Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmavaivarta Purana · Chapter 3.12

3.12.1

nārāyaṇa uvāca //
durgā tadvacanaṃ śrutvā sasmāra harimīśvaram //
īśvarecchāvaśībhūtaṃ jagadevetyuvāca ha

3.12.2

sā ca devī daivavaśā śaniṃ provāca kautukāt//
paśya māṃ macchiśumiti niṣekaḥ kena vāryyate

3.12.3

pārvatyā vacanaṃ śrutvā śanirmene hṛdā svayam //
paśyāmi kiṃ na paśyāmi pārvatīsutamityaho //
yadi bālo mayā dṛṣṭastasya vighno bhaveddhruvam

3.12.4

anyathā supraśastaṃ ca purataḥ svātmarakṣaṇam //
ityevamuktvā dharmiṣṭho dharmaṃ kṛtvā tu sākṣiṇam//
bālaṃ draṣṭuṃ manaścakre na tu tanmātaraṃ śaniḥ

3.12.5

viṣaṇṇamānasaḥ pūrvaṃ śuṣkakaṇṭhauṣṭhatālukaḥ//
savyalocanakoṇena dadarśa ca śiśormukham

3.12.6

śaneśca dṛṣṭimātreṇa cicchide mastakaṃ mune //
cakṣurnimīlayāmāsa tasthau namrānanaḥ śaniḥ

3.12.7

tasthau ca pārvatīkroḍe tatsarvāṅgaṃ salohitam//
viveśa mastakaṃ kṛṣṇe gatvā golokamīpsitam

3.12.8

mūrcchā saṃprāpa sā devī vilapya ca bhṛśaṃ muhuḥ//
matteva ca pṛthivyāṃ tu kṛtvā vakṣasi bālakam

3.12.9

vismitāste surāḥ sarve citraputtalikā yathā //
devyaśca śailā gandharvāḥ sarve kailāsavāsinaḥ

3.12.10

tānsarvānmūrcchitāndṛṣṭvaivāruhya garuḍaṃ hariḥ //
jagāma puṣpabhadrāṃ sa cottarasyāṃ diśi sthitām

3.12.11

puṣpabhadrānadītīre hyapaśyatkānane sthitam //
gajendraṃ nidritaṃ tatra śayānaṃ hastinīyutam

3.12.12

tathodakchirasaṃ ramyaṃ mūrcchitaṃ surataśramāt //
paritaḥ śāvakātkṛtvā paramānandamānasam

3.12.13

śīghraṃ sudarśanenaiva cicchide tacchiro mudā //
sthāpayāmāsa garuḍe rudhirāktaṃ manoharam

3.12.14

gajacchinnāṅgavikṣepātprabodhaṃ prāpya hastinī //
śāvakānbodhayāmāsa cāśubhaṃ vadatī tadā //
ruroda śāvakaiḥ sārddhaṃ sā vilapya śucāturā

3.12.15

tuṣṭāva kamalākāntaṃ śāntaṃ sasmitamīśvaram //
śaṃkhacakragadāpadmadharaṃ pītāmbaraṃ param //
garuḍasthaṃ jagatkāntaṃ bhrāmayantaṃ sudarśanam

3.12.16

niṣekaṃ khaṇḍituṃ śaktaṃ niṣekajanakaṃ vibhum //
niṣekabhogadātāraṃ bhoganistārakāraṇam

3.12.17

prabhustatstavanāttuṣṭastasyai vipra varaṃ dadau //
muṇḍātuṇḍaṃ pṛthakkṛtya yuyuje'nyagajasya ca

3.12.18

jīvayāmāsa taṃ tatra brahmajñānena sarvavit //
sarvāṃge yojayāmāsa gajasya caraṇāmbujam

3.12.19

tvaṃ jīvākalpaparyyantaṃ parivāraiḥ samaṃ gaja //
ityuktvā ca manoyāyī kailāsaṃ hyājagāma saḥ

