Brihadaranyaka Upanishad (with commentary) · Chapter 5.9
BrhUpBh_5,8.1 punarupāsanāntaraṃ tasyaiva brahmaṇo vāgvai brahmeti vāgiti śabdasrayī tāṃ vācaṃ dhenuṃ dhenuriva dhenuryathā dhenuścaturbhiḥ stanaiḥ stanyaṃ payaḥ kṣarati vatsāyaivaṃ vāgdhenurvakṣyamāṇaiḥ stanaiḥ paya ivānnaṃ kṣarati devādibhyaḥ /
ke punaste stanā ye vā te yebhyaḥ kṣarati /
tasyā etasyā vāco dhenvā dvau stanau devā upajīvanti vatsasthānīyāḥ /
kau tau /
svāhākāraṃ ca vaṣaṭkāraṃ ca /
ābhyāṃ hi havirdīyate devebhyaḥ /
hantakāraṃ manuṣyāḥ /
hanteti manuṣyebhyo 'nnaṃ prayacchanti /
svadhākāraṃ ca vaṣaṭkāraṃ ca /
ābhyāṃ hi havirdīyate devebhyaḥ /
hantakāraṃ manuṣyāḥ /
hanteti manuṣyebhyo 'nnaṃ prayacchanti svadhākāraṃ ca vaṣaṭkāraṃ ca /
ābhyāṃ hi havirdīyate devebhyaḥ /
hantakāraṃ manuṣyāḥ /
hanteti manuṣyebhyo 'nnaṃ prayacchanti /
svadhākāraṃ pitaraḥ /
svadhākāreṇa hi pitṛbhyaḥ svadhāṃ prayacchanti /
tasyā dhenvā vācaḥ prāṇa ṛṣabhaḥ /
prāṇena hi vākprasūyate /
mano vatsaḥ /
manasā hi prasrāvyate /
manasā hyālocite viṣaye vākpravartate /
tasmānmano vatsasthānīyam /
evaṃ vāgdhenūpāsakastādbhāvyameva pratipadyate //1//
iti śrīmadbṛhadāraṇyakopaniṣadbhāṣye pañcamādhyāyasyāṣṭamaṃ brāhmaṇam //8//
START BrhUp 5,9.1
ayam agnir vaiśvānaro yo 'yam antaḥ puruṣe |
yenedam annaṃ pacyate |
yad idam adyate |
tasyaiṣa ghoṣo bhavati |
yam etat karṇāv apidhāya śṛṇoti |
sa yadotkramiṣyan bhavati nainaṃ ghoṣaṃ śṛṇoti
Original text: Bṛhadāraṇyakopaniṣad, Kāṇva recension with the commentary ascribed to Śaṃkara · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0