Brahmavaivarta Purana · Chapter 3.35

nārāyaṇa uvāca //
manoramā prāṇanāthaṃ kṣaṇaṃ kṛtvā svavakṣasi //
bhaviṣyaṃ manasā cakre yadyatsvāmimukhācchutam

putrāṃśca purataḥ hṛtvā bāndhavāṃśca svakiṃkarān //
sasmāra sā haripadaṃ mene satyaṃ bhavenmune

yogena bhittvā ṣaṭcakraṃ vāyuṃ saṃsthāpya mūrddhani //
brahmarandhrasthakamale sahasradalasaṃyute

svāntamākṛṣya viṣayājjalabudbudasannibhāt //
saṃsthāpya baddhvā jñānena lolaṃ brahmaṇi niṣkale

dvividhaṃ karma saṃnyasya nirmūlamapunarbhavam //
tatra prāṇāṃśca tatyāja na ca prāṇādhikaṃ priyam

sa rājā tāṃ mṛtāṃ dṛṣṭvā vilalāpa ruroda ca //
sannāhaṃ saṃparityajya kṛtvā vakṣasyuvāca tām

rājovāca //
manorame samuttiṣṭha na yāsyāmi raṇājiram //
sacetanā māṃ paśyeti vilapantaṃ muhumurhuḥ

manorame samuttiṣṭha mayā sārddhaṃ gṛhaṃ vraja //
na kariṣyāmi samaraṃ bhṛguṇā saha bhāmini

manorame samuttiṣṭha śrīśailaṃ vraja sundari //
tatra krīḍāṃ kariṣyāmi tvayā sārddhaṃ yathā purā

manorame samuttiṣṭha vraja godāvarīṃ priye //
jalakrīḍāṃ kariṣyāmi tvayā sārdhaṃ yathā purā

manorame samuttiṣṭha nandanaṃ vraja sundari //
puṣpabhadrānadītīre vihariṣyāmi nirjane

manorame samuttiṣṭha malayaṃ vraja sundari //
tvayā sārddhaṃ ramiṣye'haṃ tatra candanakānane

śītena gandhayuktena vāyunā surabhīkṛte //
bhramaradhvanisaṃyukte puṃskokila rutaśrite

candanāgurukastūrīkuṃkumālepanaṃ kuru //
candanokṣitasarvāṅgaṃ paśya māṃ sasmite sati

sudhātulyaṃ sumadhuraṃ vacanaṃ racaya priye //
kuṭilabhrūvikāraṃ ca kathaṃ na kuruṣe'dhunā

nṛpasya rodanaṃ śrutvā vāgbabhūvāśarīriṇī //
sthirībhava mahārāja kuruṣe rodanaṃ katham

tvaṃ mahājñānināṃ śreṣṭho dattātreyaprasādataḥ //
jalabudbudavatsarvaṃ saṃsāraṃ paśya śobhanam

kamalāṃśā ca sā sādhvī jagāma kamalālayam //
tvameva gaccha vaikuṇṭhaṃ raṇaṃ kṛtvā raṇājire

ityeva vacanaṃ śrutvā jahau śokaṃ narādhipaḥ //
tataścandanakāṣṭhena citāṃ divyāṃ cakāra ha

saṃskārāgniṃ kārayitvā putradvārā dadāha tām //
nānāvidhāni ratnāni brāhmaṇebhyo dadau mudā

nānāvidhāni dānāni vastrāṇi vividhāni ca //
manoramāyāḥ puṇyena brāhmaṇebhyo dadau mudā

bhujyatāṃ bhujyatāṃ śaśvaddīyatāṃ dīyatāmiti //
śabdo babhūva sarvatra kārttavīryyāśrame mune

koṣeṣu svādhikāreṣu sthitaṃ yadyaddhanaṃ tadā //
manoramāyāḥ puṇyena brāhmaṇebhyo dadau mudā

rājā jagāma samaraṃ hṛdayena vidūyatā //
sārdhaṃ sainyasamūhaiśca vādyabhāṇḍairasaṃkhyakaiḥ

dadarśa maṅgalaṃ rājā puro vartmani vartmani //
yayau tathāpi samaraṃ nājagāma gṛhaṃ punaḥ

