Brahmavaivarta Purana · Chapter 3.8
nārāyaṇa uvāca //
pārvatyāḥ stavanaṃ śrutvā śrīkṛṣṇaḥ karuṇānidhiḥ //
svarūpaṃ darśayāmāsa sarvādṛśyaṃ sudurlabham
stutvā devī vrataparā kṛṣṇasaṃlagnamānasā //
dadarśa tejasāṃ madhye svarūpaṃ sarvamohanam
sadratnasāraracite hīrakeṇa pariṣkṛte //
yukte māṇikyamālābhī ratnapūrṇe manorame
pītāṃśukaṃ vahniśuddhaṃ varaṃ vaṃśakaraṃ param //
vanamālāgalaṃ śyāmaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam
kiśoravayasaṃ citraveṣaṃ vai candanāṃkitam //
cārusmitāsyamīḍyaṃ tacchāradenduvinindakam
mālatīmālyasaṃyuktaṃ kekipicchāvacūḍakam //
gopāṃganāparivṛtaṃ rādhāvakṣasthalojjvalam
koṭikandarpalāvaṇyalīlādhāma manoharam //
atīva hṛṣṭaṃ sarveṣṭaṃ bhaktānugrahakārakam
dṛṣṭvā rūpaṃ rūpavatī putraṃ tadanurūpakam //
manasā varayāmāsa varaṃ saṃprāpya tatkṣaṇam
varaṃ dattvā vareśastu yadyanmanasi vāñchitam //
dattvā'bhīṣṭaṃ surebhyaśca tattejo'ntaradhīyata
kumāraṃ bodhayitvā tu devadevyai digambaram //
dadurnirupamaṃ tatra prahṛṣṭāyai kṛpānvitāḥ
brāhmaṇebhyo dadau durgā ratnāni vividhāni ca //
suvarṇāni ca bhikṣubhyo bandibhyo viśvananditā
brāhmaṇānbhojayāmāsa devānvai parvatāṃstathā //
śaṃkaraṃ pūjayāmāsa copahārairanuttamaiḥ
dundubhiṃ vādayāmāsa kārayāmāsa maṃgalam //
saṃgītaṃ gāpayāmāsa harisambandhi sundaram
vrataṃ samāpya sā durgā dattvā dānāni sasmitā //
sarvāṃśca bhojayitvā tu bubhuje svāminā saha
tāmbūlaṃ ca varaṃ ramyaṃ karpūrādisuvāsitam //
kramātpradāya sarvebhyo bubhuje tena kautukāt
payaḥphenanibhāṃ śayyāṃ ramyāṃ sadratnamañcake //
puṣpacandanasaṃyuktāṃ kastūrīkuṃkumānvitām //
rahasi svāminā sārddhaṃ suṣvāpa parameśvarī //
kailāsasyaikadeśe ca ramye candanakānane //
sugandhikusumāḍhyena vāyunā surabhīkṛte
bhramaradhvanisaṃyukte puṃskokilarutāśraye //
vyahārṣītsā surasikā tatra tena sahāmbikā
retaḥpatanakāle ca sa viṣṇurviṣṇumāyayā //
vidhāya viprarūpaṃ tadājagāma ratergṛham
jaṭāvantaṃ vinā tailaṃ kucailaṃ bhikṣukaṃ mune //
atīvaśukladaśanaṃ tṛṣṇayā paripīḍitam//
atīva kṛśagātraṃ ca bibhrattilakamujjvalam //
bahukākusvaraṃ dīnaṃ dainyātkutsitamūrtimat
ājuhāva mahādevamativṛddho'nnayācakaḥ //
daṇḍāvalambanaṃ kṛtvā ratidvāre'tidurbalaḥ
brāhmaṇa uvāca //
kiṃ karoṣi mahādeva rakṣa māṃ śaraṇāgatam //
saptarātrivrate'tīte pāraṇākāṃkṣiṇaṃ kṣudhā
kiṃ karoṣi mahādeva he tāta karuṇānidhe //
paśya vṛddhaṃ jarāgrastaṃ tṛṣayā paripīḍitam//
mātaruttiṣṭha me'nnaṃ tvaṃ prayacchādya śivaṃ jalam //
anantaratnodbhavaje rakṣa māṃ śaraṇāgatam
mātarmātarjaganmātarehi nāhaṃ sthito bahiḥ //
sīdāmi tṛṣayā kasmātsthitāyāmātmamātari
iti kākusvaraṃ śrutvā śivasyottiṣṭhato mune //
papāta vīryyaṃ śayyāyāṃ na yonau prakṛtestadā
uttasthau pārvatī trastā sūkṣmavastraṃ pidhāya ca //
ājagāma bahirdvāraṃ pārvatyā saha śaṃkaraḥ
dadarśa brāhmaṇaṃ dīnaṃ jarayā paripīḍitam //
vṛddhaṃ lulitagātraṃ ca bibhrataṃ daṇḍamānatam
tapasvinamaśāntaṃ ca śuṣkakaṇṭhauṣṭhatālukam //
kurvantaṃ parayā bhaktyā praṇāmaṃ stavanaṃ tayoḥ
śrutvā tadvacanaṃ tatra nīlakaṇṭhaḥ sudhopamam //
