Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.93

atha trinavatitamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
uddhavastavanaṃ śrutvā cetanāṃ prāpya rādhikā /
vilokya kṛṣṇākāraṃ ca tamuvāca śucā'nvitā

rādhikovāca
kinnāma bhavato vatsa kena vā prerito bhavān /
āgato vā kuta iti brūha māṃ kena hetunā

kṛṣṇākṛtistvaṃ sarvāṅgairmanye tvāṃ kṛṣṇapārṣadam /
kṛṣṇasya suśalaṃ brūhi baradevasya sāṃpratam

nandastiṣṭhati tatraiva hetunā kena tadvada /
samāyāsyati sovindo ramyaṃ vṛndāvanaṃ vanam

punardrakṣyāmi tasyaiva pūrṇacandramukhaṃ śubham /
punaḥ krīḍāṃ kariṣyāmi tenāhaṃ rāsamaṇḍale

jale ca vihariṣyāmi punarvā sakhibhiḥ saha /
śrīnandanandanāṅge ca punardāsyāmi candanam

uddhava uvāca
uddavetyabhidhānaṃ me kṣatriyo'haṃ varānane /
preṣitaḥ śubhavārtārthaṃ kṛṣṇena paramātmanā

tavāntikaṃ samāyātaḥ pārṣado'haṃ harerapi /
kṛṣṇasya baladevasya śivaṃ nandasya sāṃpratam

rādhikovāca
asti tadyamunākūlaṃ sugandhipavano'sti saḥ /
tasya kelikadambānāṃ mūlamastayeva sāṃpratam

puṇyaṃ vṛndāvanaṃ ramyaṃ tadvidyamānamīpsitam /
puṃskokilānāṃ virutaṃ talpaṃ candanacarcitam

caturvidhaṃ ca bhojyaṃ ca madhupānaṃ ca sundaram /
duranto duḥkhado'pyasti pāpiṣṭho manmathastathā

te ca ratnapradīpāśca jvalanti rāsamaṇḍale /
maṇīndrasāranirmāṇamastyeva ratimandiram

gopāṅganāgaṇo'styeva pūrṇacandro'sti śobhitaḥ /
sugandhipuṣparacitaṃ talpaṃ candanacarcitam

tāmbūlaṃ ratibhogārhaṃ karpūrādisusaṃskṛtam /sugandhimālatīmālyaṃ śvetacāmaradarpaṇam

muktāmāṇikyasaṃsaktahīrahāramanoharam /
kastūrīkuṅkumāktaṃ ca pātrapūrṇaṃ ca candanam

nānopakānanaṃ ramyaṃ ramyakrīḍāsarovaram /
sugandhipuṣpodyānaṃ ca padmaśreṇīmanoharam

astyevaṃ sarvavibhavaḥ prāṇanāthaḥ kuto mama /
hā kṛṣṇa hā rāmānātha kvāsi me prāṇavallabha

kva vā'parādho dāsyāśca dāsīdoṣaḥ pade pade /
ityevamuktvā sā devī punarmūrcchāmavāpa sā

cetanāṃ kārayāmāsa punareva sa uddhavaḥ /
tāṃ dṛṣṭvā paramāścarya mene kṣatriyapuṃgavaḥ

sakhībhiḥ saptabhiḥ śaśvatsevitāṃ śvetacāmaraiḥ /
gopīnāṃ ca trilakṣaiśca supriyaiḥ priyasevitām

divāniśaṃ veṣṭitāṃ ca gopīnāṃ śatakoṭibhiḥ /
kācitkajjalahastā ca kācinmālyavarā'parā

kācitsindūrahastā ca kācidgorocanākarā /
kāciccandanapātraṃ ca haste kṛtvā ca tiṣṭhati

kāciddarpaṇahastā ca kācitkuṅkumāvahikā /
kastūrīpātramiṣṭaṃ ca kācidvahati tatra vai

kāciccampakapātraṃ ca kare dhṛtvā ca tiṣṭhati /
madhubhirmadhuraiḥ pūrṇaṃ pātraṃ dhṛtvā śucā'nvitā

kācitsugandhitailaṃ ca gṛhītvā paritiṣṭhati /
kācidvahati tāmbūlaṃ karpūrādisuvāsitam

kācidvāsitamacchaṃ ca jalaṃ dhṛtvā ca tiṣṭhati /
krīḍāputtalikāṃ kāciccitrāḍhyāṃ parirakṣati

