Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.129

athaikonatriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
śrīkṛṣṇo bhagavāṃstatra paripūrṇatamaḥ prabhuḥ /
dṛṣṭvā sārokyamokṣaṃ ca sadyo gokulavāsinām

uvāsa pañcabhirgopairbhāṇḍīre vaṭamūlake /
dadarśa gokulaṃ sarva gokulaṃ vyākulaṃ tathā

arakṣakaṃ ca vyastaṃ ca śūnyaṃ vṛndāvanaṃ vanam /
yogenāmṛtavṛṣṭyā ca kṛpayā ca kṛpānidhiḥ

gopībhiśca tathā gopaiḥ paripūrṇaṃ cakāra saḥ /
tathā vṛndāvanaṃ caiva suramyaṃ ca manoharam

gokulasthāśca gopāśca samāśvāsaṃ cakāra saḥ /
uvāca madhuraṃ vākyaṃ hitaṃ nītaṃ ca durlabham

śrī bhagavānuvāca
he gopagaṇa he bandho sukhaṃ tiṣṭha sthiro bhava /
ramaṇaṃ priyayā sārdhaṃ suramyaṃ rāsamaṇḍalam

tāvatprabhṛti kṛṣṇasya puṇye vṛndāvane vane /
adhiṣṭhānaṃ ca satataṃ yāvaccandradivākarau

tathā jagāma bhāṇḍīraṃ vidhātā jagatāmapi /
svayaṃ śeṣaśca dharmaśca bhavānyā ca bhavaḥsvayam

sūryaścāpi mahendraśca candraścāpi hunāśanaḥ /
kubero varuṇaścaiva pavanaśca yamastathā

īśānaścāpi devāśca vasavo'ṣṭau tathaiva ca /
sarve grahāśca rudrāśca munayo manavastathā

tvaritāścā''yayuḥ sarve yatrā''ste bhagavānprabhuḥ /
praṇamya daṇḍavadbhūbhau tamuvāca vidhiḥ svayam

brahmavāca
paribūrṇatam brahmasvarūpa nityavigraha /
jyotiḥsvarūpa parama namo'stu prakṛteḥ para

sunirlipta nirākāra sākāra dhyānahetunā /
svecchāmaya paraṃ dhāma paramātmannamo'stu te

sarvakāryasvarūpeśa kāraṇānāṃ ca kāraṇa /
brahmeśaśeṣadeveśa sarveśa te nao

sarasvatīśa padmeśa pārvatīśa parātpara /
he sāvitrīśa rādheśa rāseśvara nao

sarveṣāmādibhūtarstvaṃ sarvaḥ sarveśvarastathā /
sarvapātā ca saṃhartā sṛṣṭirūpa nao

tvatpādapadmarajasā dhanyā pūtā vasuṃdharā /
śūnyarūpā tvayi gate he nātha paramaṃ padam

yatpañcaviṃśatyadhikaṃ varṣāṇāṃ śatakaṃ gatam /
tyaktvemāṃ svapadaṃ yāsi rudatīṃ virahāturām

mahādeva uvāca
brahmaṇā prārthitastvaṃ ca samāgatya vasuṃdharām /
bhūbhāraharaṇaṃ kṛtvā prayāsi svapadaṃ vibho

trailokye pṛthivī dhanyā sadyaḥ pūtā padāṅkitā /
vayaṃ ca munayo dhanyāḥ sākṣāddṛṣṭvā padāmbujam

dhyānāsādhyo durārādhyo munīnāmūrdhvaretasām /
asmākamapi yaśceśaḥ so'dhunā cākṣuṣo bhuvi

vāsuḥ sarvanivāsaśca viśvani yasya lomasu /
devastasya mahāviṣṇurvāsudevo mahītale // २२ /
suciraṃ tapasā labdhaṃ siddhendrāṇāṃ sudurlabham /
yatpādapadmamatulaṃ cākṣuṣaṃ sarvajīvinām

ananta uvāca
tvamananto hi bhagavannāhameva kalāṃśakaḥ /
viśvaikasthe kṣudrakūrme maśako'haṃ gaje yathā

asaṃkhyaśeṣāḥ kūrmāśca brahmaviṣaṇuśivātmakāḥ /
asaṃkhyāni ca viśvāni teṣāmīśaḥ svayaṃ bhavān

asmākamīdṛśaṃ nātha sudinaṃ kva bhaviṣyati /
svapnādṛṣṭaścayaśceśaḥ sa dṛṣṭaḥ sarvajīvinām

nātha prayāsi golokaṃ pūtāṃ kṛtvā vasuṃdharām /
tāmanāthāṃ rudantīṃ ca nimagnāṃ śokasāgare

