Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.116

atha ṣoḍaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ
bāṇa uvāca
aniruddha budho'si tvaṃ tvayoktaṃ satyameva ca /
śaṃbhunā caivamuktaṃ ca sarvaṃ buddhaṃ svacetasā

tvayoktaṃ śaṃkaravarātpañcānāṃ svāmināṃ priyā /
draupadī ca mahābhāgā tanme vyākhyātumarhasi

śambareṇa hṛtā pūrva tava mātā kathaṃ ratiḥ /
devairapi kathaṃ dattā devāstena jitā katham

aniruddha uvāca
ekadā raghunāthaśca sītayā lakṣmaṇo ca /
snātaḥ sarasi tatrastho ramye pañcavaṭītaṭe

uvāca sītā hemante jalaṃ susvādu nirmalam /
tathā'nnaṃ vyañjanaṃ ramyaṃ sarvaṃ vastu suśītalam

phalāvabacayanaṃ cakre sītāyai pradadau mudā /
tato dadau lakṣmaṇāya paścādbhaṅkte svayaṃ prabhuḥ

lakṣmaṇastadgṛhītvā ca naiva bhuṅkte phalaṃ jalam /
meghanādavadhārthaṃ ca sītoddhāraṇakāraṇāt

nidrāṃ na yāti no bhuṅkte varṣāṇāṃ ca caturdaśa /
ya evaṃ puruṣo yogī tadvadhyo rāvaṇatmajaḥ

etasminnantare rāmaṃ draṣṭuṃ kamalalocanam /
vahanistatra samāyāto dvijarūpī kṛpānidhiḥ
bhaviṣyatkathayāmāma śrutikauṭaparaṃ vacaḥ

vahniruvāca
śṛṇu rāma mahābhāga sītāsaṃgopanaṃ kuru /
saptāhābhyantare caiva rāvaṇo duṣṭarākṣasaḥ

durnivāryaḥ prāktanena jānakīṃ ca hariṣyati /
vidhātrā likhitaṃ karma prāktaṃnaṃ kena vāryate

vedaiścaturbhiḥ kathitaṃ na ca daivātparaṃ varam

rāma uvāca
sītāṃ gṛhītvā tvaṃ gaccha cchāyā'traiva tu tiṣṭhatu /
kalatravarjanaṃ karma sarveṣāṃ ca jugupsitam

sītāṃ gṛhītvā prayayau rudatīṃ ca hutāśanaḥ /
sītayā sadṛśī chāyā tasthau śrīrāmasaṃnidhau

sā ca cchāyā hṛtā pūrva rāvaṇenāvalīlayā /
samuddadhāra tāṃ rāmo nihatya taṃ sabāndhavam

vahnau parīkṣākāle ca cchāyā vahnau viveśa sā /
agniśchāyāṃ ca saṃrakṣya dadau rāmāya jānakīm

rāmastāṃ ca gṛhītvā ca prayayau svāśramaṃ mudā /
chāyā tasthau vahnipārśve hṛdayena vidūyatā

sā ca cchāyā tapaścakre nārāyaṇasarovare /
tapaścakāra divyaṃ ca śātavarṣaṃ ca śūlinaḥ

varaṃ vṛṇuṣva bhadre tvamuvāca śaṃkaraśca tām /
uvāca śivaṃ vyagrā bharturduḥkhena duḥkhitā

patiṃ dehi pañcadhā sā varaṃ vavre trilocanam /
sarvasaṃpatpradastuṣṭastasyai śarvo varaṃ dadau

mahādeva uvāca
sādhvi tvaṃ pañcadhā brūhi patiṃ dehīti vyākulā /
pañcendrāśca hareraṃśā bhaviṣyanti priyāstava

te ca sarve ca pañcendrāścādhunā pañca pāṇḍavāḥ /
sā ca cchāyā draupadī ca yajñakuṇḍasamudbhavā

kṛtayuge vedavatī tretāyāṃ janakātmajā /
dvāpare draupadī chāyā tena kṛṣṇā trihāyaṇī

vaiṣṇapī kṛṣṇabhaktā ca tena kṛṣṇā prakīrtitā /
svargalakṣmīrmahendrāṇāṃ sā ca paścādbhaviṣyati

rājā dadau phālgunāya kanyāyāśca svayaṃvare /
papraccha mātaraṃ vīro vastu prāptaṃ mayā'dhunā

tamuvāca svayaṃ mātā gṛhāṇa bhrātṛbhiḥ saha /
śaṃbhorvareṇa pūrva ca paratra māturājñayā

draupadyāḥ svāminastena hetunā pañca pāṇḍavāḥ /
caturdaśānāmindrāṇāṃ pañcendrāḥ pañca pāṇḍavāḥ

śaṃkareṇābhisaṃśaptā sā mātrā bhartsitena ca /
bhartāte bhasmasādbhūto harakopānalena ca

he rati tvaṃ mayā śaptā daityagrastā bhavādhunā /
vijityadevānsendrāśca śambarastvā hariṣyati

punaruvataṃ varaṃ prādātsatītvāṃ te na yāsyati /
chāyāṃ dattvā tiṣṭha gehe yāvajjīvati te patiḥ

iti te kathitaṃ sarvamitihāsaṃ purātanam /
devānāṃ guptacaritaṃ śrṛṇu daityendra sāṃpratam

etasminnantare tatra subhadraśca mahābalaḥ /
kumbhāṇḍabhrātā balavānbāṇasenāpatīśvaraḥ

nirbhatsarya bāṇaṃ samare śastrapāṇirmahārathaḥ /
śrīkṛṣṇapautraṃ śūlaṃ ca cikṣepa pralayāgnivat

ardhayandreṇa tacchūlaṃ ciccheda kāmaputrakaḥ /
śaktiṃ cikṣepa bhadraśca śatasūryasamaprabhām

vaiṣṇavāstreṇa ciccheda tāṃ śaktiṃ kāmaputrakaḥ /
nārāyaṇāstraṃ cikṣepa subhadro raṇamūrdhani

praṇamya śete nirbhīto madanasya suto balī /
ūrdhvamastraṃ ca babhrāma śatasūryasamaprabham

pralīnamastramākāśe viśvasaṃhārakāraṇam /
astre gate so'niruddho gṛhītvā ca mahānasim

prababhañjabhadrarathaṃ jaghānāśvāṃśca sārathim /
jaghāna taṃ subhadraṃ ca līlayā raṇamūrdhani

hate subhadre bāṇaśca mahābalaparākramaḥ /
vāṇānāṃ śatakaṃ cāpi cakṣepa raṇamūrdhani

kāmātmajo'gnibāṇena bāṇodhaṃ pradadāha saḥ /
bāṇaścikṣepa brahmāstraṃ sṛṣṭisaṃhārakāraṇam

dṛṣṭvā kāmātmajaḥ śīghraṃ sabījaṃ mantrapūrvakam /
brahmastreṇaiva sahasā saṃjahārāvalīlayā

bāṇaḥ pāśupataṃ kṣeptuṃ samārebhe ca kopataḥ /
niṣiddhaśca gaṇeśena skandena śaṃbhunā tathā

taddṛṣṭvā so'niruddhastaṃ dhanurbāṇaugha saṃyutam /
mumoca jṛmbhaṇe yuddhe śīghraṃ taṃ ca mahāratham

jaḍo babhūva bāṇaśca niśceṣṭo raṇamūrdhani /
punaścikṣepa nidrāsyaṃ nidritaṃ taṃ cakāra saḥ

bāṇaṃ taṃ nidritaṃ dṛṣṭvā gṛhītvā khaḍgamuttamam /
bāṇaṃ hantuṃ samudyantaṃ vārayāmāsa kārtikaḥ

skandaśca śatabāṇauśca vārayāmāsa līlayā /
aniruddhaṃ mahābhāgaṃ balavāntaṃ dhanurdharam

aniruddhaśca sahasā tathā śaktyā duratyayā /
babhañja kārtikarathaṃ ratnendrasāranirmitam

gadayā kārtikaḥ kruddho'pyaniruddharayaṃ mudā /
babhañja līlayā tatra kṣaṇena raṇamūrdhani

aniruddho'rdhacandreṇa kṣuradhāreṇa līlayā /
ciccheda kārtikadhanurbhallāstreṇa niyojitam

jadhāna kārtikastaṃ ca gadayā ca durantayā /
gadāṃ jagrāha taddhastājjavena madanātmajaḥ

śūlaṃ gṛhītvā skandaṃ ca tameva hantumu dyatam /
aniruddhaśca kopena prerayāmāsa dūrataḥ

kārtikaḥ punarāgatya gṛhītvā kāmaputrakam /
gṛhītvā ca kareṇaiva pātayāmāsa bhūtale

aniruddho gṛhītvā'siṃ prabhustasthau mahābalaḥ /
tayorvirodhaṃ dūraṃ ca pracakāra gaṇeśvaraḥ

kārtikaḥ prayayau gehamūṣāgehaṃ smarātmajaḥ /
sarva nivedituṃ śaṃbhuṃ prayayau sa gaṇeśvaraḥ

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nārādanāo bāṇayuo
ṣoḍaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