kācidvahati kandūkaṃ kācicca ratnabhūṣaṇam /
vahniśuddhāṃśukaṃ kācidamūlyaṃ parirakṣati

kācidbhakṣayopahāraṃ ca gṛhītvā parivartate /
kācicca keśaveśārthakaroti mālyamīpsitam

kācitkaṅkatikāṃ dhṛtvā purataḥ paritiṣṭhati /
kācidyāvakahastā ca kāciddhātrīrasaṃ mudā

dūrato'pi vahatyevaṃ bhītā ca paritiṣṭhati /
kācidbhītā bhiyā stautikācidroditi śokataḥ

kācittāṃ baudhayetyerva vidagdhā virahāturām /
kāciduttāpataptā ca snigdhatalpe manohare

sthāpayeddāhadūrārthaṃ snigdhapadmadale śubhe /
evaṃbhūtāṃ catāṃ dṛṣṭavā covāca punaruddhavaḥ //
supriyaṃ karṇapīyūṣaṃ vinayena ca bhītivat

uddhava uvāca
jāne tvāṃ devadevīśāṃ susnigdhāṃ siddhayoginīm /
sarvaśaktisvarūpāṃ ca sūlaprakṛtimīśvarīm

śrīdāmaśāpāddharaṇīṃ prāptāṃ golokakāminīm /
kṛṣṇaprāṇādhikāṃ devīṃ tadvakṣaḥsthalavāsinīm

śṛṇu devi pravakṣyāmi śubhavārtāmabhīpsitām /
susthiraṃ sakhibhiḥ sārdhaṃ hṛdayasnagdhikāriṇīm

duḥkhadāvāgnidagdhāyāḥ sudhāvarṣaṇarūpiṇīm /
virahavyādhiyuktāyā rasāyanasamāṃ śubhām

tatra tiṣṭhati nando'yaṃ sānando suditaḥ sadā /
nimantritaśca vasunā kṛṣṇopanayanāvadhi

gṛhītvā sabalaṃ kṛṣṇaṃ sāṅge maṅgalakarmaṇi /
sa nandaḥ paramānando sudā''yāsyati gokulam

āgatya kṛṣṇo muditaḥ praṇamya mātaraṃ punaḥ /
naktamāyāsyati mudā puṇyaṃ vṛndāvanaṃ vanam

acirāddrakṣyasi sati śrīkṛṣṇamukhapaṅkajam /
sarvaṃ virahaduḥkhaṃ ca saṃtyakṣyasi ca sāṃpratam

susthirā bhava mātastvaṃ tyaja śokaṃ sudāruṇam /
vahniśuddhāṃśukaṃ ramyaṃ paridhāya praharṣitā

amūlyaratnanirmāṇabhūṣaṇagrahaṇaṃ kuru /
gṛhāṇacandanaṃ snigdhaṃ kastūrīkuṅkumānvitam

kuruṣva keśasaṃskāraṃ mālatīmālyabhūṣitam /
suveṣaṃ kuru kalyāṇi gaṇḍe ca citrapatrakam

sindūrabinduṃ sīmante kastūrīcandanānvitam /
alaktakāktaṃ caraṇaṃ yuktaṃ yāvakabhūṣaṇaiḥ

kuruṣva tiṣṭhacotiṣṭha ratnasiṃhāsane vare /
sapaṅkapaṅkajaṃ talpaṃ tyaja sārdhaṃ śucā sati

bhuṅkṣva kṛṣṇena manasā viśuddhaṃ madhuraṃ madhu /
saṃskṛtaṃ bhāsitaṃ toyaṃ tāmbūlaṃ ca suvāsitam

ratnendrasāranirmāṇaparyaṅke mumanohare /
vahnisaddhāṃśukākte ca mālatīmālyabhūṣite

sugandhiyukte kastūrījātīcampakacandanaiḥ /
parito mālatīmālyahīrahāravibhūṣite

maṇīndramuktāmāṇikyasundaraiśca pariṣkṛte /
puṣpamālyopadhāne ca maṅgalārhe mudā'nvitā

