradārarato'śuciḥ

ṣaṣṭheśe bhāgyage jātaḥ kāṣṭhapāṣāṇavikrayī/
vyavahāre kvaciddhāniḥ kvacidvṛddhiśca jāyate

ṣaṣṭheśe daśame bhāve mānavaḥ kulaviśrutaḥ/
abhaktaśca piturvaktā videśe ca sukhī bhavet‌

ṣaṣṭheśe lābhage jātaḥ śatruto dhanamāpnuyāt‌/
guṇavān‌ sāhasī mānī kintu putrasukhojjhitaḥ

ṣaṣṭheśe vyayabhāvasthe vyasane vyayakṛt‌ sadā/
vidvad‌dveṣī bhavejjāto jīvahiṃsāsu tatparaḥ

dāreśe lagnage jātaḥ paradāreṣu lampaṭaḥ/
duṣṭo vicakṣaṇo'dhīro jano vātarujānvitaḥ

dāreśe dhanage jāto bahustrībhiḥ samanvitaḥ/
dārayogāddhanāptiśca dīrghasūtrī ca mānavaḥ

dāreśe sahaje jāto mṛtāpatyo hi mānavaḥ/
kadācijjāyate putrī yatnāt‌ putro'pi jīvati

dāreśe sukhabhāvasthe jāyā nāsya vaśe sadā/
svayaṃ satyapriyo dhīmān‌ dharmātmā dantarogayuk‌

dāreśe pañcame jāto māni sarvaguṇānvitaḥ/
sarvadā harṣayuktaśca tathā sarvadhanādhipaḥ

dāreśe ripubhāvasthe bhāryā tasya rujānvitā/
striyā sahā'tha vā vairaṃ svayaṃ krodhī sukhojjhitaḥ

dāreśe saptame bhāve jāto dārasukhānvitaḥ/
dhīro vicakṣaṇo dhīmān‌ kevalaṃ vātarogavān‌

dāreśe mṛtyubhāvasthe jāto dārasukhojjhitaḥ/
bhāryā'pi rogayuktā'sya duḥśīlā'pi na cānugā

dāreśe dharmabhāvasthe nānāstrībhiḥ samāgamaḥ/
jāyāhṛtamanā jāto bahvārambhakaro naraḥ

dāreśe karmabhāvasthe nāsya jāyā vaśānugā/
svayaṃ dharmarato jāto dhanaputrādisaṃyutaḥ

dāreśe lābhabhāvasthe dārairarthasamāgamaḥ/
putrādisukhamalpaṃ ca janaḥ kanyaprajo bhavet‌

dāreśe vyayage jāto daridraḥ kṛpaṇo'pi vā/
bhāryāpi vyayaśīlā'sya vastrājīvī naro bhavet‌

aṣṭameśe tanau jātastanusaukhyavivarjitaḥ/
devānāṃ brāhmaṇānāṃ ca nindako vraṇasaṃyutaḥ

aṣṭameśe dhane bāhubalahīnaḥ prajāyate/
dhanaṃ tasya bhavet‌ svalpaṃ naṣṭa vittaṃ na labhyate

randhreśe sahaje bhāve bhrātṛsaukhyaṃ na jāyate/
sālasyo bhṛtyahīnaśca jāyate balavarjitaḥ

randhreśe sukhabhāvasthe mātṛhīno bhavecchiśuḥ/
gṛhabhūmisukhairhīno mitradrohī na saṃśayaḥ

randhreśe sutabhāvasthe jaḍabuddhiḥ prajāyate/
svalpaprajño bhavejjato dīrghāyuśca dhanānvitaḥ

randhreśe ripubhāvasthe śatrujetā bhavejjanaḥ/
rogayuktaśarīraśca bālye sarpajalād‌ bhayam‌

randhreśe dārabhāvasthe tasya bhāryādvayaṃ bhavet‌/
vyāpāre ca bhaved‌hānistasmin‌ pāpayute dhruvam‌

randhreśe mṛtyubhāvasthe jātā dīrghāyuṣā yutaḥ/
nirbale madhyamāyuḥ syāccauro nindyo'nyanindakaḥ

aṣṭameśe tapaḥsthāne dharmadrohī ca nāstikaḥ/
duṣṭabhāryāpatiścaiva paradravyāpahārakaḥ

randhreśe karmabhāvaste pitṛsaukhyavivarjitaḥ/
piśunaḥ karmahīnaśca yadi naiva śubhekṣite