muktakeśīṃ chinnanāsāṃ rudatīṃ ca digambarām //
kṛṣṇavastraparīdhānāmaparāṃ vidhavāmapi

mukhaduṣṭāṃ yoniduṣṭāṃ vyādhiyuktāṃ ca kuṭṭinīm //
patiputravihīnāṃ ca ḍākinīṃ puṃścalī tathā

kumbhakāraṃ tailakāraṃ vyādhaṃ sarpopajīvinam //
kucailamatirūkṣāṃgaṃ nagnaṃ kāṣāyavāsinam

vasāvikrayiṇaṃ caiva kanyāvikrayiṇaṃ tathā //
citādagdhaṃ śavaṃ bhasma nirvāṇāṅgārameva ca

sarpakṣataṃ naraṃ sarpaṃ godhāṃ ca śaśakaṃ viṣam//
śrāddhapākaṃ ca piṇḍaṃ ca moṭakaṃ ca tilāṃstathā

devalaṃ vṛṣavāhaṃ ca śūdraśrāddhānnabhojinam //
śūdrānnapācakaṃ śūdrayājakaṃ grāmayājakamā/३१//
kuśaputtalikāṃ caiva śavadāhanakāriṇam //
śūnyakumbhaṃ bhagnakumbhaṃ tailaṃ lavaṇamasthi ca

kārpāsaṃ kacchapaṃ cūrṇaṃ kukkuraṃ śabdakāriṇam //
dakṣiṇe ca sṛgālaṃ ca kurvantaṃ bhairavaṃ ravam

kapardakaṃ ca kṣauraṃ ca cchinnakeśaṃ nakhaṃ malam //
kalahaṃ ca vilāpaṃ ca tathā tatkāriṇaṃ janam

amaṅgalaṃ rudantaṃ ca rudantaṃ śokakāriṇam

mithyāsākṣya pradātāraṃ cauraṃ ca naraghātinam//
puṃścalīpatiputrau ca puṃścalyodanabhojinam

devatāguruviprāṇāṃ vastuvittāpahāriṇam //
dattāpahāriṇaṃ dasyuṃ hiṃsakaṃ sūcakaṃ khalam

pitṛmātṛviraktaṃ ca dvijāśvatthavighātinam //
satyaghnaṃ ca kṛtaghnaṃ ca sthāpyasyāpyapahāriṇam

vipramitradrohamevaṃ kṣataṃ viśvāsaghātakam //
gurudevadvijānāṃ ca nindakaṃ svāṃgaghātakam

jīvānāṃ ghātakaṃ caiva svāṃgahīnaṃ ca nirdayam//
vratopavāsahīnaṃ ca dīkṣāhīnaṃ napuṃsakam

galitavyādhigātraṃ ca kāṇaṃ badhirameva ca //
pulkasaṃ chinnaliṅgaṃ ca surāmattaṃ surāṃ tathā

kṣiptaṃ vamantaṃ rudhiraṃ mahiṣaṃ gardabhaṃ tathā //
mūtraṃ purīṣaṃ śleṣmāṇaṃ rūkṣiṇaṃ nṛkapālakam

caṇḍavātaṃ raktavṛṣṭiṃ vādyaṃ vai vṛkṣapātanam //
vṛkaṃ ca sūkaraṃ gṛdhraṃ śyenaṃ kaṅkaṃ ca bhallukam

pāśaṃ ca śuṣkakāṣṭhaṃ ca vāyasaṃ gandhakaṃ tathā

pratigrāhibrāhmaṇaṃ ca tantramantropajīvinam//
vaidyaṃ ca raktapuṣpaṃ cāpyauṣadhaṃ tuṣameva ca

kuvārttāṃ mṛtavārtāṃ ca vipraśāpaṃ ca dāruṇam//
durgandhivātaṃ duśśabdaṃ rājā'paśyatsa vartmani

manaśca kutsitaṃ prāṇāḥ kṣubhitāśca nirantaram//
vāmāṃgaspandanaṃ dehajāḍyaṃ rājño babhūva ha

tathā'pi rājā niśśaṅko dadarśa samarāṅgaṇam //
sarvasainyasamāyuktaḥ praviveśa raṇājiram

avaruhya rathāttūrṇaṃ dṛṣṭvā ca purato bhṛgum //
nanāma daṇḍavadbhūmau rājendraiḥ saha bhaktitaḥ