3.12.20

āhṛtya pārvatīhastādbālaṃ kṛtvā svavakṣasi //
ruciraṃ tacchirassamyagyojayāmāsa bālake

3.12.21

brahmasvarūpo bhagavānbrahmajñānena līlayā //
jīvayāmāsa taṃ śīghraṃ huṃkāroccāraṇena ca

3.12.22

pārvatīṃ bodhayitvā tu kṛtvā kroḍe ca taṃ śiśum //
bodhayāmāsa tāṃ kṛṣṇa ādhyātmikavibodhanaiḥ

3.12.23

viṣṇuruvāca //
brahmādikīṭaparyyantaṃ phalaṃ bhuṅkte svakarmaṇaḥ //
jagadbuddhisvarūpā'si tvaṃ na jānāsi kiṃ śiva

3.12.24

kalpakoṭiśataṃ bhogī jīvināṃ tatsvakarmaṇā //
upasthito bhavennityaṃ pratiyonau śubhāśubhaiḥ

3.12.25

indraḥ svakarmaṇā kīṭayonau janma labhetsati //
kīṭaścāpi bhavedindraḥ pūrvakarmaphalena vai

3.12.26

siṃho'pi makṣikāṃ hantumakṣamaḥ prāktanaṃ vinā //
maśako hastinaṃ hantuṃ kṣamaḥ svaprāktanena ca

3.12.27

sukhaṃ duḥkha bhayaṃ śokamānandaṃ karmaṇaḥ phalam //
sukarmaṇaḥ sukhaṃ harṣamitare pāpakarmaṇaḥ

3.12.28

ihaiva karmaṇo bhogaḥ paratra ca śubhāśubhaiḥ //
karmopārjanayogyaṃ ca puṇyakṣetraṃ ca bhāratam

3.12.29

karmaṇaḥ phaladātā ca vidhātā ca vidherapi //
mṛtyormṛtyuḥ kālakālo niṣekasya niṣekakṛt

3.12.30

saṃharturapi saṃharttā pātuḥ pātā parātparaḥ //
golokanāthaḥ śrīkṛṣṇaḥ paripūrṇatamaḥ svayam

3.12.31

vayaṃ yasya kalāḥ puṃso brahmaviṣṇumaheśvarāḥ //
mahāvirāḍyadaṃśaśca yallomavivare jagat

3.12.32

kalāṃśāḥ ke'pi taddharme kalāśāṃśāśca kecana //
carācaraṃ jagatsarvaṃ tatra tasthau vināyakaḥ

3.12.33

śrīviṣṇorvacanaṃ śrutvā parituṣṭā ca pārvatī //
stanaṃ dadau ca śiśave taṃ praṇamya gadādharam

3.12.34

tuṣṭāva pārvatī tuṣṭā preritā śaṃkareṇa ca //
kṛtāñjalipuṭā bhaktyā viṣṇuṃ taṃ kamalāpatim

3.12.35

āśiṣaṃ yuyuje viṣṇuḥ śiśuṃ ca śiśumātaram //
dadau gale bālakasya kaustubhaṃ ca svabhūṣaṇam

3.12.36

brahmā dadau svamukuṭaṃ dharmo vai ratnabhūṣaṇam//
krameṇa devyo ratnāni daduḥ sarve yathocitam

3.12.37

tuṣṭāva taṃ mahādevaścātyantaṃ hṛṣṭamānasaḥ //
devāśca munayaḥ śailā gandharvāḥ sarvayoṣitaḥ

3.12.36

dṛṣṭvā śivāḥ śivā caiva bālakaṃ mṛtajīvitam //
brāhmaṇebhyo dadau tatra koṭiratnāni nārada

3.12.39

aśvānāṃ ca gajānāṃ ca sahasrāṇi śatāni ca //
bandibhyaḥ pradadau tatra bālake mṛtajīvite

3.12.40

himālayaśca saṃtuṣṭo hṛṣṭā devāśca tatra vai //
dadurdānāni viprebhyo bandibhyaḥ sarvayoṣita

