Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.75

atha pañcasaptatitamo'dhyāyaḥ
śrībhagavānuvāca
śṛṇu nanda pravakṣyāmi jñānaṃ ca paramādbhutam /
sugopanīyaṃ vedeṣu purāṇeṣu ca durlabham

na viśvāso hi nārīṣu saṃtataṃ kulaṭāsu ca /
mokṣamārgārgalāsveva bhramamāyāsvamūṣu ca

haribhakterasādhvīnāṃ viruddhāsu yutāsu ca /
bījarūpāsu nāśānāṃ pramadāsu vrajeśvara

nityaṃ ca prātarutthāya rātrivāso vihāya ca /
abhīṣṭadevaṃ hṛtpadme brahmarandhre gṛruṃ param

vicintya manasā prātaḥkṛtyaṃ kṛtvā suniścitam /
snānaṃ karoti suprājño nirmaleṣu jaleṣu ca

na saṃkalpaṃ ca kurute bhaktaḥ karmanikṛntanaḥ /
snātvā hariṃ smaretsaṃdhyāṃ kṛtvā yāti gṛhaṃ prati

prakṣālya pādau praviśennidhāya dhautavāsasī /
pūjayotparamātmānaṃ māmeva muktikāraṇam

śālagrāme maṇau yantre pratimāyāṃ jale'pi ca /
tathā ca vipre gavi ca guruṣvevaṃ viśeṣataḥ

ghaṭi'ṣṭadalapadme ca pātre candananirmite /
āvāhanaṃ ca sarvatra śālagrāme jalena ca

mantrānurūpadhyānena dhyātvā māṃ pūjayedvratī /
ṣoḍaśopacāradravyāṇi dadyānmūlena bhaktitaḥ

śrīdāmānaṃ mudāmānaṃ vasudāmānameva ca /
vīrabhānuṃ śūrabhānuṃ gopānpañca prapūjayet

sunandanandakumudaṃ pārṣadaṃ me sudarśanam /
lakṣmīṃ sarasvatīṃ durgāṃ rādhāṃ gaṅgāṃ vasuṃdharām

guruṃ ca tulasīṃ śaṃbhuṃ kārtikeyaṃ vināyakam /
navagrahāṃśca dikpālānparitaḥ pūjayetsudhīḥ

devaṣaṭkaṃ ca saṃpūjya sarvādau vighnavighnataḥ /
gaṇeśaṃ ca dineśaṃ ca vahniṃ viṣṇuṃ śivaṃ śivam

śrutau vinirmitāndevānmokṣadānkarmakṛntanān /
gaṇeśaṃ vighnanāśāya sūryaṃ vyādhivināśine

vahniṃ prāptinimittena śāntau śuddhau bhaveddhruvam /
viṣṇuṃ mokṣanimittena jñānadānāya śaṃkaram

buddhimuktinimittena pārvatīṃ pūjayetsudhīḥ /
puṣpāñjalitrayaṃ dattvā svastotraṃ kavacaṃ paṭhet

guruṃ praṇamya saṃpūjya tatpaścātpraṇametsuram /
kṛtvā''hrikaṃ ca saṃpūjya yathāsukhamudīritam

samācaretsvakarmaitadvedoktaṃ svātmaśuddhaye /
viṣṭhāṃ na paśyetprājñaśca vyādhibījasvarūpiṇīm

mūtraṃ ca vyādhibījaṃ ca paraṃ narakakāraṇam /
liṅgaṃyoniṃ pāpaduḥkhavyādhidāridryadāyinīm

uruṃ mukhaṃ stanaṃ strīṇāṃ kaṭākṣaṃ hāsyameva ca /
vināśabījaṃ rūpaṃ ca vipadāṃ kāraṇaṃ sadā

divābhogaṃ ca svastrīṇāṃ svālāpaṃ parivarjayet /
rogāṇo kāraṇaṃ caiva cakṣuṣoḥ karṇayostathā

ekatāraṃ ca gaganaṃ na paśyettu rujāṃ bhayāt /
daivāddṛṣṭvā hariṃ smṛtvā saptadhā nāradaṃ japet

astakāle raviṃ candraṃ na paśyed vyādhikāraṇam /
khaṇḍaṃ masuditaṃ candraṃ na paśyed vyādhikāraṇam

jalasthaṃ ca raviṃ candraṃ dṛṣṭvā śokaṃ labhennaraḥ /
bandhuvicchedahetuṃ ca na paśyetparamaithunam

ekatra śayanaṃ sthānaṃ bhojanaṃ ca gatiṃ tathā /
na kuryātpāpinā sārdhaṃ sarvaṃ nāśasya lakṣaṇam