āśiṣaṃ yuyuje rāmaḥ svargaṃ yāhīti vāñchitam //
teṣāṃ sahyaṃ tadbabhūvurdulaṃghyā brāhmaṇāśiṣaḥ

bhṛguṃ praṇamya rājendro rājendraiḥ saha tatkṣaṇāt //
āruroha rathaṃ tūrṇaṃ nānāyudhasamanvitam

nānāprakāravādyaṃ ca dundubhiṃ murajādikam //
vādayāmāsa sahasā brāhmaṇebhyo dadau dhanam

uvāca rāmo rājendraṃ rājendrāṇāṃ ca saṃsadi //
hitaṃ satyaṃ nītisāraṃ vākyaṃ vedavidāṃ varaḥ

paraśurāma uvāca //
śṛṇu rājendra dharmiṣṭha candravaṃśasamudbhava //
viṣṇoraṃśasya śiṣyastvaṃ dattātreyasya dhīmataḥ

svayaṃ vidvāṃśca vedāṃśca śrutvā vedavido mukhāt //
kathaṃ durbuddhiradhunā sajjanānāṃ vihiṃsanā

tvaṃ pūrvamahano lobhānnirīhaṃ brāhmaṇaṃ katham //
brāhmaṇī śokasantaptā bhartrā sārddhaṃ gatā satī

kiṃ bhaviṣyati te bhūpa paratraivānayorvadhāt //
sarvaṃ mithyaiva saṃsāraṃ padmapatre yathā jalam

satkīrttiścātha duṣkīrtiḥ kathāmātrāvaśeṣitā //
viḍambanā vā kimato duṣkīrtteśca satāmaho

kva gatā kapilā tvaṃ kva kva vivādo muniḥ kutaḥ //
yatkṛtaṃ viduṣā rājñā na kṛtaṃ hālikena tat

tvāmupoṣitamīśaṃ hi dṛṣṭvā tāto hi dhārmikaḥ //
pāraṇāṃ kārayāmāsa dattaṃ tasya phalaṃ tvayā

adhītaṃ vidhivaddattaṃ brāhmaṇebhyo dine dine //
jagate yaśasā pūrṇamayaśo vārddhake katham //

dātā variṣṭho dharmmiṣṭho yaśasvī puṇyavānsudhīḥ //
kārttavīryārjunasamo na bhūto na bhaviṣyati

purātanā vadantīti bandino dharaṇītale //
yo vikhyātaḥ purāṇeṣu tasya duṣkīrttirīdṛśī

durvākyaṃ duḥsahaṃ rājaṃstīkṣṇāstrādapi jīvinām //
saṃkaṭe'pi satāṃ vaktrāddviruktirna vinirgatā

na dadāmi dviruktiṃ te prakṛtaṃ kathayāmyaham //
uttaraṃ dehi rājendra mahyaṃ rājendrasaṃsadi

sūryyacandramanūnāṃ ca vaṃśajāḥ santi saṃsadi //
satyaṃ vada sabhāyāṃ ca śṛṇvantu pitaraḥ surāḥ

śṛṇvantu sarve rājendrāḥ sadasadvaktumīśvarāḥ //
paśyanto hi samaṃ santaḥ pākṣikaṃ na vadanti ca

ityuktvā raiṇukeyaśca virarāma raṇasthale //
rājā bṛhaspatisamaḥ pravaktumupacakrame

kārttavīryyārjuna uvāca //
śṛṇu rāma hareraṃśo haribhakto jitendriyaḥ //
śruto dharmo mukhādyeṣāṃ tvaṃ ca teṣāṃ gurorguruḥ

karmmaṇā vā'pyasadbudhyā karoti brahmabhāvanām //
svadharmanirataḥ śuddhastasmādbrāhmaṇa uccate

antarbahiśca mananātkuruta karmma nityaśaḥ //
maunī śaśvadvadetkāle yo vai sa munirucyate