śayanaṃ kuru deveśi gopībhiḥ sevitā sadā /
karotu sevanaṃ śaśvatpriyāliḥ śvetayāmaraiḥ

padāravindasevāṃ ca gopībhaktā manohare /
sadratnasāranirmāṇaparyaṅke sumanohare

tyevamuktvā sa mune punastūṣṇīṃ babhūva ha /
praṇamya pādapadmaṃ ca brahmādisuravanditam

uddhavasya vacaḥśrutvā sasmitā rādhikā satī /
yautukaṃ ca dadau tasmai ratnasārāṅgulīyakam

amūlyaṃ sundaraṃ ramyaṃ viśvakarmavinirmitam /
mukhadṛśyaṃ pītavarṇa sudīptaṃ supradīpavat

kṛṣṇaya vahninā dattamapūrvaṃ rāsamaṇḍale /
maṇikuṇḍalayugmaṃ cāmūlyaratnavinirmitam

amūlyaratnanirmāṇaṃ sarvabhūṣaṇamīpsitam /
vahniśuddhāṃśukayugaṃ ratnanirmāṇanāyakam

hīrahāravinirmāṇaṃ hāraṃ ca sumanoharam /
purā dattaṃ ca suprityā kṛṣṇāya varuṇena ca

śrīsūryeṇa ca yaddattaṃ śrīkṛṣṇāya syamantakam /
pradattaṃ kau(yau) tukaṃ tasmai yaddattaṃ hariṇā purā

yaddattaṃ ca mahendreṇa ratnasiṃhāsanaṃ varam /
tatpradattaṃ mudā debyā tasmai prītyā ca rādhāyā

maṇīndrasāranirmāṇaṃ chatraratnaṃ manoharam /
muktāmāṇikyasāreṇa hīrahārasamanvitam

vicitraratnapadmena vicitraṃ vāruṇaṃ sadā /
śobhitaṃ paritaścānyai ratnanirmāṇadarpaṇaiḥ

yaddattaṃ brahmaṇa prītyā haraye rāsamaṇḍale /
suprītyā rādhayā tatra pradattamuddhavāya ca

maṇikāravinirmāṇaṃ maṇirājavirājitam /
japāmālyaṃ saṃskṛtaṃ ca yaddattaṃ śaṃbhunā purā

tadeva dattaṃ tasmai cāpyamūlyaṃ puṇyadaṃ śubham /
janmamṛtyujarāvyādhiharaṃ cātimanoharam

candrakāntamaṇiṃ ramyaṃ candradattaṃ pariṣkṛtam /
candrāvalīṃ dadau tasmai sudīptaṃ pūrṇacandravat

viśuddhaṃ madhupūrṇaṃ ca madhupātraṃ yadakṣayam /
dharmeṇa yatpradattaṃ ca taddattaṃ priyayā hareḥ

jalabhojanapātraṃ ca śṛdraṃ svarṇavinirmitam /
miṣṭānnaṃ paramānnaṃ cadadau susvādumiṣṭakam

bhojataṃ kārayitvā ca karpūrādisuvāsitam /
tāmbūlaṃ ca dadau śīghraṃ mālyaṃ susnigdhacandanam

śubhāśiṣaṃ ca pradadau vāñchitaṃ pravaraṃ varam /
jñānaṃ kṛṣṇena yaddattaṃ goloke rāsamaṇḍale

puruṣāṇāṃ śataṃ yāvanniścalāṃ kamalāṃ dadau /
vidyāṃ yaśaskarīṃ śuddhāṃ yaśaḥ kīrtiṃ sunirmalām

sarvasiddhiṃ harerdāsyaṃ haribhaktiṃ ca niścalām /
pārṣadapravaratvaṃ ca pārṣadaṃ ca hareriti

varaṃ prasādaṃ dattvā ca samutthāya mudā'nvitam /
vahniśuddhāṃśuke dhṛtvā cāmūlyaṃ ratnabhūṣaṇam

hīrahāraṃ ratnamālāṃ parighāya manoharām /
sindūraṃ kajjalaṃ puṣpamālyaṃ sustigdhacandanam

ratnasiṃhāsanasthaṃ taṃ pūjitā pūjitaṃ mudā /
veṣṭitā harṣanirataṃ gaupīnāṃ śātakoṭi bhiḥ //
taptakāñcanavarṇābhā śatacandrasamaprabhā

rādhikovāca
satyamāyāsyati hariḥ satyaṃ niṣkapaṭaṃ vada /
vada tathyaṃ bhayaṃ tyaktvā satyaṃ brūhi susaṃsadi

varaṃ kūpaśatādvāpī varaṃ vāpīśatātkratuḥ /
varaṃ kratuśatātputraḥ satyaṃ putraśatātkila