ālāpādgātrasaṃsparśācchayanāśrayabhojanāt /
saṃcaranti dhruvaṃ pāpāstailavindurivāmbhasā

hiṃsrajantusamīpaṃ ca na gacchedduḥkhakāraṇam /
khalena sārdha milanaṃ na kuryācchokakāraṇam

brāhmaṇānāṃ gavāṃ caiva vaiṣṇavānāṃ viśeṣataḥ /
na kuryāddhiṃsanaṃ hāniṃ sarvanāśasya kāraṇam

devadevalaviprāṇāṃ vaiṣṇavānāṃ tathaiva ca /
vittaṃ dhanaṃ ca naharetsarvanāśasya kāraṇam

svadattaṃ paradattaṃ vā brahmavittaṃ harettu yaḥ /
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi viṣṭhāyāṃ jāyate kṛmiḥ

gṛdhraḥ koṭisahasrāṇi śatajanmāni sūkaraḥ /
śvāpadaḥ śatajanmāni gaṇḍakaḥ saptajanmani

ghoṭakaḥ saptajanmāni kumbhīraḥ pañcajanmasu /
puṃścalīnāṃ yonikīṭaṃ śatajanmasu niścitam

vraṇakīṭaṃ ca teṣāṃ śatajanmasu nārada /
godhikā saptajanmāni gardabhaḥ saptajanmasu

saptajanmāni mārjāro nakulaśtreṣu janmasu /
uccaiḥśravā janmaśataṃ kharaścāpi tathaiva ca

krūrasarpaśca śārdūlo mahiṣaḥ saptajanmasu /
bhekaśca śatajanmāni cchāgalaḥ saptajanmasu

bhallūkaḥ śatajanmāni śṛgālo lakṣajanmasu /
tato jalaukā bhavati brahmasvaharaṇāddhruvam

kumbhīpāke ca pacyante pāpino brahmaṇaḥ śatam /
dakṣiṇāṃ vipramuddiśya tatkālaṃ cainna dīyate

ekarātre vyatīte tu taddānaṃ dviguṇaṃ bhavet /
māse śataguṇaṃ proktaṃ dvimāse tu sahasrakam

saṃvatsare vyatīte tu sa dātā narakaṃ vrajet /
dātrā na dīyate mūrkho grahītā ca na yācate

ubhau tau narakaṃ yāto dātā vyādhiyuto bhavet /
viprāṇāṃ hisanaṃ kṛtvā vaṃśahāniṃ labheddhruvam

dhanaṃ lakṣmīṃ parityajya bhikṣukaśca bhavedvrajan /
devaṃ ca brahmaṇaṃ dṛṣṭvā na namedyo labhecchucam

na kuryādgurubhaktiṃ yo labhate rauravaṃ śucam /
ya strī mūḍhā durācārā svapatiṃ harirūpiṇam

na paśyettarjanaṃ kṛtvā kumbhīpāke vrajeddhruvam /
vāktarjanādbhavetkāko hiṃsanātsūkaro bhavet

sarpo bhavati kopaina darpeṇa gardabho bhavet /
kukkurī ca kuvākyenāpyandhaśca viṣadarśanāt

pativratā ca vaikuṇṭhaṃ patyā saha vrajeddhruvam /
śivaṃ durgāṃ gaṇapatiṃ sūrya vipraṃ ca vaiṣṇavam

viṣṇuṃ nindati yo mūḍhaḥ sa mahārauravaṃ vrajet /
pitaraṃ mātaraṃ putraṃ satīṃ bhāryāṃ guruṃ tathā

anāthāṃ bhaginīṃ kanyāṃ vinindya narakaṃ vrajet /
viprabhaktivihīnāśca kṣatraviṭśūdrayonijā

haribhaktivihīnāśca pacyante narame dhruvam /
patibhaktivihīnāśca yuvatyaśca narādhamāḥ