randhreśe lābhabhāvasthe sapāpe dhanavarjitaḥ/
bālye duḥkhī sukhī paścāt‌ dīrghāyuśca śubhānvite

randhreśe vyayabhāvasthe kukārye vyayakṛt‌ sadā/
alpāyuśca bhavejjātaḥ sapāpe ca viśeṣataḥ

bhāgyeśe lagnage jāto bhāgyavān‌ bhūpavanditaḥ/
suśīlaśca surūpaśca vidyāvān‌ janapūjitaḥ

bhāgyeśe dhanabhāvasthe paṇḍito janavallabhaḥ/
jāyate dhanavān‌ kāmī strīputrādisukhānvitaḥ

bhāgyeśe bhrātṛbhāvasthe jāto bhrātṛsukhānvitaḥ/
dhanavān‌ guṇavāṃścāpi rūpaśīlasamanvitaḥ

bhāgyeśe turyabhāvasthe gṛhayānasukhānvitaḥ/
sarvasampattiyuktaśca mātṛbhakto bhavennaraḥ

bhāgyeśe sutabhāvasthe sutabhāgyasamanvitaḥ/
gurubhaktirato dhīro dharmātmā paṇḍito naraḥ

bhāgyeśe ripubhāvasthe svalpabhāgyo bhavennaraḥ/
mātulādisukhairhīnaḥ śatrubhiḥ pīḍitaḥ sadā

bhāgyeśe dārabhāvasthe dārayogāt‌ sukhodayaḥ/
guṇavān‌ kīrtimāṃścāpi jāyate dvijasattamaḥ

bhāgyeśe mṛtyubhāvasthe bhāgyahīno naro bhavet‌/
jyeṣṭhabhrātṛsukhaṃ naiva tasya jātasya jāyate

bhāgyeśe bhāgyabhāvasthe bahubhāgyasamanvitaḥ/
guṇasaundaryasampanno sahajebhyaḥ sukhaṃ bahu

bhāgyeśe karmabhāvasthe jāto rājā'tha tatsamaḥ/
mantrī senāpatirvā'pi guṇavān‌ janapujitaḥ

bhāgyeśe lābhabhāvasthe dhanalābho dine dine/
bhakto gurujanānāṃ ca guṇavān‌ puṇyavānapi

bhāgyeśo vyayabhāvastho bhāgyahānikaro nṛṇām‌/
śubhakārye vyayo nityaṃ nirdhano'tithisaṅgamāt‌

karmeśe lagnage jāto vidvān‌ khyāto dhanī kavīḥ/
bālye rogī sukhī paścād‌ dhanavṛddhirdine dine

rājyeśe dhanabhāvasthe dhanavān‌ guṇasaṃyutaḥ/
rājamānyo vadānyaśca pitrādisukhasaṃyutaḥ

karmeśe sahaje jāto bhrātṛbhṛtyasukhānvitaḥ/
vikramī guṇasampannaḥ vāgmī satyarato naraḥ

karmeśe sukhabhāvasthe sukhī mātṛhite rataḥ/
yānabhūmigṛhādhīśo guṇavān‌ dhanavānapi

karmeśe sutabhāvasthe sarvavidyāsamanvitaḥ/
sarvadā hṛrṣasaṃyukto dhanavān‌ putravānapi

karmeśe ripubhāvasthe pitṛsaukhyavivarjitaḥ/
caturo'pi dhanairhīnaḥ śatrubhiḥ paripīḍitaḥ

rājyeśe dārabhāvasthe jāto dārasukhānvitaḥ/
manasvī guṇavān‌ vāgmī satyadharmarataḥ sadā

karmeśe randhrabhāvasthe karmahīno bhavennaraḥ/
dīrghāyurapyasau jātaḥ paranindāparāyaṇaḥ

rājyeśe bhāgyabhe jāto rājā rājakulod‌bhavaḥ/
tatsamo'nyakulotpanno dhanaputrādisaṃyutaḥ

karmeśe rājyabhāvasthe sarvakarmapaṭuḥ sukhī/
vikramī satyavaktā ca gurubhaktirato naraḥ

rājyeśe lābhabhāvasthe jāto dhanasutānvitaḥ/
harṣavān‌ guṇavāṃścāpi satyavaktā sadā sukhī

rājyeśe vyayabhāvasthe tasya rājagṛhe vyayaḥ/
śatruto'pi bhayaṃ nityaṃ caturaścāpi cintitaḥ

lābheśe lagnage jātaḥ sāttviko dhanavān‌ sukhī/
samadṛṣṭiḥ kavirvāgmī sadā lābhasamanvitaḥ