devā ūcuḥ
vedāḥstotuṃ na śaktā yaṃ brahmeśānādayastathā /
tameva stavanaṃ kiṃ vā vayaṃ kurmo namo'stu te

ityevamuktvā devāste prayayurdvārakāṃ purīm /
tatrasthaṃ bhagavantaṃ ca draṣṭuṃ śīghraṃ mudā'nvitāḥ

atha teṣāṃ ca gopālā yayurgolokamuttamam /
pṛthivī kampitā bhītā calantaḥ saptasāgarāḥ

hataśriyaṃ dvārakāṃ ca tyaktvā ca brahmaśāpataḥ /
mūrtiṃ kadambamūlasthāṃ viveśa rādhikeśvaraḥ

te sarve cairakāyuddhe nipeturyādavāstathā /
citāmāruhya devyaśca prayayuḥ svāmibhiḥ saha

arjunaḥ svapuraṃ gatvā samuvāca yudhiṣṭhiram /
sa rājā bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ yayau svargaṃ ca bhāryayā

dṛṣṭvā kadambamūlasthaṃ tiṣṭhantaṃ parameśvaram /
devā brahmādayaste ca praṇemurbhaktipūrvakam

tuṣṭuvuḥ paramātmānaṃ devaṃ nārāyaṇaṃ prabhum /
śyāmaṃ kiśoravayasaṃ bhūṣitaṃ ratnabhūṣaṇaiḥ

vahniśuddhāṃśukādhānaṃ śobhitaṃ vanamālayā /
atīva sundaraṃ śāntaṃ lakṣmīkāntaṃ manoharam

vyādhāstrasaṃyutaṃ pādapadmaṃ padmādivanditam /
dṛṣṭvā brahmādidevāṃstānabhayaṃ sasmitaṃ dadau

pṛthivīṃ tāṃ samāśvāsya rudatīṃ premavihvalām /
vyādhaṃ prasthāpayāmāsa paraṃ svapadamuttamam

balasya tejaḥ śeṣe ca viveśa paramādbhutam /
pradyumnasya ca kāme vai vā'niruddhasya brahmaṇi

ayonisaṃbhavā devī mahālakṣmīśca rukmiṇī /
vaikuṇṭhaṃ prayayau sākṣātsvaśarīreṇa nārada

satyabhāmā pṛthivyāṃ ca viveśa kamalālayā /
svayaṃ jāmbavatī devī pārvatyāṃ viśvamātari

yā yā devyaśca yāsāṃ cāpyaṃśarupāśca bhūtale /
tasyāṃ tasyāṃ praviviśustā eva ca pṛthakpṛthak

sāmbasya tejaḥ skande ca viveśa paramādbhutam /
kaśyape vasudevaścāpyadivyāṃ devakī tathā

rukmiṇīmandiraṃ tyakatvā samastāṃ dvārakāṃ purīm /
sa jagrāha samudraśca praphullavadanekṣaṇaḥ

lapaṇodaḥ samāgatya tuṣṭāva puruṣottamam /
ruroda tadviyogena sāśrunetraśca vihvalaḥ

gaṅgā sarasvatī padmāvatī ca yamunā tathā /
godāvarī svarṇarekhā kāverī narmadā mune

śarāvatī bāhṛdā ca kṛtamālā ca puṇyadā /
samāyayuśca tāḥ sarvāḥ praṇemuḥ parameśvaram

uvāca jāhnavī devī rudatī parameśvaram /
sāśrunetrā'tidīnā sā virahajvarakātarā

bhāgīrathayuvāca
he nātha ramaṇaśreṣṭha yāsi golokamuttamam /
asmākaṃ kā gatiścātra bhaviṣyati kalau yuge

śrībhagavānuvāca
kaleḥ pañcasahasrāṇi varṣāṇi tiṣṭha bhūtale /
pāpāni pāpino yāni tubhyaṃ dāsyanti snānata

manmantropāsakasparśādbhasmībhūtāni tatkṣaṇāt /
bhaviṣyanti darśanācca snānādeva hi jāhnavi

harernāmāni yatraiva purāṇāni bhavanti hi /
tatra gatvā sāvadhānamābhiḥ sārdhaṃ ca śroṣyasi

purāṇaśravaṇāccaiva harernāmānukīrtanāt /
bhasmībhūtāni pāpāni brahmahatyādikāni ca

bhasmībhūtāni tānyeva vaiṣṇavāliṅganena ca /
tṛṇāni śuṣkakāṣṭhāni dahanti pāvakā yathā

tathā'pi vaiṣṇavā loke pāpāni pāpināmapi /
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni puṇyānyapi ca jāhnavi

