Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.35

// śrīkṛṣṇa uvāca //
nārāyaṇaśca brahmāṇamuvāca kṛpayā punaḥ //
dṛṣṭvā gaṅgāṃ ca sarve tāṃ mama māyāṃ ca menire

//
// śrīnārāyaṇa uvāca //
uttiṣṭha gaccha bhadraṃ te bhaviṣyati caturmukha //
atra snātvā'bhiśaptastvaṃ pūto bhava mamājñayā

tvaṃ cetsatyaṃ svayaṃ pūtaḥ sparśaṃ vāñchanti tāni te //
vaiṣṇaveśasya tīrthāni sarvāṇi satataṃ mune

tathāpi śāpamuktastvamatra prakṛtihelanāt //
ahaṃkāraśca sarveṣāṃ pāpabījamamaṅgalam

śīghraṃ tvaṃ gaccha golokaṃ mamālayaṃ parātparam //
prakṛtyaṃśāṃ maṅgaladāṃ tatra prāpsyasi bhāratīm

prakṛtiṃ bhaja kalyāṇa sṛṣṭibījasvarūpiṇīm //
aho kalpāntaparyantaṃ tapastaptaṃ tvayā'dhunā

tava mantraṃ na gṛhṇanti ke'pi veśyā'bhiśāpataḥ //
yadanyadevapūjāyāṃ tava pūjā bhaviṣyati

tvameva jagatāṃ dhātā svātmārāmaśca yoṣitaḥ //
sarvarūpī ca pūjaḥ ca sarvadeheṣu sarvataḥ

tadā mamājñayā brahmā snātvā ca jāhnavījale //
śīghraṃ jagāma golokaṃ māṃ praṇamya jagadguruḥ

te devā munayaḥ sarve prajagmuḥ svālayaṃ mudā //
sunirmalaṃ mama yaśo gāyantaśca punaḥpunaḥ

vidhirāgatya golokaṃ saṃprāpya bhāratīṃ satīm //
sarvavidyādhidevīṃ tāṃ madvaktrābjavinirmitām

vāgīśvarīṃ ca saṃprāpya brahmā pramuditaḥ svayam //
kāmāstrāṇāṃ ca vyāpāramanumene svayaṃ vibhuḥ

tata āgatya māṃ natvā prāpya trailokyamohinīm //
krīḍāṃ cakāra bhagavānsthānesthāne'tinirjane

ratiṃ cirataraṃ kṛtvā virarāma svayaṃ vidhiḥ //
vāgīśvarīmuvācedaṃ tvaṃ vai brahmā ca karmaṇā

kācitsvakarmaṇā sādhvī pūjyā ca sthirayauvanā //
tavaiva karmayogaṃ ca yuvānaṃ paśya sundari

vidagdhāyā vidagdhena saṃgamo guṇavānbhavet //
jarāturo'haṃ vṛddhaśca tapasvī vaiṣṇavo dvijaḥ

asvatantraḥ parādhīnaḥ kā ratiḥ puṃścalīṣu me //
ājagāma brahmalokaṃ punareva nijālayam

dadṛśubrarhmalokasthāstāṃ devīṃ kautukānvitāḥ //
atīva sundarīṃ ramyāṃ śubhravarṇāṃ ca sasmitām

śaracchītāṃśuvadanāṃ śaratpaṅkajalocanām //
pakvabimbaprabhāmuṣṭadīptauṣṭhādharapallavām

muktāpaṅktivinindyaikadantapaṅktimanoharām//
ratnakeyūravalayaratnanūpuraśobhitām

ratnakuṇḍalayugmena karṇamūlavirājitām //
ratnendrasārahāreṇa vakṣaḥsthalasamujjvalām

vahniśuddhāṃśukaṃ sūkṣmaṃ bibhratīṃ navayauvanām //
atīva kamanīyāṃ ca pīnaśroṇipayodharām

vīṇāpustakahastāṃ ca vyākhyāmudrākarāṃ varām //
te ca nirmañchanaṃ kṛtvā cakruḥ paramamaṅgalam

purīṃ praveśayāmāsurbrahmāṇaṃ bhāratīṃ mudā //
brahmā tayā saha krīḍāṃ cakāra sa divāniśam

atīva sukhasaṃbhoge nimagnaḥ satataṃ mudā //
gūḍhe sarvapurāṇeṣu kiṃ punaḥ śrotumicchasi