svarṇe loṣṭe gṛhe'raṇye paṃke susnigdhacandane //
samatābhāvanā yasya sa yogī parikīrttitaḥ

sarvajīveṣu yo viṣṇuṃ bhāvayetsamatā dhiyā //
harau karoti bhaktiṃ ca haribhaktaḥ sa ca smṛtaḥ

tapodhanaṃ brāhmaṇānāṃ tapaḥ kalpataruryathā //
tapasyā kāmadhenuśca santataṃ tapasi spṛhā

aiśvaryye kṣatriyāṇāṃ ca vāṇijye ca tathā viśām//
kṣatriyāṇāṃ ca tapasi spṛhā'tīvā'praśaṃsitā

brāhmaṇānāṃ vivāde ca spṛhā'tīva vininditā

rāgī rājasikaṃ kāryyaṃ kurute karmma rāgataḥ //
rāgāndho yo rājasikastena rājā prakīrtitaḥ

rāgataḥ kāmadhenuśca mayā vai yācitā mune //
ko doṣa eka me jātaḥ kṣatriyasyānurāgiṇaḥ

kutaḥ kasya munerasti kāmadhenustvayā vinā//
spṛhā raṇe vā bhoge vā yuṣmākaṃ ca vyatikramaḥ

triṃśadakṣauhiṇīṃ senāṃ rājendrāṇāṃ trikoṭikām//
nihatyāyāntamekaṃ māṃ na hantuṃ sahanaṃ mune

ātmānaṃ hantumāyāntamapi vedāṃgapāragam //
na doṣo hanane tasya na tena brahmahā'bhavam

prāyaścittaṃ hiṃsakānāṃ na vedeṣu nirūpitam //
vadhaḥ samucitasteṣāmityāha kamalodbhavaḥ

pitrā te nihatā bhūpā mahābalaparākramāḥ //
idānīṃ rājaputrāśca śiśavo'tra samāgatāḥ

triḥsaptakṛtvo nirbhūpāṃ kṛtsnāṃ kartuṃ mahīmiti //
tvayā kṛtā pratijñā yā tasyāstvaṃ pālanaṃ kuru

kṣatriyāṇāṃ raṇo dharmo raṇe mṛtyurna garhitaḥ //
raṇe svāhā brāhmaṇānāṃ loke vede viḍambanā

tapodhanānāṃ viprāṇāṃ vāgbalānāṃ yuge yuge //
śāntiḥ svastyayanaṃ karma vipradharmo na saṃgaraḥ

kṣatriyāṇāṃ balaṃ yuddhaṃ vyāpāraśca balaṃ viśām //
bhikṣā balaṃ bhikṣukāṇāṃ śūdrāṇāṃ viprasevanam

harau bhaktirharerdāsyaṃ vaiṣṇavānāṃ balaṃ hariḥ //
hiṃsā balaṃ khalānāṃ ca tapasyā ca tapasvinām

balaṃ veṣaśca veśyānāṃ yoṣitāṃ yauvanaṃ balam //
balaṃ pratāpo bhūpānāṃ bālānāṃ rodanaṃ balam

satāṃ satyaṃ balaṃ mithyā balamevāsatāṃ sadā //
anugānāmanugamaḥ svalpasvānāṃ ca sañcayaḥ

vidyā balaṃ paṇḍitānāṃ dhairyyaṃ sāhasināṃ balam

dhanaṃ balaṃ ca dhanināṃ śucīnāṃ ca viśeṣataḥ //
balaṃ vivekaḥ śāntānāṃ guṇināṃ balamekatā

guṇo balaṃ ca guṇināṃ caurāṇāṃ cauryyameva ca //
priyavākyaṃ ca kāpaṭyamadharmmaḥ puṃścalībalam

hiṃsā ca hiṃsrajantūnāṃ satīnāṃ patisevanam //
varaśāpau surāṇāṃ ca śiṣyāṇāṃ gurusevanam

balaṃ dharmo gṛhasthānāṃ bhṛtyānāṃ rājasevanam //
balaṃ stavaḥ stāvakānāṃ brahma ca brahmacāriṇām