śālagrāmajalaṃ viṣṇuprasādaṃ ye ca bhuñjate /
tīrya punanti te viprāḥ śataṃ puṃsāṃ vasuṃdharām

pitṛndevānsamamyarcya khādanmāsaṃ dvijaḥ śuciḥ /
yo bhakṣati vṛthā māṃsaṃ sa mahārauravaṃ vrajet

matsyāṃśca kāmato jagdhvā copavāsaṃ vaseddvijaḥ /
prāyaścittaṃ tataḥ kuryādvrataṃ cāndrāyaṇaṃ caret

kāmato brāhmaṇo matsyaṃ bhuṅkte yo jñānadurbalaḥ /
so'śuciḥ satataṃ nanda hanti puṇyaṃ purākṛtam

viṣṇorucciṣṭabhojī yo matsyaṃ māṃsaṃ na khādati /
pade pade'śvamedhasya labhate niścitaṃ phalam

ekādaśīṃ ye kurvanti kṛṣṇajanmāṣṭamīvratam /
śatajanmakṛtātpāpānmucyante nātra saṃśayaḥ

yadbālaye yacca kaumāre vārdhake yacca yauvane /
bhasmībhūtāni kurvanti pātakāni kṛtāni ca

ekādaśīdine bhuṅkte kṛṣṇajanmāṣṭamīvrate /
trailokyajanitaṃ pāpaṃ so'pi bhuṅkte na saṃśayaḥ

āture niyamo na syādapi vṛddhe ca bālake /
bhaktasya dviguṇaṃ dattvā brāhmaṇāya śucirbhavet

yo bhuṅkte śivarātrau ca śrīrāmanavamīdine /
upavāse samarthaśca sa mahārauravaṃ vrajet

kuhūpūrṇendusaṃkrānticaturdaśyaṣṭamīṣu ca /
naraścāṇḍālayoniḥ syātstrītailamāṃsasevanāt

matsyaṃ māṃsaṃ masūraṃ ca kāṃsyapātre ca bhojanam /
ārdrakaṃ raktaśākaṃ ca ravau ca parivarjayet

anyathā narakaṃ yāti kumbhīpākaṃ na saṃśayaḥ /
rajasvarānnaṃ veśyānnaṃ madirānnaṃ vrajeśvara

yo bhuṅkte brāṅmaṇo daivādviḍbhojī sa bhaveddhruvam /
yadahnā kurute karma na tasya phalabhāgbhavet

sa bhavedaśucirnityaṃ bhasmāntaṃ tasya sūtakam /
nārī veśyā pratijñeyā catuṣpuruṣagāminī

pāke ca pitṛdevānāmadhikāro na tadbhavet /
yadgrāmayājināmannaṃ śūdraśrāddhānnabhojanam

bhuktvā ca narakaṃ yāti yāvaccandradivākarau /
śūdrāṇāṃ śrāddhadivase tadannaṃ bhuñjate ddhijāḥ

kumbhīpāke ca pacyante yāvadvai brahmaṇaḥ śatam /
yaḥ śūdreṇābhyanujñāto bhuṅkte śrāddhadine'nyataḥ

surāpīti sa vijñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ /
asijīvī maṣījīvī devalo vṛṣavāhakaḥ

śūdrāṇāṃ śavadāhī ca yo hi śūdrāpatiddhijaḥ /
sa śūdravadvahiṣkāryastadannaṃ viṭsamaṃ satām

nopatiṣṭhati yaḥ pūrvāṃ nopāste yastu paścimām /
sa śūdravadbahiṣkāryaḥ savaṃsmāddvijakarmaṇaḥ // ७०
saṃdhyāhīno'śucirnityamanarhaḥ sarvakarmasu /
yadahnākurute karma na tasya phalabhāgbhavet

vāmamantropāsakaśca brāhmāṇo narakaṃ vrajet /
nadīgarbhe ca garte ca dṛkṣamūle jalāntike

devāntike sasyabhūmau purīṣaṃ notsṛjedbudhaḥ /
valmīkamūṣakotkhātāṃ mṛdamantarjalāṃ tathā

śaucāvaśiṣṭāṃ gehācca nā''dadyāllepasaṃbhavām /
antaḥprāṇipipīlyāṃ ca halotkhātāṃ vrajeśvara

ālavālotthitāṃ caiva sasyakṣetrotthitāṃ tathā /
vṛkṣamūlotthitāṃ nanda nadīgarbhotthitāṃ tathā

parityajenmṛdastvetāḥ sakalāḥ śaucasādhane /
kūṣmāṇḍaghātikā yā strī dīvanirvāṇakaḥ pumān

saptajanma bhavedrogī daridro janmajanmani /
pradīpaṃ śivaliṅgaṃca śālagrāmaṃ maṇiṃtathā

pratimāṃ yajñasūtraṃ ca suvarṇa śaṅkhameva ca /
hīrakaṃ ca tathā muktāṃ gomūtraṃ gomayaṃ ghṛtam