//śrīnārāyaṇa uvāca //
prāṇeśavacanaṃ śrutvā prahasya parameśvarī //
bhūyo'pi paripapraccha kautukānmānasaṃ purā

śrīrādhikovāca //
brahmā kathaṃ na jagrāha veśyāṃ svayamupasthitām //
na karmakṣetre rahasi phaladātā ca karmaṇām

upasthitāyāstyāge ca mahāndoṣo hi yoṣitaḥ //
jñātvā devo vidhātā sa kathaṃ tatyāja mohinīm

śrīnārāyaṇa uvāca //
rādhikāvacanaṃ śrutvā prahasya madhusūdanaḥ //
pādmakalpasya vṛttāntamuvāca parameśvarīm

śrīkṛṣṇa uvāca//
śṛṇu kānte pravakṣyāmi purāvṛttāntamīpsitam //
akathyaṃ gopanīyaṃ ca mahatāmabhininditam

ekadā ca prajāḥ sraṣṭuṃ vidhātā prerito mayā //
sasarja manasā putrāñjvalato brahmatejasā

sanakaṃ ca sanandaṃ ca sanātanamanuttamam //
sanatkumāraṃ voḍhuṃ ca kaviṃ pañcaśikhaṃ vibhum

asitaṃ kapilaṃ siddhaṃ siddhānmama kulodbhavān//
tānnagnānpañcavarṣīyānpitā sraṣṭuṃ jagāda ha

prajāḥ sraṣṭuṃ prerakaṃ ca janakaṃ te'vamanya ca //
prajagmustapase tūrṇaṃ mamārcanaparāyaṇāḥ

tadā ruṣṭo jagaddhātā punaḥ putrānvinirmame //
rudrānekādaśa varānrudato bhīmavigrahān

tasminprayujya tarasā punaḥ putrānvinirmame //
yogī yogena māṃ dhyātvā svātmārāmaḥ svavigrahe

vasiṣṭhaṃ pulahaṃ caiva kratumaṅgirasaṃ tathā //
bhṛgumatriṃ pulastyaṃ ca dakṣaṃ kardamameva ca

marīciṃ ca vinirmāya prajāḥ sraṣṭuṃ niyujya ca //
prahṛṣṭamānasaḥ putraṃ kanyaikā ca sasarja ha

kṛṣṇasya kāminaḥ putraḥ kāmadevo babhūva ha //
kanyā ṣoḍaśavarṣīyā ratnabhūṣaṇabhūṣitā

uvāca putraṃ sa vidhiḥ sudīptaṃ purataḥ sthitam //
durnivāryaṃ matkalāṃśaṃ svātmārāmaṃ manoharam

brahmovāca //
strīpuṃsoḥ krīḍanārthāya mudā tvaṃ ca vinirmitaḥ //
hṛṣṭiyogena sarveṣāmadhiṣṭhānaṃ kariṣyasi

saṃmohanaṃ samudvegaṃ bījastaṃbhitakāraṇam //
unmattabījaṃ jvaladaṃ śaśvaccetanahārakam

pragṛhyaitānmayā dattānsarvānsaṃmohanaṃ kuru //
durnivāryo mama varādbhava vatsa bhaveṣu ca

bāṇāndattvaivamuktvā ca prahṛṣṭaśca jagadvidhiḥ //
dṛṣṭvovāca duhitaraṃ varaṃ dātuṃ samudyataḥ

etasminnantare kāmo manasā''locya mantraṇām //
kartuṃ śastraparīkṣāṃ ca bāṇāṃścikṣepa brahmaṇi

maṃtrapūtaiśca bāṇaiśca durvāryaiḥ smaraṇena ca //
atividdho mahāyogī mūrcchito hatacetanaḥ

kṣaṇena cetanāṃ prāpya dadarśāgre ca kanyakām //
tāṃ saṃbhoktuṃ manaścakre sā dudrāva bhiyā satī

dṛṣṭvā paścācca pitaraṃ dhāvantaṃ hatacetanam //
jagāma śaraṇaṃ śīghraṃ bhrātṝṇāṃ ca tapasvinām

te tāṃ samīpe saṃsthāpya tamūcuḥ pitaraṃ krudhā //
hitaṃ tathyaṃ ca vedoktaṃ nītisāraṃ paraṃ vacaḥ