madbhaktānāṃ śarīreṣu santi pūteṣu saṃtatam /
madbhaktapādarajasā sadyaḥ pūtā vasuṃdharā

sadyaḥ pūtāni tīrthāni sadyāḥ pūtaṃ jagattathā /
manmantropāsakā viprā ye maducchiṣṭabhojinaḥ

māmeva nityaṃ dhyāyante te matprāṇādhikāḥ priyāḥ /
tadupasparśamātreṇa pūto vāyuśca pāvakaḥ

kalerdaśasahasrāṇi madbhaktāḥ santi bhūtale /
ekavarṇā bhaviṣyanti madbhakteṣu gateṣu ca

madbhaktaśūnyā pṛthivī kaligrastā bhaviṣyati /
etasminnantare tatra kṛṣṇadehādvinirgataḥ

caturbhujaśca puruṣaḥ śatacandrasamaprabhaḥ /
śaṅkhacakragadāpadmadharaḥ śrīvatsalāñchanaḥ

sundaraṃ rathamāruhya śrīrodaṃ sa jagāma ha /
sindhukanyā ca prayayau svayaṃ mūrtimatī satī

śrīkṛṣṇamanasā jātā martyalakṣmīrmanoharā /
śvetadvīpaṃ gate viṣṇau jagatpālanakartari

śuddhasattvasvarūpe ca dvidhārūpo babhūva saḥ /
dakṣiṇāṃśaśca dvibhujo gopabārakarūpakaḥ

napīnajaladaśyāmaḥ śobhitaḥ pītavāsasā /
śrīvaṃśavadanaḥ śrīmānsasmitaḥ padmalocanaḥ

śatakoṭīndusaundaryaṃ śatakoṭismaraprabhām /
dadhānaḥ paramānandaḥ paribūrṇatamaḥ prabhuḥ

paraṃ dhāma paraṃ brahmasvarūpo nirguṇaḥ svayam /
paramātmā ca sarveṣāṃ bhaktānugrahavigrahaḥ

nityadehaśca bhagavānīśvaraḥ prakṛteḥ paraḥ /
yogino yaṃ vadantyevaṃ jyotīrūpaṃ sanātanam

jyotiramyantare nityarūpaṃ bhaktā vidanti yam /
vedā vadanti satyaṃ yaṃ nityamādyaṃ vicakṣaṇāḥ

yaṃ vadanti surāḥ sarve paraṃ svecchāmayaṃ prabhūm /
siddhendrā munayaḥ sarve sarvarūpaṃ vadanti yam

yamanirvacanīyaṃ ca yogīndraḥ śaṃkaro vadet /
svayaṃ vidhātā pravadetkāraṇānāṃ ca kāraṇam

śeṣo vadedanantaṃ yaṃ navadhārūpamīśvaram /
tarkāṇāmeva ṣaṇṇāṃ ca ṣaḍvidhaṃ rūpamīpsitam

vaiṣṇavānāmekarūpaṃ vedānāmekameva ca /
purāṇānāmekarūpaṃ tasmānnavavidhaṃ smṛtam

nyāyo'nirvacanīyaṃ ca yaṃ mataṃ śaṃkaro vadet /
nityaṃ vaiśeṣikāścā''dyaṃ taṃ vadanti vicakṣaṇāḥ

sāṃkhya vadanti taṃ devaṃ jyotīrūpaṃ sanātanam /
mīmāṃsā sarvarūpaṃ ca vedāntaḥ sarvakāraṇam

pātañjalo'pyanantaṃ ca vedāḥ satyasvarūpakam /
svecchāmayaṃ purāṇaṃ ca bhaktāśca nityavigraham

so'yaṃ golokanāthaśca rādheśo nandanandanaḥ /
gokule gopaveṣaśca puṇye vṛndāvane vane

caturbhujaśca vaikuṇṭhe mahālakṣmīpatiḥ svayam /
nārāyaṇaśca bhagavānyannāma muktikāraṇam

sakṛnnārāyaṇetyuktvā pumānkalpaśatatrayam /
gaṅgādisarvatīrtheṣu snāto bhavati nārada

sunandanandakumudaiḥ pārṣadaiḥ parivāritaḥ /
śaṅkhacakragadāpadmadharaḥ śrīvatsalāñchanaḥ

kaustubhena maṇīndreṇa bhūṣito vanamālayā /
devaiḥ stutaśca yānena vaikuṇṭhaṃ svapadaṃ yayau

gate vaikuṇṭhanāthe ca rādheśaśca svayaṃ prabhuḥ /
cakāra vaṃśīśabdaṃ ca trailokyamohanaṃ param