śālagrāmaśilātoyaṃ bhūmau tyaktvā vrajedadhaḥ /
daridraḥ kṛpaṇaḥ kuṣṭhī vaṃśahīno'pyabhāryakaḥ

bhūmihīnaḥ prajāhīno bandhuhīnaśca kutsitaḥ /
andhaḥ paṅgurvā kharvaśca khañjaścaivāṅgahīnakaḥ

bhavetkameṇa pāpī sa hyetānbhūmau tyajetu yaḥ /
divase saṃdhyayornidrāṃ strīsaṃbhogaṃ karoti yaḥ

saptajanma bhavedrogī daridraḥ saptajanmasu /
udite jagatīnāthe yaḥ kuryāddantadhāvanam

sa pāpiṣṭhaḥ kathaṃ brūte pūjayāmi janārdanam /
mṛdbhasmagosakṛtviṇḍaistathā bālukayā'pi vā

kṛtvā liṅkaṃ sakṛtpūjaya vasetkalpaśataṃ divi /
sahasrapūjanātso'pi labhate vāñchitaṃ phalam

lakṣaṃ ca pūjayedyastu śivatvaṃ labhate dhruvam /
jīvanmukto bhavedvipro liṅgamabhyarcayetu yaḥ

śivapūjāvihīnaśca brāhmaṇo narakaṃ vrajet /
matpūjitaṃ priyatamaṃ śivaṃ nindanti ye narāḥ

pacyante niraye tāvadyāvadvai brahmaṇaḥ śatam /
pūjite śivaliṅge ca yadi syātkeśavālukā

sa mahāndho vālukayā keśena yavano bhavet /
kṣudro daridraḥ kṛpaṇo vyādhiḥ syātkutsite yathā

sarvebhyo mānahāniḥ syājjāyate nīcayoniṣu /
sarveṣu priyapātreṣu brahmaṇaśca mama priyaḥ

brahmaṇācca priyā lakṣmīḥ satataṃ vakṣasi sthitā /
tato'dhikā priyā rādhā priyā bhaktāstato'dhikāḥ

tato'dhikaḥ śaṃkaro me nāsti me śaṃkarātpriyaḥ /
mahādeva mahādeva mahādeveti vādiraḥ

paścādyāmi ca saṃtṛpto nāmaśravaṇalobhataḥ /
mano me bhaktamūle ca prāṇā rādhātmakā dhruvam

ātmā me śaṃkarasthānaṃ śivaḥ prāṇādhikaśca yaḥ /
ādyā nārāyaṇī śaktiḥ sṛṣṭisthityantakāniṇī

kanomi ca yathā sṛṣṭiṃ yayā brahmādidevatāḥ /
yayā jayati viśvaṃ ca yayā sṛṣṭiḥprajāyate

yayā vinā jagannāśti mayā dattā śivāya sā /
dayā nidrā ca kṣuttṛptistṛṣṇa śraddhā kṣamā dhṛtiḥ

tuṣṭiḥ puṣṭistathā śāntirlajjādhidevatā hi sā /
vaisuṇṭhe sā mahālakṣmīrgoloke rādhikā satī

martye lakṣmīśca kṣīrode dakṣakanyā satī ya sā /
sā durgā menakākanyā daityadurgatināśinī

svargalakṣmīśca durgā sā śakrādīnāṃ gṛhe gṛhe /
sā vāṇī sā ca sāvitrī vidyādhiṣṭhātṛdevatā

vahnau sa dāhikāśaktiḥ prabhāśaktiśca bhāskare /
śobhāśaktiḥ pūrṇacandre jale śaktiśca śītatā

sasyaprasūtā śaktiśca dhāraṇā ca dharāsu sā /
brāhmaṇyaśaktirvipreṣu devaśaktiḥsureṣu sā

tapasvināṃ tapasyā kā gṛhiṇāṃ gṛhadevatā /
muktiśaktiśca muktānāmāśā sāṃsārikasya sā

madbhaktānāṃ bhaktiśaktirmayi bhaktipradā sadā /
nṛpāṇāṃ rājyalakṣmīśca vaṇijāṃ labhyarūpiṇī

pari saṃsārasindhūnāṃ trayītattvā tu tāriṇī /
satsu sadbuddhirūpā sā medhāśaktisvarūpiṇī

vyākhyāśaktiḥ śrutau śāstre dātṛśaktiśca dātṛṣu /
kṣattrādīnāṃ viprabhaktiḥ patibhaktiḥ satīsu ca

evaṃ rūpā ca yā śaktirmayā dattā śivāya sā /
evaṃ te kathitaṃ sarvaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi //
praśnaṃ karoṣi yadyanmāṃ tatsarvaṃ kathayāmi te

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo bhasavannandasaṃo
pañcasaptatitamodhyāyaḥ