na hi satyātparo dharmo nānṛtātpātakaṃ param

uddhava uvāca
satyamāyāsyati hariḥ satyaṃ drakṣyasi sundari /
dhruvaṃ tyakṣyasi saṃtāpaṃ dṛṣṭvā candramukhaṃ hareḥ

maddarśanānmahābhāge gataste virahajvaraḥ /
nānābhogasukhaṃ bhuktvā tyaja cintāṃ duratyayām

ahaṃ prasthāpayāsyāmi gatvā madhupurīṃ harim /
vidhāya tatprabodhaṃ ca kāryamanyatkariṣyati

vidāyaṃ kuru me mātaryāsyāmi harisaṃnidhim /
sarvaṃ taṃ kathayiṣyāmi tvadvṛttāntaṃ yathocitam

rādhikovāca
gamiṣyasi yadā vatsa mathurāṃ sumanoharām /
śrṛṇu duḥkhakathāṃ kāṃcittiṣṭha vatsa sthirobhava

māṃ vismṛto na bhavasi virahajvarakātarām /
kathayiṣya si matkāntaṃ dhruvaṃ prasthāpayiṣyasi

nārīṇāṃ manaso vārtāṃ ko vā jānāti paṇḍitaḥ /
kiṃcicchāstrānusāreṇa prakaroti nirūpaṇam

vedā vaktuṃ na śaktāśca śāstrāṇi kiṃ vadanti ca /
katha yiṣyāmi tvāṃ sarvaṃ putra kṛṣṇaṃ ca vakṣyasi

gehe vane na bhedo me paśvādiṣu tathā nṛṣu /
kiṃ vā jalaṃ kimu svapnamajñānaṃ ca divāniśam

ātmānaṃ ca na jānāmi caudayaṃ candrasūryayoḥ /
kṣaṇaṃ prāpya harervārtāṃ cetanaṃ me babhūva ha

kṛṣṇākṛtiṃ ca paśyāmi śrṛṇomi muralīdhvanim /
kulaṃ lajjāṃ bhayaṃ tyaktvā cintayāmihareḥ padam

saṃprāpya sarvajagatāmīśvaraṃ prakṛteḥ param /
na jñānaṃ māyayā tasya jñātvā gopapatermaṃma

dhyāyante yatpadāmbhojaṃ vedā brahmādayaḥ surāḥ /
sa bhartsito mayā kīpāddhdi śatyamidaṃ mama

tatpadāmbhojasevābhirguṇaprastāvato'pi vā /
tadbhaktyā yatkṣaṇo nīto dhyāto dhyānena pūjayā

tatrāpi maṅgalaṃ sarvaṃ harṣamāyurvyaṃvasthitam /
vighnaṃ ca hṛdi saṃtāpastadvicchede sadoddhava

krīḍāprītirnaṃ bhavitā tāduśīṣṭā punarmama /
tādṛśaṃ premasaubhāgyaṃ nirjane na ca saṃgamaḥ

vṛndāvanaṃ na yāsyāmi tatsaṅge punaruddhava /
candanaṃ vā na dāsyāmi nandanandanavakṣasi

mālāṃ tasmai na dāsyāmi na drakṣyāmi mukhāmbujam /
mālatīnāṃ ketakīnāṃ campakānāṃ ca kānanam

punareva na yāsyāmi sundaraṃ rāsamaṇḍalam /
harisaṅge na yāsyāmi ramyaṃ candranakānanam

punareva na yāsyāmi malayaṃ ratnamandiram /
mādhavīnāṃ vanaṃ ramyaṃ rahasyaṃ madhukānanam

śrīkhaṇḍakānanaṃ ramyaṃ svacchaṃ candrasarovaram /
vispandakaṃ suravanaṃ nandanaṃ puṣpabhadrakam

bhadrakaṃ hariṇāṃ sārdhaṃ na yāsyāmi punaḥ punaḥ /
kva sā ramyā vikasitā mādhave mādhavīlatā

kva gatā mādhavī rātriḥ kva madhuḥ kvāpi mādhavaḥ /
isyevamuktvā sā rādhā dhyātvā kṛṣṇapadāmbujam //
punarmurcchāṃ ca saṃprapya rūdatī pulakānvitā

iti śrībrahmao mahāo nāradanāo śrīkṛṣmajanmakhao uttarao rādhoddhavasaṃo
trinavatitamo'dhyāyaḥ