3.12.41

brāhmaṇānbhojayāmāsa kārayāmāsa maṅgalam //
vedāṃśca pāṭhayāmāsa purāṇāni ramāpatiḥ

3.12.42

śaniṃ saṃlajjitaṃ dṛṣṭvā pārvatī kopaśālinī //
śaśāpa ca sabhāmadhye'pyaṅgahīno bhaveti ca

3.12.43

dṛṣṭvā śaptaṃ śaniṃ sūryyaḥ kaśyapaśca yamastathā //
te'tiruṣṭāḥ samuttasthurgāmukāḥ śaṅkarālayāt

3.12.44

raktākṣāste raktamukhāḥ kopaprasphuritādharāḥ //
tāṃ dharmasākṣiṇaṃ kṛtvā viṣṇuṃ saṃśaptumudyatāḥ

3.12.45

brahmā tānbodhayāmāsa viṣṇunā preritaḥ suraiḥ //
raktāsyāṃ pārvatīṃ caiva kopaprasphuritādharām

3.12.46

brahmāṇamūcuste tatra krameṇa samayocitam //
bhīravo devatāḥ sarve munayaḥ parvatāstathā

3.12.47

kaśyapa uvāca //
durdṛṣṭo'yaṃ prāktanena patnīśāpena sarvadā //
bālaṃ dadarśa yatnena tasya vai māturājñayā

3.12.48

śrīsūryya uvāca //
taṃ dharmaṃ sākṣiṇaṃ kṛtvā sūnorvai māturājñayā //
yatputro'tiprayatnena hyapaśyatpārvatīsutam

3.12.49

yathā niraparādhena matputraṃ sā śaśāpa ha //
tatputrasyāṃgabhaṃgaśca bhaviṣyati na saṃśayaḥ

3.12.50

yama uvāca //
pradāya svayamājñāṃ ca śaśāpeyaṃ svayaṃ katham //
vayaṃ śapāmaḥ ko'dharmo jighāṃsośca vihiṃsane

3.12.51

brahmovāca //
śaśāpa pārvatī ruṣṭā strīsvabhāvācca cāpalāt //
sarveṣāṃ vacanenaiva kṣantumarhantu sādhavaḥ

3.12.52

durge dattvā tvamājñāṃ ca putradarśanahetave //
kathaṃ śapasi nirdoṣamatithiṃ tvadgṛhāgatam

3.12.53

ityuktvā śanimādāya bodhayitvā ca pārvatīm //
tāṃ taṃ samarpaṇaṃ cakre śāpa mocanahetave

3.12.54

babhūva pārvatī tuṣṭā brahmaṇo vacanānmune//
śāntā babhūbuste tatra dineśayamakaśyapāḥ

3.12.55

uvāca pārvatī tatra santuṣṭā taṃ śanaiścaram //
prasāditā śivenaiva brahmaṇā parisevitā

3.12.56

pārvatyuvāca //
graharājo bhava śane madvareṇa haripriyaḥ //
cirajīvī ca yogīndro haribhaktasya kā vipat

3.12.57

adyaprabhṛti nirvighnā harau bhaktirdṛḍhā'stu te //
śāpo'moghastato me'dya kiñcitkhañjo bhaviṣyasi

3.12.58

ityuktvā pārvatī tuṣṭā bālaṃ dhṛtvā ca vakṣasi //
uvāsa yoṣitāṃ madhye tasmai dattvā śubhāśiṣaḥ

3.12.59

śanirjagāma devānāṃ samīpaṃ hṛṣṭamānasaḥ //
praṇamya bhaktyā tāṃ brahmannambikāṃ jagadambikām

3.12.12

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe tṛtīye gaṇapatikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde śanikṛtagaṇeśadarśana tajjātagaṇeśaśiraḥpatana viṣṇukṛtagaṇeśaśiroyojana śaniśāpādikathanaṃ nāma dvādaśo'dhyāyaḥ

Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc