Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.112

atha dvādaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
vāsudevo dvārakāyāṃ vasudevājñayā mune /
prayayau ratnaruciraṃ rukmiṇīmandiraṃ varam

śuddhasphaṭikasaṃkāśamamūlyaratnanirmitam /
purataḥ parito ramyaṃ nānācitreṇa citritam

amūlyaratnakalaśaṃ śvetacāmaradarpaṇaiḥ /
vahaniśuddhāśukaiḥ śuddhaiḥ paritaḥ pariśobhitam

dadarśa rukmiṇīṃ devīmatīva navayauvanām /
ratnaparyaṅkamāruhya śayānāṃ sasmitāṃ mudā

aprauḍhāṃ ca navoḍhāṃ tāṃ navasaṃgamalajjitām /
amūlyaratnanirmāṇabhūṣaṇena vibhūṣitām

sucārukabarībhārāṃ mālatīmalyabhūṣitām /
dṛṣṭavā kṛṣṇāṃ bhīṣmakanyā sahasā praṇanāma sā

tāṃ saṃprāpya jagannātho ratnatalpe uvāsa saḥ /
śubhakṣaṇe ca śubhayā sa reme rāmayā saha

sukhasaṃbhogamātreṇa mūrcchāmāpa mudā satī /
tasyāṃ jajñe kāmadevo bhasmībhūtadaśca śaṃbhunā

sa śambaraṃ nihatyaiva tatra prāpa ratiṃ satīm /
ratirmāyāvatīnāmnā saṃketena surasya ca //
chāyāṃ dattvā ca śayane gṛhiṇī śambarālaye

narada uvāca
jahāra śambaraṃ kāmo daityaṃ kena prakārataḥ /
kathayasva māhābhāga vistareṇa śubhāṃ kathām

nārāyaṇa uvāca
samatīte ca saptāhe rukmiṇīsūtikāgṛhāt /
gṛhītvā bālakaṃ daityo jagām svālayaṃ javāt

aputrakaśca daityeśaḥ putraṃ prāpya praharṣitaḥ /
māyāvatyai dadau hṛṣṭo hṛṣṭā māyāvatī satī

atīva pālanenaiva vardhayāmāsa bārakam /
sarasvatī tāṃ rahasi kathayāmāsa nirjane

sarasvatyuvāca
śivakopānale pūrva bhasmībhūtaḥ patistava /
sa cāyaṃ rukmiṇīputro daityenaiva samāhṛtaḥ

māyayā'pi ca māyeśo rukmiṇīsūtikāgṛhāt /
samānīya dadau tubhyaṃ patiste'yaṃ na cā''tmajaḥ

kāmaṃ ca kathayāmāsa jaganmātā ca sā satī /
tava patnī ratiśceyaṃ ramasva rāmayā saha

tvameva rukmiṇīputro nānyadaityasya manmathaḥ /
kurarīva satī nityaṃ roditi sma tvayā vinā

ityuktvā ca yayau vāṇī brahmāṇī brahmaṇaḥ padam /sa reme nirjane nityaṃ rāmayā saha sundaraḥ

ekadā manmathaṃ daityau dadarśa rahasi śthitam /
śṛṅgāraṃ rāmayā sārdhaṃ kurvantaṃ kautukena ca

sasmitaṃ sasmitāyāśca madhyavakṣaḥsthalasthitam /
ratiṃ dadarśa kāmena mūrcchitāṃ suratotsukām

dṛṣṭvā cukopa daityaśca jagrāha khaḍgamuttamam /
uvāca khaḍgahastaśca kāmadevaṃ ratiṃ satīm

śamvara uvāca
dhiktvāṃ mahākāmukaṃ ca mūrkhaṃ paṇḍitamāninam /
mahāpātakināṃ śreṣṭhaṃ pramattaṃ mātṛgāminam

dhiktvāṃ ca puṃścalīṃ mattāṃ kāmukīṃ hatacetanām /
putraṃ gṛhītvā rahasi kaloṣi suratiṃ sati

ityevamuktvā khaḍgaṃ ca tāmeva hantumṛdyataḥ /
jighāṃsantaṃ ratiṃ detyaṃ prerayāmāsa manmathaḥ

papāta dūrato brahmanmūrcchitaḥ svāṅgapīḍitaḥ /
punaśca cetanāṃ prāpya kopena prajvalanniva

śivadattaṃ ca śūlaṃ ca jagrāha nirbhareṇa ca /
śatasūryaprabhaṃ śūlaṃ pralayāgnisamaṃ mune

dṛṣṭvā''jagmuśca devāśca brahmeśaśeṣasaṃjñakāḥ /
pavanaḥ kathayāmāsa karṇe kāmasya yatnataḥ

smara smara mahāmāyāṃ durgāṃ turgatināśinīm /
pavanasya vacaḥ śrutvā durgāṃ sasmāra manmathaḥ

