Brihat Parashara Hora Shastra · Chapter 11
atha bhāvavivekādhyāyaḥ
ariṣṭaṃ tatprabhaṅgaṃ ca śrutaṃ tvatto mayā mune/
kasmād bhāvāt phalaṃ kiṃ kiṃ vicāryamiti me vada
dehaṃ rūpaṃ ca jñānaṃ ca varṇaṃ caiva balābalam/
sukhaṃ duḥkhaṃ svabhāvañca lagnabhāvānnirīkṣayet
dhanadhānyaṃ kuṭumbāṃśca mṛtyujālamamitrakam/
dhāturatnādikaṃ sarvaṃ dhanasthānānnirīkṣayet
vikramaṃ bhṛtyabhrātrādi copadeśaprayāṇakam/
pitrorvai maraṇaṃ vijño duścikyācca nirīkṣayet
vāhanānyatha bandhūṃśca mātṛsaukhyādikānyapi/
nidhi kṣetraṃ gṛhaṃ cāpi caturthāt paricintayet
yantramantrau tathā vidyāṃ buddheścaiva prabandhakam/
putrarājyāpabhrāṃśādīn paśyet putrālayād budhaḥ
mātulāntakaśaṃkānāṃ śatrūṃścaiva vraṇādikān/
sapatnīmātaraṃ cāpi ṣaṣṭhabhāvānnirīkṣayet
jāyāmadhvaprayāṇaṃ ca vāṇijyaṃ naṣṭavīkṣaṇam/
maraṇaṃ ca svadehasya jāyābhāvānnirīkṣayet
āyu raṇaṃ ripuṃ cāpi durgaṃ mṛtadhanaṃ tathā/
gatyanukādikaṃ sarvaṃ paśyedrandhrādvicakṣaṇaḥ
bhāgyaṃ śyālaṃ ca dharmaṃ ca bhrātṛpatnyādikāṃstathā/
tīrthayātrādikaṃ sarvaṃ dharmasthānānnirīkṣayet
rājyaṃ cākāśaṃvṛttiṃ ca mānaṃ caiva pitustathā/
pravāsasya ṛṇasyāpi vyomasthānānnirīkṣaṇam
nānāvastubhavasyāpi putrajāyādikasya ca/
āyaṃ vṛddhiṃ paśūnāṃ ca bhavasthānānnirīkṣaṇam
vyayaṃ ca vairivṛttāntariḥphamantyādikaṃ tathā/
vyayāccaiṣa hi jñātavyamini sarvatra dhīmatā
yo yo śubhairyuto dṛṣṭo bhāvo vā patidṛṣṭayuk/
yuvā pravṛddho rājyasthaḥ kumāro vā'pi yatpatiḥ
tadīkṣaṇavaśāt tattadbhābasaukhyaṃ vaded budhaḥ/
yadyad bhāvapatirnaṣṭastrikeśādyaiśca saṃyutaḥ
bhāvaṃ na vīkṣate samyak supto vṛddhomṛto'thavā/
pīḍito vā'sya bhāvasya phalaṃ naṣṭaṃ vaded dhruvam
Original text: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0