Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.33

śrīkṛṣṇa uvāca //
kṛtvā brahmā hareḥ stotraṃ tasthau tasyāḥ samīpataḥ //
manomattagajendraṃ ca kāmāsaktaṃ nivārayan

divyajñānāṃkuśe naiva mayā dattena rādhike //
uvāca mohinī taṃ ca parihāsaparaṃ vacaḥ

mohinyuvāca // iṅgitenaiva nārīṇāṃ sadyo mattaṃ bhavenmanaḥ //
karotyākṛṣya saṃbhogaṃ yaḥ sa evottamo vibho

jñātvā sphuṭamabhiprāyaṃ nāryā saṃpreṣito hi yaḥ //
paścātkaroti śṛṅgāraṃ puruṣaḥ sa ca madhyamaḥ

punaḥpunaḥ preṣitaśca striyā kāmārtayā ca yaḥ //
tayā na lipto rahasi sa klībo na pumānaho

gṛhī tapasvī kāmī vā tyajetstriyamupasthitām //
vrajetparatra narakamapūjyaśca bhavediha

naṣṭaśrīrbhraṣṭarūpaśca bhraṣṭabuddhirbhaved dhruvam//
sa sadyaḥ klībatāṃ yāti brahmañchāpena yoṣitaḥ

uttiṣṭha jagatīnātha pāraṃ kuru smarārṇave //
nimagnāṃ dustare ghore karṇadhāra bhayānake

atīva nirjanasthāne sarvajantuvivarjite //
sugandhivāyunā ramye puṃskokilarutaśrute

satataṃ tvanmanaskāṃ māṃ dāsīṃ janmani janmani //
krīṇīhi ratipaṇyenāmūlyaratnena satvaram

ityuktvā mohinī sadyo jagatsraṣṭuśca brahmaṇaḥ //
vicakarṣa varaṃ vastraṃ sasmitā kāmavihvalā

vijñāya samayaṃ dhātā tāmuvāca bhayāturaḥ //
pīyūṣatulyaṃ vacanaṃ varaṃ vinayapūrvakam

brahmovāca //
śṛṇu mohini madvākyaṃ satyasāraṃ hitaṃ sphuṭam //
na kuru tvaṃ ca trailokye strījātīnāmapatrapām

tyaja māmambike putraṃ vṛddhaṃ niṣkāmameva ca //
tvatkarmayogyarasikaṃ yuvānaṃ paśya susmite

niṣekāllabhate patnī guruṃ bhartuḥ śubhāśubham //
mantraśilpamapatyaṃ ca sarvametanna yatnataḥ

tvayā saha mama rate nibandho nāsti suvrate //
kṣudraṃ mahadvā yatkarma sarvadaivanibandhakam

ityuktavantaṃ brahmāṇaṃ smarantaṃ matpadāmbujam//
vicakarṣa punarveśyā kāmena hatacetanā

etasminnantare śīghraṃ sthānaṃ tatsumanoharam//
ājagmurmunayaḥ sarve jvalanto brahmatejasā

atriḥ pulastyaḥ pulaho vasiṣṭhaḥ kraturaṃgirāḥ//
bhṛgurmarīciḥ kapilo voḍhuḥ pañcaśikho ruciḥ

āsuriśca pracetāśca svayaṃ śukro bṛhaspatiḥ //
utathyaḥ karakaḥ kaṇvaḥ kaśyapo gautamastathā

sanakaśca sanandaśca kardamaśca sanātanaḥ //
sanatkumāro bhagavānyogināṃ paramo guruḥ

śātātapaḥ pippalaśca śaṃkuḥ śukraḥ parāśaraḥ //
mārkaṇḍeyo lomaśaśca mṛkaṇḍuścyavanastathā

durvāsāśca jaratkārurāstīkaśca vibhāṇḍakaḥ //
ṛṣyaśṛṅgo bharadvājo vāmadevaśca kauśikaḥ

dṛṣṭvaitāṃśca taponiṣṭhānāgatāṃśca munīśvarān //
tatyāja mohinī śīghraṃ vrīḍayā kamalodbhavam

tatrovāsa jagaddhātā taddhāmapārśvataśca sā //
praṇemurmunayastaṃ ca bhaktinamrātmakandharāḥ