yatīnāṃ ca sadācāro nyāsaḥ saṃnyāsināṃ balam //
pāpaṃ balaṃ pātakināmaśaktānāṃ harirbalam

puṇyaṃ balaṃ puṇyavatāṃ prajānāṃ nṛpatirbalam //
phalaṃ balaṃ ca vṛkṣāṇāṃ jalajānāṃ jalaṃ balam

jalaṃ balaṃ ca sasyānāṃ matsyānāṃ ca jalaṃ balam //
śāntirbalaṃ ca bhūpānāṃ viprāṇāṃ ca viśeṣataḥ

vipraḥ śānto raṇodyogī naiva dṛṣṭo na ca śrutaḥ //
sthite nārāyaṇe deve babhūvānyaviparyyayaḥ

ityevamuktvā rājendro virarāma raṇājire //
tasya tadvacanaṃ śrutvā sadyastūṣṇīṃ babhūva ha

rāmasya bhrātaraḥ sarve tīkṣṇaśastrāsipāṇayaḥ //
ārebhire raṇaṃ karttuṃ mahāvīrāstadājñayā

raṇonmukhāṃśca tāndṛṣṭvā matsyarājo mahābalaḥ //
samārebhe raṇaṃ kartuṃ maṅgalo maṅgalālayaḥ

śarajālena rājendro vārayāmāsa tānapi //
cicchiduḥ śarajālaṃ ca jamadagnisutāstadā

rājā cikṣepa divyāstraṃ śatasūryyaprabhaṃ mune //
māheśvareṇa munayaścicchiduścaiva līlayā

divyāstreṇaiva munayaścicchiduḥ saśaraṃ dhanuḥ//
rathaṃ ca sārathiṃ caiva rājñaḥ sannāhameva ca//१०५
nyastaśastraṃ nṛpaṃ dṛṣṭvā munayo harṣavihvalāḥ //
dadhāra śūlinaḥ śūlaṃ matsyarājajighāṃsayā

śūlanikṣepasamaye vāgbabhūvāśarīriṇī //
śūlaṃ tyajata viprendrāḥ śivasyāvyarthameva ca

śivasya kavacaṃ divyaṃ dattaṃ durvāsasā purā //
matsyarājagale'styetatsarvāvayavarakṣakam

prāṇānāṃ ca pradātāraṃ kavacaṃ yācataṃ nṛpam //
tadā nikṣiptaśūlaṃ ca jaghāna nṛpatiściram

tacchūlaṃ taṃ nṛpaṃ prāpya śatakhaṇḍaṃ gataṃ mune //
śrutvaivākāśavāṇīṃ ca śṛṅgī saṃnyāsaveṣakṛt

yayāce kavacaṃ bhūpaṃ jamadagnisuto mahān //
rājā dadau ca kavacaṃ brahmāṇḍavijayaṃ param

gṛhītvā kavacaṃ tacca śūlenaiva jaghāna ha //
papāta matsyarājaśca śatacandrasamānanaḥ //
mahābaliṣṭho guṇavāṃścandravaṃśasamudbhavaḥ

nārada uvāca //
śivasya kavacaṃ brūhi matsyarājena yaddhṛtam //
nārāyaṇa mahābhāga śrotuṃ kautūhalaṃ mama

nārāyaṇa uvāca //
kavacaṃ śṛṇu viprendra śaṅkarasya mahātmanaḥ //
brahmāṇḍavijayaṃ nāma sarvāvayavarakṣaṇam

purā durvāsasā dattaṃ matsyarājāya dhīmate //
dattvā ṣaḍakṣaraṃ mantraṃ sarvapāpapraṇāśanam

sthite ca kavace dehe nāsti mṛtyuśca jīvinām //
astre śastre jale vahnau siddhiścennāsti saṃśayaḥ

yaddhṛtvā paṭhanādbāṇaḥ śivatvaṃ prāpa līlayā //
babhūva śivatulyaśca yaddhṛtvā nandikeśvaraḥ

vīraśreṣṭho vīrabhadraḥ sāmbo'bhūddhāraṇādyataḥ//
trailokyavijayī rājā hiraṇyakaśipuḥ svayam //

hiraṇyākṣaśca vijayī cābhavaddhāraṇāddhi saḥ //
yaddhṛtvā paṭhanātsiddho durvāsā viśvapūjitaḥ

jaigīṣavyo mahāyogī paṭhanāddhāraṇādyataḥ //
yaddhṛtvā vāmadevaśca devalaḥ pavanaḥ svayam //
agastyaśca pulastyaścāpyabhavadviśvapūjitaḥ