ṛṣaya ūcuḥ //
aho kimetajjanaka karma te'tivigarhitam //
nīcānāṃ caritaṃ yattatkaroṣi tvaṃ jagadvidhe

paśyanti satataṃ santaḥ prasūmiva parastriyam //
ye te sarvatra pūjyāśca paratreha jitendriyāḥ

tvaṃ svayaṃ vedakartā ca kanyāṃ saṃbhoktumicchasi //
kanyā ca mātṛvargeṣu praviṣṭā ca śrutau śrutā

guroḥ patnī rājapatnī viprapatnī ca yā satī //
patnī ca bhrātṛsutayormitrapatnī ca tatprasūḥ

prasūḥ pitrostathā bhrātuḥ patnī śvaśrūḥ svakanyakāḥ //
jananī tatsapatnī ca bhaginī surabhī tathā

svābhīṣṭasurapatnī ca dhātrikā'nnapradāyikā //
garbhadhātrī svanāmnā ca bhayāttrātuśca kāminī

etā vedapraṇītāśca sarveṣāṃ mātaraḥ smṛtāḥ//
etāsvapi ca sarvāsu nyūnatā nāsti kāsu ca

kanyādātā'nnadātā ca jñānadātā'bhayapradaḥ //
janmado mantrado jyeṣṭhabhrātā ca pitaraḥ smṛtāḥ

etā vahanti ye mūḍhā ya etāñjanakānapi //
pacyante narake te ca yāvadvai brahmaṇo vayaḥ

tānandhakūpe saṃsthāpya dūrato yamakiṅkarāḥ//
kurvanti tāḍanaṃ śaśvatpurīṣaṃ pāyayanti ca

tvameva viśvakartā ca śāstā vai śamanasya ca //
vayaṃ vidhātā jagatāṃ tena gṛhṇāsi kanyakām

asmākaṃ purato dūraṃ gaccha kāmārtamānasa//
na kurmo bhasmasātkartuṃ śaktāśca janakaṃ vayam

gurordoṣasahasrāṇi kṣantumarhanti paṇḍitāḥ //
sarvaghnaṃ taṃ vinighnanti nītijñāḥ svaguruṃ vinā

gṛhṇanti yadi sarvasvaṃ śapantaṃ niṣṭhuraṃ gurum //
sādhavastaṃ na nindanti praṇamanti svabhaktitaḥ

ye dviṣanti ca nindati gurumiṣṭaṃ surātparam //
pacyante te'ndhakūpe ca yāvaccandradivākarau

purīṣaṃ bhuñjate nityaṃ kṣubhitā yamatāḍanaiḥ //
sarpapramāṇakīṭaiśca daṃśitāśca divāniśam

ityevamuktvā munayaḥ praṇemustatpadāmbujam //
sarvaṃ bhavati daivena praśāntamanasā dhruvam

unmukhā munayaḥ sarve babhūvuśca svakarmaṇi//
brahmā śarīraṃ saṃtyaktuṃ vrīḍayā ca samudyataḥ

yogena bhittvā ṣaṭcakraṃ sarvānprāṇānniruddhya ca//
brahmarandhraṃ samānīya tatyāja svena vartmanā

manasā śrīhariṃ smṛtvā namaskāraṃ cakāra ha //
na me manaḥ paradravye bhavitā stokamīśvara

prāṇatyāgātparaṃ duḥkhamayaśaśca yaśasvinām //
babhūva hṛdi kṛtvaikaṃ brahmā līnaśca brahmaṇi//

kanyā tātaṃ mṛtaṃ dṛṣṭvā vilapya ca bhṛśaṃ muhuḥ//
yogena dehaṃ tatyāja sā pralīnā ca brahmaṇi

mṛtaṃ tātaṃ ca bhaginīṃ dṛṣṭvā ca munipuṃgavāḥ //
sasmaruḥ śrīhariṃ kopātsvātmārāmaṃ vilapya ca

nārāyaṇo madaṃśaśca kṛpayā''gatya satvaram //
brahmāṇaṃ jīvayāmāsa brahmajñānātsutāṃ ca tām

brahmā puro hariṃ dṛṣṭvā varaṃ vavre sma vāñchitam //
bhaktiṃ tvaccaraṇe śaśvanniścalāmanapāyinīm

brahmāṇaṃ virasaṃ dṛṣṭvā tamuvāca kṛpānidhiḥ //
prabodhavacanaṃ satyaṃ nītisāraṃ manoharam