āśiṣaṃ yuyuje brahmā vāsayāmāsa tānvibhuḥ //
teṣu madhye prajajvāla yathā tārāsu candramāḥ

papracchurmunayo devaṃ kathameṣā tavāntike//
svarveśyānāṃ ca pravarā mohinītyevameva ca

śrutvā munīnāṃ vacanamuvāca tānprajāpatiḥ //
strījātīnāṃ ca vacanaṃ lajjācchādanameva ca

// brahmovāca //
apūrvaṃ nṛtyagītaṃ ca ciraṃ kṛtvā śubhāvahā //
uvāseyaṃ pariśrāntā yathā kanyā pituḥ puraḥ //
ityuktvā jagatāṃ dhātā jahāsa muni saṃsadi

jahasurmunayaḥ sarve sarvajñāstatra rādhike //
sarvaṃ rahasyaṃ vijñāya jagatsraṣṭuśca mānasam

sadyaścukopa kulaṭā hāsyavyājena saṃsadi //
sarvāṅgakampamānā sā kulaṭā kuṭilānanā

raktapaṅkajanetrā ca kopaprasphuritādharā //
utthāya ca sabhāmadhye teṣāṃ ca purataḥ sthitā //
saṃbodhyovāca brahmāṇaṃ mṛtyukanyā yathā ruṣā

mohinyuvāca //
aye brahmañjagannātha vedakartā tvameva ca

kiṃ vā vedapraṇihitaṃ karma kiṃ tadviparyayam //
vicāraṃ manasā svena kuru vedavidāṃ guro

svakanyāyāṃ yatspṛhā sa kathaṃ hasasi nartakīm //
nirmitā'hamīśvareṇa svarveśyā sarvagāminī

satāṃ karma viruddhaṃ yattadatyantaviḍambanam //
dāsītulyāṃ vinītāṃ ca daivena śaraṇāgatām

yato hasasi garveṇa tato'pūjyo bhavāciram //
acirāddarpabhaṅgaṃ te kariṣyati hariḥ svayam

nibodha vacanaṃ brahmanveśyāyāśca tu sāṃpratam //
tavaiva vacanaṃ stotraṃ gṛhṇāti yo naraḥ sadā

bhavitā tasya vighnaśca sa yāsyatyupahāsyatām //
bhavitā vārṣikī pūjā devatānāṃ yugeyuge

tava māghyāṃ ca saṃkrāntyāṃ na bhaviṣyati sā punaḥ //
kalpāntare'tra kalpe vā dehe dehāṃtare'tra vā

punaḥ pūjā na bhavitā yā gatā sā gataiva ca //
ityuktvā mohinī śīghraṃ jagāma madanālayam

tena sārddhaṃ ratiṃ kṛtvā babhūva vijvarā punaḥ //
paścātsā cetanāṃ prāpya vilalāpa bhṛśaṃ punaḥ

ayaṃ kathaṃ mayā śapto jagadvidhiratipriyaḥ //
svarveśyāyāṃ gatāyāṃ ca munayo duḥkhitā bhṛśam

svayaṃ vidhātā jagatāṃ cakampe natakandharaḥ //
upāyaṃ munayastasmai daduḥ kalyāṇakāriṇaḥ

śaraṇaṃ vraja vaikuṇṭhamityuktvā te gṛhānyayuḥ //
brahmā jagāma śaraṇaṃ mama mūrtyantaraṃ param

śāntaṃ taṃ kamalākāntaṃ śyāmaṃ nārāyaṇābhidham//
gatvā viṣaṣṇavadanaḥ praṇamya ca caturbhujam

tatrovāsa jagatkartā nātidūre samīpataḥ //
rahasyaṃ kathayāmāsa śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukaḥ

dīnabandhuṃ dayāsindhuṃ vipattāraṇakāraṇam //
śrutvā rahasyaṃ tatsarvaṃ prahasyovāca taṃ vibhuḥ //
satyaṃ sāraṃ hitaṃ vākyaṃ jagatāṃ ca sukhāvaham