uvāca parayā prītyā prasannastaṃ prahasya ca
śaṃkara uvāca //
gṛhaṃ te kutra viprarṣe vada vedavidāṃ vara //
kinnāma bhavataḥ kṣipraṃ jñātumicchāmi sāmpratam
pārvatyuvāca //
āgato'si kuto vipra mama bhāgyādupasthitaḥ //
adya me saphalaṃ janma brāhmaṇo madgṛhe'tithiḥ
atithiḥ pūjito yena trijagattena pūjitam //
tatraivādhiṣṭhitā devā brāhmaṇā guravo dvija
tīrthānyatithipādeṣu śaśvattiṣṭhanti niścitam //
tatpādadhautatoyena miśritāni labhedgṛhī
sa snātaḥ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ//
atithiḥ pūjito yena svātmaśaktyā yathocitam
mahādānāni sarvāṇi kṛtāni tena bhūtale //
atithiḥ pūjito yena bhārate bhaktipūrvakam
nānāprakārapuṇyāni vedoktāni ca yāni vai //
anye cātithisevāyāḥ kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm
apūjito'tithiryasya bhavanādvinivarttate //
pitṛdevāgnayaḥ paścādguravo yāntyapūjitāḥ
yāni kāni ca pāpāni brahmahatyādikāni ca //
tāni sarvāṇi labhate nābhyarcyātithimīpsitam
brāhmaṇa uvāca //
jānāsi vedānvedajñe vedoktaṃ kuru pūjanam //
kṣuttṛḍbhyāṃ pīḍito mātarvacanaṃ ca śrutau śrutam
vyādhiyukto nirāhāro yadā vā'naśanavratī //
manorathenopahāraṃ bhoktumicchati mānavaḥ
pārvatyuvāca //
bhoktumicchasi kiṃ vipra trailokye ca sudurlabham//
dāsyāmi bhoktuṃ tvāmadya majjanma saphalaṃ kuru
brāhmaṇa uvāca //
vrate suvratayā sarvamupahāraṃ samāhṛtam //
nānāvidhaṃ miṣṭamiṣṭaṃ bhoktuṃ śrutvā samāgataḥ
suvrate tava putro'hamagre māṃ pūjayiṣyasi //
dattvā miṣṭāni vastūni trailokye durlabhāni ca
tātāḥ pañcavidhāḥ proktā mātaro vividhāḥ smṛtāḥ //
putraḥ pañcavidhaḥ sādhvi kathito vedavādibhiḥ
vidyādātā'nnadātā ca bhayatrātā ca janmadaḥ //
kanyādātā ca vedoktā narāṇāṃ pitaraḥ smṛtāḥ
gurupatnī garbhadhātrī stanadātrī pituḥ svasā //
svasā mātuḥ sapatnī ca putrabhāryyā'nnadāyikā
bhṛtyaḥ śiṣyaśca poṣyaśca vīryyajaḥ śaraṇāgataḥ //
dharmaputrāśca catvāro vīryyajo dhanabhāgiti
kṣuttṛḍbhyāṃ pīḍito mātarvṛddho'haṃ śaraṇāgataḥ //
sāmprataṃ tava vandhyāyā anāthaḥ putra eva ca
piṣṭakaṃ paramānnaṃ ca supakvāni phalāni ca //
nānāvidhāni piṣṭāni kāladeśodbhavāni ca
pakvānnaṃ svastikaṃ kṣīramikṣumikṣuvikārajam //
ghṛtaṃ dadhi ca śālyannaṃ ghṛtapakvaṃ ca vyañjanam
laḍḍukāni tilānāṃ ca miṣṭānnaiḥ saguḍāni ca //
mamājñātāni vastūni sudhayā tulyakāni ca
tāmbūlaṃ ca varaṃ ramyaṃ karpūrādisuvāsitam //
calaṃ sunirmalaṃ svādu dravyāṇyetāni vāsitam
dravyāṇi yāni bhuktvā me cāru lambodaraṃ bhavet //
anantaratnodbhavaje tāni mahyaṃ pradāsyasi
svāmī te trijagatkarttā pradātā sarvasampadām //
mahālakṣmī svarūpā tvaṃ sarvaiśvaryyapradāyinī
ratnasiṃhāsanaṃ ramyamamūlyaṃ ratnabhūṣaṇam //
vahniśuddhāṃśukaṃ cāru pradāsyasi sudurlabham
sudurlabhaṃ harermantraṃ harau bhaktiṃ dṛḍhāṃ sati //
haripriyā hareḥ śaktistvameva sarvadā sthitā
jñānaṃ mṛtyuñjayaṃ nāma dātṛśaktiṃ sukhapradām //
sarvasiddhiṃ ca kiṃ mātaradeyaṃ svasutāya ca
manaḥ sunirmalaṃ kṛtvā dharme tapasi santatam //
śreṣṭhe savaṃ kariṣyāmi na kāme janma hetuke
svakāmātkurute karma karmaṇo bhoga eva ca //
bhogau śubhāśubhau jñeyau tau hetū sukhaduḥkhayoḥ
duḥkhaṃ na kasmādbhavati sukhaṃ vā jagadambike //
sarvaṃ svakarmaṇo bhogastena tadvirato budhaḥ
karma nirmūlayantyeva santo hi satataṃ mudā //
haribhāvanabuddhyā tattapasā bhaktasaṅgataḥ
indriyadravyasaṃyogasukhaṃ vidhvaṃsanāvadhi //
harisaṃlāparūpaṃ ca sukhaṃ tatsarvakālikam
harismaraṇaśīlānāṃ nāyuryāti satāṃ satī //
na teṣāmīśvaraḥ kālo na ca mṛtyuñjayo dhruvam
ciraṃ jīvanti te bhaktā bhārate cirajīvinaḥ //
sarvasiddhiṃ ca vijñāya svacchandaṃ sarvagāminaḥ
jātismarā harerbhaktā jānate koṭijanmanaḥ //
kathayanti kathāṃ janma labhante svecchayā mudā
paraṃ punanti te pūtāstīrthāni svīyalīlayā //
puṇyakṣetre'tra sevāyai parārthaṃ ca bhramanti te
vaiṣṇavānāṃ padasparśātsadyaḥ pūtā vasundharā //
kālaṃ godohamātraṃ tu tīrthe yatra vasanti te
gurorāsyādviṣṇumantraḥ śrutau yasya praviśyati //
taṃ vaiṣṇavaṃ tīrthapūtaṃ pravadanti purāvidaḥ
puruṣāṇāṃ śataṃ pūrvamuddharanti śataṃ param //
līlayā bhārate bhaktyā sodarānmātaraṃ tathā
mātāmahānāṃ puruṣāndaśa pūrvāndaśāparān //
mātuḥ prasūmuddharanti dāruṇādyamatāḍanāt //
bhaktadarśanamāśleṣaṃ mānavāḥ prāpnuvanti ye //
te yātāḥ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitāḥ
na liptāḥ pātakairbhaktāḥ santataṃ harimānasāḥ //
yathā'gnayaḥ sarvabhakṣyā yathā dravyeṣu vāyavaḥ
trikoṭijanmanāmante prāpnoti janma mānavam //
prāpnoti bhaktasaṃgaṃ sa mānuṣe koṭijanmataḥ
bhaktasaṅgādbhavedbhakteraṅkuro jīvitaḥ satī //
abhaktadarśanādeva sa ca prāpnoti śuṣkatām //
punaḥ praphullatāṃ yāti vaiṣṇavālāpamātrataḥ //
aṃkuraścāvināśī ca varddhate pratijanmani // ७७
tattarovarddhamānasya haridāsyaṃ phalaṃ sati //
pariṇāme bhaktipāke pārṣadaśca bhaveddhareḥ
mahati pralaye nāśo na bhavettasya niścitam //
sarvasṛṣṭeśca saṃhāre brahmalokasya vedhasaḥ
tasmānnārāyaṇe bhaktiṃ dehi māmambike sadā //
na bhavedviṣṇubhaktiśca viṣṇumāye tvayā vinā
tadvantaṃ lokaśikṣārthaṃ svatapastava pūjanam //
sarveṣāṃ phaladātrī tvaṃ nityarūpā sanātanī
gaṇeśarūpaḥ śrīkṛṣṇaḥ kalpe kalpe tavātmajaḥ //
tvatkroḍamāgataḥ kṣipramityuktvā'ntaradhīyata
kṛtvā'ntardhānamīśaśca bālarūpaṃ vidhāya saḥ //
jagāma pārvatī talpaṃ mandirābhyantarasthitam
talpasthe śivavīryye ca miśritaḥ sa babhūva ha //
dadarśa gehaśikharaṃ prasūte bālake yathā
śuddhacampakavarṇābhaḥ koṭicandrasamaprabhaḥ //
sukhadṛśyaḥ sarvajanaiścakṣūraśmivivarddhakaḥ
atīva sundaratanuḥ kāmadevavimohanaḥ //
sukhaṃ nirupamaṃ bibhracchāradenduvinindakam
sundare locane bibhraccārupadmavinindake //
oṣṭhādharapuṭaṃ bibhratpakvabimbavinindakam
kapālaṃ ca kapolaṃ ca paramaṃ sumanoharam //
nāsāgraṃ ruciraṃ bibhradvīndracañcuvinindakam
trailokye vai nirupamaṃ sarvāṃgaṃ bibhraduttamam //
śayānaḥ śayane ramye prerayanhastapādakam
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe tṛtīye gaṇeśakhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde gaṇeśotpattivarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ
Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0