śrīnārāyaṇa uvāca //
śṛṇu brahmanpravakṣye'haṃ mukhamuttolya sāṃpratam //
tyaja lajjāṃ jagannātha hṛdayajvararūpiṇīm

satkīrtirapakīrtirvā supratiṣṭhāpyupadravaḥ //
kṣudrāṇāṃ caiva mahatāṃ bhavatyeva svakarmaṇā

sarveṣāmapi sarvebhyaḥ svakarma balavattaram //
tasmātsantaḥ prakurvanti nityaṃ satkarma saṃtatam

kecitkurvanti nirmūlaṃ sarveṣāmapi karmaṇām //
kṛtaṃ karma paraṃ bhuktvā haripādābjacetasaḥ

kukarmaṇaścāpakīrtistato lajjā bhaveddhruvam //
sukarmaṇaḥ supratiṣṭhā sarvatra nirmalaṃ yaśaḥ

kālena rajasā deho balaṃ rūpaṃ śubhāśubham //
kīrtiryā triguṇā caiva mohaścāpayaśo vidhe

ṛṇavraṇāpavādāśca jantūnāṃ yānti kālataḥ //
mahatāṃ tau ca pūrvoktau netaraśca kadācana

sadā'pakīrtirvasati parastrīṣu ca vastuṣu//
tasmātte naiva gṛhṇanti santaḥ svakleśakāraṇe

smara māmantare brāhme madīyaṃ viṣayaṃ kuru//
ataste na mano lolaṃ bhavitā paravastuṣu

yoṣidrūpā ca me māyā sarveṣāṃ mohakāriṇī //
līlayā kurute mohaṃ svātmārāmasya saṃtatam

nānāmudrāśraye deśe rāgiṇo saṃtataṃ ratiḥ//
stanābhidhe māṃsapiṇḍe'dhare lālālaye'śucau

śroṇivaktrastanaṃ tāsāṃ kāmadevālayaṃ sadā //
tasmātte na hi paśyanti santo hi dharmabhīravaḥ

ko dharmaḥ kiṃ yaśasteṣāṃ kā pratiṣṭhā ca kiṃ tapaḥ//
kiṃ buddhirvidyā dānaṃ ca parastrīṣu ca yanmanaḥ

ihāpyapayaśo duḥkhaṃ narakeṣu paratra ca //
vāsaḥ prahārasteṣāṃ ca tāḍanaiḥ kṛmibhakṣaṇaiḥ

duḥkhabījaṃ sukhaṃ matvā mūḍhāśca daivadoṣataḥ //
parastrīsevanaṃ prītyā kurvanti saṃtataṃ mudā

uttamā matpadāmbhojaṃ satkarma madhyamāḥ sadā //
smaranti śaśvadadhamāḥ parastrīsevanaṃ mudā

vipattiḥ saṃtataṃ tasya paravastuṣu yanmanaḥ //
viśeṣataḥ parastrīṣu suvarṇeṣu ca bhūmiṣu

daivātparastriyaṃ dṛṣṭvā viramedyo hariṃ smaran //
dṛṣṭvā parasuvarṇaṃ ca hastaprakṣālanācchuciḥ

satataṃ naiva saṃsaktāḥ santaḥ svastrīṣu kāmataḥ //
yakṣmavyādhijñānahānilokanindābhayena ca

tapasvinastapasyāyāṃ śāstracintāsu paṇḍitāḥ//
yogino yogacintāsu vedārtheṣu ca vaidikāḥ

sādhyaśca patisevāsu gṛhasthā gṛhakarmasu //
viṣayeṣu viṣayiṇo madbhaktā mama sevane

ete niyuktā eteṣu sabhāsu ca praśaṃsitāḥ///
vedoktācaraṇenaiva tadviruddhena ninditāḥ

sarve nityaṃ praśaṃsanti śaśvatsanmārgagāminam //
hālikā api nindanti kuvartmagāminaṃ vidhe

bhavitā na parastrīṣu paravastuṣu te manaḥ //
adyaprabhṛti jīvantaṃ niviṣṭaṃ madvareṇa ca

madīyaviṣaye bāhye mayā dattaṃ kuru priyam //
antarā matpadāmbhojacintāṃ vighnavināśinīm

kanyā bhavatu me brahmankāmadevasya kāminī //
ratirnāma parityājyā ratyadhiṣṭhātṛdevatā

ityevamuktvā brahmāṇamāśvāsya kamalāpatiḥ //
jagāma nityaṃ vaikuṇṭhaṃ vṛndāvanavinodanaḥ

iti śrībrahmavaivarte mahāpurāṇe śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍe nārāyaṇanāradasaṃvāde rādhākṛṣṇasaṃvādo nāma pañcatriṃśo'dhyāyaḥ