ॐ namaḥ śivāyeti ca mastakaṃ me sadā'vatu //
ॐ namaḥ śivāyeti ca svāhā bhālaṃ sadā'vatu

ॐ hrīṃ śrīṃ klīṃ śivāyeti svāhā netre sadā'vatu //
ॐ hrīṃ śrīṃ hūm̐ śivāyeti namo me pātu nāsikām

ॐ namaḥ śivāya śāntāya svāhā kaṇṭhaṃ sadā'vatu //
ॐ hrīṃ śrīṃ hūm̐ saṃhārakartre svāhā karṇau sadā'vatu

ॐ hrīṃ śrīṃ pañcavaktrāya svāhā dantaṃ sadā'vatu //
ॐ hrīṃ maheśāya svāhā cādharaṃ pātu me sadā

ॐ hrīṃ śrīṃ klīṃ trinetrāya svāhā keśānsadā'vatu //
ॐ hrīṃ aiṃ mahādevāya svāhā vakṣaḥ sadā'vatu

ॐ hrīṃ śrīṃ klīṃ maiṃ rudrāya svāhā nābhiṃ sadā'vatu //
ॐ hrīṃ maiṃ śrīmīśvarāya svāhā pṛṣṭhaṃ sadā'vatu //

ॐ hrīṃ klīṃ mṛtyuñjayāya svāhā bhruvau bāhū sadā'vatu //
ॐ hrīṃ śrīṃ hrīmīśānāya svāhā pārśvaṃ sadā'vatu

ॐ hrīmīśvarāya svāhā codaraṃ pātu me sadā //
ॐ śrīṃ hrīṃ mṛtyuñjayāya svāhā bāhū sadā'vatu

ॐ hrīṃ śrīṃ klīmīśvarāya svāhā pātu karau mama //
ॐ maheśvarāya rudrāya nitambaṃ pātu me sadā

ॐ hrīṃ śrīṃ bhūtanāthāya svāhā pādau sadā'vatu //
ॐ sarveśvarāya sarvāya svāhā pādau sadā'vatu

prācyāṃ māṃ pātu bhūteśa āgneyyāṃ pātu śaṅkaraḥ //
dakṣiṇe pātu māṃ rudro nairṛtyāṃ sthāṇureva ca

paścime khaṇḍaparaśurvāyavyāṃ candraśekharaḥ //
uttare giriśaḥ pātu caiśānyāmīśvaraḥ svayam

ūrdhve mṛḍaḥ sadā pātu cādho mṛtyuñjayaḥ svayam //
jale sthale cāntarikṣe svapne jāgaraṇe sadā

pinākī pātu māṃ prītyā bhaktaṃ savai bhaktavatsalaḥ //
iti te kathitaṃ vatsa kavacaṃ paramādbhutam

daśalakṣajapenaiva siddhirbhavati niścitam //
yadi syātsiddhakavaco rudratulyo bhaveddhruvam

tava snehānmayā''khyātaṃ pravaktavyaṃ na kasyacit //
kavacaṃ kaṇvaśākhoktamatigopyaṃ sudurlabham

aśvamedhasahasrāṇi rājasūyaśatāni ca //
sarvāṇi kavacasyāsya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm

kavacasya prasādena jīvanmukto bhavennaraḥ //
sarvajñaḥ sarvasiddhīśo manoyāyī bhaveddhruvam

idaṃ kavacamajñātvā bhajedyaḥ śaṅkaraṃ prabhum //
śatalakṣaṃ prajapto'pi na mantraḥ siddhidāyakaḥ

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe tṛtīye gaṇapatikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde śaṅkarakavacaprakathanaṃ nāma pañcatriṃśo'dhyāyaḥ