śrīnārāyaṇa uvāca //
svayaṃ tvaṃ vedavidasi viduṣāṃ ca gurorguruḥ

tvayā kṛtaṃ ca yatkarma iha kena na tatkṛtam //
strījātiḥ prakṛteraṃśā jagatāṃ bījarūpiṇī

strīṇāṃ viḍambanenaiva prakṛteśca viḍambanam //
na tadbhāratavarṣaṃ ca puṇyakṣetramanuttamam

krīḍākṣetre brahmaloke kastavendriyanigrahaḥ //
yadi tadbhārate daivātkāminī samupasthitā

svayaṃ rahasi kāmārtā na sā tyājyā jitendriyaiḥ //
tyaktvā paratra narakaṃ vrajedativiḍambitaḥ

bhavedeva hi duḥkhārtā śāpaṃ dadyācca taṃ dhruvam //
vihāya svakalatraṃ ca yo gṛhṇāti parastriyam

lobhātkāmasukhādvā'pi so'dhamo nātra saṃśayaḥ //
pātayitvā sa ca pateddaśa pūrvāndaśāparān

tyaktvā svasvāminaṃ yā ca paraṃ gacchati kāmataḥ //
na pumānna ca veśyā ca kulastrī tatra duṣyati //

upāyena ca yā sādhyaṃ karoti parapūruṣam //
tiṣṭhatyevāndhakūpe sā yāvaccandradivākarau

svarveśyā ca divaṃ yāti satataṃ kuladharmataḥ //
dhruvaṃ bhavetso'parādhī tasyā apyavamānataḥ

tamupāyaṃ kariṣyāmi śapto yatra viśuddhyati //
kṣaṇaṃ tiṣṭha jagannātha pāpinaśca bhavārṇave

etasminnaṃtare kaścidājagāma hareḥ puraḥ //
dvārapālaḥ śīghragāmītyuvāca natakandharaḥ

dvārapāla uvāca //
anyabrahmāṇḍādhipatirbrahmā daśamukhaḥ svayam //
dvāre tiṣṭhanmahābhaktastvāṃ draṣṭuṃ svayamāgataḥ

dvārapālavacaḥ śrutvā sa caivānumatiṃ dadau //
dvārapālājñayā brahmā tuṣṭāvāgatya bhaktitaḥ

stotrairativicitraiśca caturvaktrā'śrutairaho //
stutvovāsājñayā viṣṇoḥ kṛtvā paścāccaturmukham

nārāyaṇo dvārapālānityuvāca caturbhujān //
āgantukaṃ janamapi praveśayata sādaram

etasminnantare tatra vṛndāvanavinodini //
ājagāmātipraṇato brahmā śatamukhaḥ svayam //

divyaiḥ stotraiśca tuṣṭāva nigūḍhamatisundaraiḥ //
stutvovāsa varaiḥ stotraiḥ sarveṣāmaśrutairaho

tadanantarayoragre bhaktasya śatamukhaḥ svayam //
jagadvidhau sabhāyāṃ ca tatra tiṣṭhati tatkṣaṇe

ājagāmānyabrahmāṇḍādhipo brahmā hareḥ puraḥ //
sahasravadanaḥ śrīmānbhaktyā namrātmakandharaḥ

stutvovāsa varaiḥ stotraiḥ sarveṣāmaśrutairaho //
taṃ ca papraccha sarveṣāṃ brahmāṇḍānāṃ ca brahmaṇām //

vārtā viṣayiṇāṃ caiva surāṇāṃ ca krameṇa ca//
caturmukhasya tāndṛṣṭvā darpabhaṅgo babhūva ha

ātmānaṃ viṣṇusadṛśaṃ manyamānasya darpataḥ //
anyānna darśayāmāsa brahmāṇḍasthānvidhīnhariḥ

dṛṣṭvā ca kṛpayā tatra mṛtatulyaṃ caturmukham//
yāvanti gātralomāni santi nārāyaṇasya me

tatpramāṇāśca brahmāṇḍā brahmāṇaḥ santi santatam//
nārāyaṇaṃ praṇamyāśu jagmuste svālayaṃ prati

sa mene vidhirātmānamatyalpaviṣayādhipam //
papraccha praṇataṃ viṣṇurlajjānamracaturmukham

vada tatkimidaṃ dṛṣṭaṃ svapnavadbhavatā'dhunā //
nārāyaṇavacaḥ śrutvā vidhirityuktavāṃstadā

bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca tava māyāsamudbhavam //
ityevamuktvā sa vidhistasthau saṃsadi lajjayā //
sarvāntaryāmī bhagavāṃstasyopāyaṃ vinirmame

iti śrībrahmavaivarte mahāpurāṇe śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍe nārāyaṇanāradasaṃvāde mohinīśāpabrahmadarpabhaṃgo nāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