lābheśe dhanabhāvasthe jātaḥ sarvadhanānvitaḥ/
sarvasiddhiyuto dātā dhārmikaśca sukhī sadā

lābheśe sahaje jātaḥ kuśalaḥ sarvakarmasu/
dhanī bhrātṛsukhopetaḥ śūlarogabhayaṃ kvacit‌

lābheśe sukhabhāvasthe lābho mātṛkulād‌ bhavet‌/
tīrthayātrākaro jāto gṛhabhūmisukhānvitaḥ

lābheśe sutabhāvasthe bhavanti sukhinaḥ sutāḥ/
vidyavanto'pi sacchīlāḥ svayaṃ dharmarataḥ sukhī

lābheśe rogabhāvasthe jāto rogasamanvitaḥ/
krūrabuddhiḥ pravāsī ca śatrubhi paripīḍitaḥ

lābheśe dārabhāvasthe lābho dārakulāt‌ sadā/
udāraśca guṇī kāmī jano bhāryāvaśānugaḥ

lābheśe randhrabhāvasthe hāniḥ kāryeṣu jāyate/
tasyāyuśca bhaved‌dīrghaṃ prathamaṃ maraṇaṃ striyaḥ

labheśe bhāgyabhāvasthe bhāgyavān‌ jāyate naraḥ/
caturaḥ satyavādī ca rājapujyo dhanādhipaḥ

lābheśe karmabhāvasthe bhūpavandyo guṇānvitaḥ/
nijadharmarato dhīmān‌ satyavādī jitendriyaḥ

lābheśe lābhabhāvasthe lābhaḥ sarveṣu karmasu/
paṇḍityaṃ ca sukhaṃ tasya varddhate ca dine dine

lābheśe vyayabhāvasthe satkāryeṣu vyayaḥ sadā/
kāmuko bahupatnīko mlecchasaṃsargakārakaḥ

vyayeśe lagnage jāto vyayaśīlo jato bhavet‌/
durbalaḥ kapharogī ca dhanavidyāvivarjitaḥ

vyayeśe dhanabhāvasthe śubhakārye vyayaḥ sadā/
dhārmikaḥ priyavādī ca guṇasaukhyasamanvitaḥ

vyayeśe sahaje jāto bhrātṛsaukyavivarjitaḥ/
bhavedanyajanadveṣī svaśarīrasya poṣakaḥ

vyayeśe sukhabhāvasthe mātuḥ sukhavivarjitaḥ/
bhūmiyānagṛhādīnāṃ hānistasya dinedine

vyayeśe sutabhāvasthe sutavidyāvivarjitaḥ/
putrārthe ca vyayastasya tīrthāṭanaparo naraḥ

vyayeśe ripubhāvasthe jātaḥ svajanavairakṛt‌/
krodhī pāpī ca duḥkhī ca parajāyārato naraḥ

vyayeśe dārabhāvasthe vyayo dārakṛtaḥ sadā/
tasya bhāryāsukhaṃ naiva balavidyāvivarjitaḥ

vyayeśe mṛtyubhāvasthe jāto lābhānvitaḥ sadā/
priyavāṅ‌ madhyamāyuśca sampūrṇaguṇasaṃyutaḥ

vyayeśe bhāgyabhāvasthe gurudveṣī bhavennaraḥ/
mitrairapi bhavedvairaṃ svārthasādhanatatparaḥ

vyayeśe rājyabhāvasthe vyayo rājakulād‌bhavet‌/
pitṛto'pi sukhaṃ tasya svalpameva hi jāyate

vyayeśe lābhabhāvasthe lābhe hāniḥ prajāyate/
pareṇa rakṣitaṃ dravyaṃ kadācillabhate naraḥ

vyayeśe vyayabhāvasthe vyayādhikyaṃ hi jāyate/
na śarīrasukhaṃ tasya krodhī dveṣaparo nṛṇām‌

iti te kathitaṃ vipra bhāveśānāṃ ca yat‌ phalam‌/
balābalavivekena sarveṣaṃ tatsamādiśet‌

dvirāśīśasya kheṭasya viditvobhayathā phalam‌/
virodhe tulyaphalayordvayornāśaḥ prajāyate

vibhinnayostu phalayordvayoḥ prāptirbhaved‌dhruvam‌/
grahe pūrṇabale purṇamardhamardhabale phalam‌

pādaṃ hīnabale kheṭe jñeyamitthaṃ budhairiti/
uktaṃ bhāvasthitānāṃ te bhāveśānāṃ palaṃ mayā