mūrcchāṃprāpurdevagaṇā munayaścāpi nārada /
acetanā babhūvuśca māyayā pārvatīṃ vinā

uvāca pārvatī devī bhagavantaṃ sanātanam /
viṣṇumāyā bhagavatī sarvarūpā sanātanī

parabrahmasvarūpā yā paramātmasvarūpiṇī /
saguṇā nirguṇā sā ca parā svecchāmayī satī

pārvatyuvāca
ekā'haṃ rādhikārūpā goloke rāsamaṇḍale /
rāsaśūnyaṃ ca golokaṃ paripūrṇa kuru prabho

gaccha tvaṃ rathamāruhya muktāmāṇikyabhūṣitam /
paribūrṇatamā'haṃ ca tava vaṅaḥ sthalasthitā

tavā''jñayā mahālakṣmīrahaṃ vaikuṇṭhagāminī /
sarasvatī ca tatraiva vāme pārśve harerapi

tavāhaṃ manasā jātā sindhukanyā tavā''jñayā /
sāvitrī vedamātā'haṃ kalayā vidhisaṃnidhau

taijaḥsu sarvadevānāṃ purā satye tavā''jñayā /
adhiṣṭhānaṃ kṛta tatra dhṛtaṃ devyā śarīrakam

śumbhādayaśca daityāśca nihatāścāvalīlayā /
durga nihatya turgā'haṃ tripurā tripure vadhe

nihatya raktabījaṃ ca raktabījavināśinī /
tavā''jñayā dakṣakanyā satī satyasvarūpiṇī

yogena tyaktvā dehaṃ ca śailajā'haṃ tavā''jñayā /
tvayā dattavā (ttāḥ śaṃkarāya goloke rāsamaṇḍale

viṣṇubhaktirahaṃ tena viṣṇumāyā ca vaiṣṇavī /
nārāyaṇasya māyā'haṃ tena nārāyaṇī smṛtā

kṛṣṇaprāṇādhikā'haṃ ca prāṇādhiṣṭhātṛdevatā /
mahāviṣṇośca vāsośca jananī rādhikā svayam

tavā''jñayā pañcadhā'haṃ pañcaprakṛtirūpiṇī /
kalākalāṃśayā'haṃ ca devapatnayo gṛhe gṛhe

śīghraṃ gaccha mahābhāga tatrā'haṃ virahāturā /
govībhiḥ sahitā rāsaṃ bhramantī paritaḥ sadā

pārvatīvacanaṃ śrutvā prahasya rasikeśvaraḥ /
ratnayānaṃ samāruhya yayau golokamuttamam

pārvatī bodhayāmāsa svayaṃ devagaṇaṃ tathā /
māyāvaṃśīravācchannaṃ viṣṇumāyā sanātanī

kṛtvā te hariśabdaṃ ca svagṛhaṃ vismayaṃ yayuḥ /
śivena sārdhaṃ durgā sā prahṛṣṭā svapuraṃ yayau

atha kṛṣṇaṃ samāyāntaṃ rādhā gopīgaṇaiḥ saha /
anuvrajaṃ yayau hṛṣṭā sarvajñā prāṇavallabham

dṛṣṭvā samīpamāyāntamavaruhya rathātsatī /
praṇanāma jagannāthaṃ sirasā sakhibhiḥ saha

gopā gopyaśca muditāḥ praphullavadanekṣaṇāḥ /
duṃdubhiṃ vādayāmāsurīśvarāgamanotsukāḥ

virajāṃ ca samuttīrya dṛṣṭvā rādhāṃ jagatpatiḥ /
avaruhya rathāttūrṇaṃ gṛhītvā rādhikākaram

śataśṛṅgaṃ ca babhrāma suramyaṃ rāsamaṇḍalam /
dṛṣṭvā'kṣayavaṭaṃ puṇyaṃ puṇyaṃ vṛndāvanaṃ yayau

tulasīkānanaṃ dṛṣṭvā prayayau mālatīvanam /
vāme kṛtvā kundavanaṃ mādhavīkānanaṃ tathā

cakāra dakṣiṇe kṛṣṇaścampakāraṇyamīpsinam /
cakāra paścāttūrṇaṃ ca cārucandanakānanam

dadarśa purato ramyaṃ rādhikābhavanaṃ param /
uvāsa rādhayā sārdhaṃ ratnasiṃhāsane vare

sakarpūraṃ ca tāmbūlaṃ bubhuje vāsitaṃ jalam /
suṣvāpa puṣpatalpe ca sugandhicandanārcite

sa reme rāmayā sārdhaṃ nimagno rasasāgare /
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ dharmavaktrācca yacchrutam

golokārohaṇaṃ ramyaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo golokārohaṇaṃ
nāmaikonatriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