śūlaṃ babhūva tasyāṅge ramyaṃ mālyaṃ manoharam /
brahmāstreṇa ca taṃ daityaṃ jaghāna manmatho mudā

ratiṃ gṛhītvā yānena jagāma dvārakāṃ purīm /
prayayurdevatāḥ sarvā stutvā ca pārvatīṃ svayam

rukmiṇī maṅgalaṃ kṛtvā prajagrāha ratiṃ sutam /
utsavaṃ kārayāmāsa paraṃ svastyayanaṃ hariḥ

brāhmaṇānbhojayāmāsa pūjayāmāsa pārvatīmra /
atha kṛṣṇaḥ krameṇaiva vedokte maṅgale dine

saptānāṃ ramaṇīnāṃ ca pāṇigrāhaṃ cakāra ha /
kālindīṃ satyabhāmāṃ ca satyā rāgnijitīṃ satīm

jāmbavatīṃ lakṣmaṇāṃ ca samudvāhaṃ cakāra saḥ /
tābhiḥ sārdha krameṇaiva putratpattiṃ cakāra ha

ekasyāṃ daśaputrāśca kanyakaikā krameṇa ca /
nihatya narakaṃ daityaṃ saputraṃ ca nṛpeśvaram

balavantaṃ muraṃ daityaṃ jaghāna raṇamūrdhani /
dadarśa kanyāstatrasthāḥ sahasrāṇāṃ ca ṣoḍaśa

śatādhikā vayasyāśca śaśvatsusthirayauvanāḥ /
praphullavadanāḥ sarvā ratnabhūṣaṇabhūṣitāḥ

śubhakṣaṇe ca tāsāṃ ca pāṇiṃ jagrāha mādhavaḥ /
tābhiḥ sārdhaṃ sa reme ca krameṇa ca śubhakṣaṇe

ekasyāṃ daśaputrāśca kanyakaikā krameṇā ca /
hareretānyapatyāni babhūvuśca pṛthakpṛthak

ekadā dvārakāṃ ramyāṃ durvāsā munipuṃgavaḥ /
śiṣyaistrikoṭibhiḥ sārdhamājagāmāvalīlayā

rājā mahograsenaśca saputraḥ sapurohitaḥ /
vasudevo vāsudevo'pyakrūraścoddhavastathā

nītvā ṣoḍaśopacāraṃ praṇemurmunipuṃgavam /
śubhārśiṣaṃ ca pradadau tebhyo brahmanpṛthakpṛthak

ekānaṃśāṃ ca kanyāṃ tāṃ dadau tasmai śubhakṣaṇe /
muktāmāṇikyaṅīrāṃśca ratnaṃ ca yautakaṃ dadau

sa reme rāmayā sārdha māhendre ratnamandire /
ratnendrasāranirmāṇaṃ dadau tasmai śubhāśramam

ekadā sa muniśreṣṭhaḥ samālocya svacetasā /
śayānaṃ kṛtracidramyaparyaṅke ratnanirmite

śrutavantaṃ purāṇaṃ ca śraddhayā kutraciddhibhum /
mahotsave niyuktaṃ ca kutracitprāṅgaṇe śubhe

tāmabūlaṃ bhuktavantaṃ ca bhaktyā dattaṃ ca satyayā /
kutracitsevitaṃ talpe rukmiṇyā ścetacāmaraiḥ

kālindīsepitapadaṃ śayānaṃ kutracinmudā /
sarvatra samasaṃbhāṣāṃ cakāra bhagavānmunim

vismayaṃ prayayau viprau dṛṣṭvā tatparamādbhutam /
tuṣṭāva jagatīnāthaṃ rukmiṇīmandire punaḥ
vasantaṃ ca sudharmāyāṃ satāṃ saṃsadi sundaram

durvāsā uvāca
jaya jaya jagatāṃ nātha jitasarva janārdana sarvātmaka
sarveśa sarvabīja purātana nirguṇa nirīha

nirlipta nirañjana nirākāra bhaktānugrahavigraha satyamvarūpasanātana niḥsvarūpa nityanūtana

brahmeśaśeṣadhaneśavandita padmayā sevitapādapadma brahmajyotiranirvacanīya vedāviditaguṇarūpa mahākāśasaṃmānanīya paramātmannamo'stu te

ityevamuktvā manasā hareranumatena ca /
praṇamya tasthau viprendrastatraiva purato hareḥ

tamuvāca jagannātho hitaṃ satyaṃ purātanam /
jñānaṃ ca vedavihitaṃ sarveṣāṃ ca satāṃ matam

śrībhagavānuvāca
mā bhervipra śivāṃśastvaṃ kiṃ na jānāsi jñānataḥ /
ahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate

ahamātmā ca sarveṣāṃ śāvāḥ sarve mayā vinā /
prāṇidehānmayi gate yāntyeva sarvaśaktayaḥ

jātāvapyeka evāhaṃ vyaktāveva pṛthakpṛthak /
yo bhuṅkte tasya tṛptiḥ syānnānyeṣāṃ ca kadācana

pṛthagjīvādisarveṣāṃ pratimānaṃ ca prāṇinām /
paripūrṇatamo'haṃ ca goloke rāsamaṇḍale

śrīdāmaśāpādrādhā sā māṃ draṣṭumakṣamā'dhunā /
sarve caivāṃśarūpeṇā kalayā ca tadaṃśataḥ

rukmiṇīmandire cāṃśo'pyanyāsāṃ mandire kalāḥ /
mamāpi kutraciccāṃśaṃ kutra cicca kalākalāḥ

kalākalāṃśāḥ kutrāpi pratimāsu ca dehiṣu /
ityuktvā jagatāṃ nātho gṛhasyābhyantaraṃ yayau
durvāsāśca priyāṃ tyaktvā śrīharestapase gataḥ

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo munikṛṣṇasaṃo
dvādaśādhikāśatatamo'dhyāyaḥ