Brahmavaivarta Purana · Chapter 2.58

nārada uvāca//
kasya vaṃśodbhavo rājā suratho dharmiṇāṃ varaḥ//
kathaṃ saṃprāpa vai jñānaṃ medhaso jñānināṃ varāt

kasya vaṃśodbhavo brahmanmedhaso munisattama//
babhūva kutra saṃvādo nṛpasya muninā saha

sakhyaṃ babhūva kutrāsya vā prabho nṛpavaiśyayoḥ//
vyāsena śrotumicchāmi vada vedavidāṃ vara

nārāyaṇa uvāca //
atriśca brahmaṇaḥ putrastasya putro niśākaraḥ //
sa ca kṛtvā rājasūyaṃ dvijarājo babhūva ha

gurupatnyāṃ ca tārāyāṃ tasyābhūcca budhaḥ sutaḥ //
budhaputrastu caitraśca tatputraḥ surathaḥ smṛtaḥ

nārada uvāca //
gurupatnyāṃ ca tārāyāṃ samabhūttatsutaḥ katham//
aho vyatikramaṃ brūhi vedasya ca mahāmune

nārāyaṇa uvāca //
sampanmatto mahākāmī vyacarajjāhnavītaṭe //
tārāṃ suraguroḥ patnīṃ dharmiṣṭhāṃ ca pativratām

susnātāṃ sundarīṃ ramyāṃ pīnonnatapayodharām //
suśroṇīṃ sunitambāḍhyāṃ madhyakṣīṇāṃ manoharām

sudatīṃ komalāṃgīṃ ca navayauvanasaṃyutām //
sūkṣmavastraparīdhānāṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitām

kastūrībindunā sārddhamadhaścandanabindunā //
sindūrabindunā cāruphālamadhyasthalojjvalām

vāyunā'dhovastrahīnāṃ sakāmāṃ raktalocanām //
śaratpārvaṇacandrāsyāṃ pakvabimbādharāṃ varām

sasmitāṃ namnavaktrāṃ ca lajjayā candradarśanām //
gacchantīṃ svagṛhaṃ harṣānmattavāraṇagāminīm

tāṃ dṛṣṭvā manmathākrāntaścandro lajjāṃ jahau mune //
pulakāṃkitasarvāṅgaḥ sakāmastāmuvāca saḥ

candra uvāca //
yoṣicchreṣṭhe kṣaṇaṃ tiṣṭha variṣṭhe rasikāsu ca //
suvidagdhe vidagdhānāṃ mano harasi santatam

niṣevya prakṛtiṃ janmasahasre kāmasāgare //
tapaḥphalena tvāṃ prāpa bṛhacchroṇīṃ bṛhaspatiḥ

aho tapasvinā sārddhamavidagdhena vedhasā //
yojitā tvaṃ rasavatī śaśvatkāmāturā varā

kiṃ vā sukhaṃ ca vijñātamavijñeṣu samāgame //
vidagdhāyā vidagdhena saṅgamaḥ sukhasāgaraḥ

kāmena kāminī tvaṃ ca dagdhā'si vyarthamīśvari //
karmaṇā vā''tmadoṣādvā ko jānāti manaḥ striyāḥ

dine dine vṛthā yāti durlabhaṃ navayauvanam //
navīnayauvanasthāyā vṛddhena svāminā tava

śaśvattapasyāyuktaśca kṛṣṇamātmānamīpsitam //
svapne jāgaraṇe vā'pi dhyāyannāste bṛhaspatiḥ

sarvakāmarasajñā tvaṃ niṣkāmaṃ kāmamīpsitam //
dhyāyantī kāmukī śaśvadyūnāṃ śṛṃgāramātmani

anyaśca tvanmanaḥkāmo bhinnaṃ tvadbharturīpsitam //
yayośca bhinnau viṣayau kā prītiḥ saṃgame tayoḥ

vāsantīpuṣpatalpe ca gandhacandana carcite //
modasva māṃ gṛhītvā tvaṃ vasante mādhavīvane

sugandhyutphullakusume nirjane candane vane //
bhavatī yuvatī bhāgyavatī tatraiva modatām

candane campakavane śītacampakavāyunā //
ramye campakatalpe ca krīḍāṃ kuru mayā saha

ityuktvā madano nmatto madanādhikasundaraḥ //
papāta caraṇe devyā mando mandākinītaṭe

niruddhamārgā candreṇa śuṣkakaṇṭhauṣṭhatālukā //
abhītovāca kopena raktapaṃkajalocanā

tārovāca //
dhik tvāṃ candra tṛṇaṃ manye parastrīlampaṭaṃ śaṭham //
atrerabhāgyāttvaṃ putro vyarthaṃ te janma jīvanam

are kṛtvā rājasūyamātmānaṃ manyase balī //
babhūva puṇyaṃ te vyarthaṃ viprastrīṣu ca yanmanaḥ

yasya cittaṃ parastrīṣu so'śuciḥ sarvakarmasu //
na karmaphalabhākpāpī nindyo viśveṣu sarvataḥ 2.58.३० //
satītvaṃ me nāśayasi yakṣmagrasto bhaviṣyasi //
atyucchrito nipatanaṃ prāpnotīti śrutau śrutam

duṣṭānāṃ darpahā kṛṣṇo darpaṃ te nihaniṣyati //
tyaja māṃ mātaraṃ vatsa satyaṃ te śaṃ bhaviṣyati

ityuktvā tārakā sādhvī ruroda ca muhurmuhuḥ //
cakāra sākṣiṇaṃ dharmaṃ sūryyaṃ vāyuṃ hutāśanam

brahmāṇaṃ paramātmānamākāśaṃ pavanaṃ dharām //
dinaṃ rātriṃ ca sandhyāṃ ca sarvaṃ suragaṇaṃ mune

tārakāvacanaṃ śrutvā na bhītaḥ sa cukopa ha//
kare dhṛtvā rathe tūrṇaṃ sthāpayāmāsa sundarīm

rathaṃ ca cālayāmāsa manoyāyī manoharam//
manoharāṃ gṛhītvā tāṃ sa ca reme manoharam

vispandake suravane candane puṣpabhadrake //
puṣkare ca nadītīre puṣpite puṣpakānane

sugandhi puṣpatalpe ca puṣpacandanavāyunā //
nirjane malayadroṇyāṃ snigdhacandanacarcite

śaile śaile nade nadyāṃ śṛṃgāraṃ kurvatostayoḥ //
gataṃ varṣaśataṃ harṣānmuhūrttamiva nārada

babhūva śaraṇāpanno bhīto daityeṣu candramāḥ //
tejasvini tathā śukre teṣāṃ ca balināṃ gurau

abhayaṃ ca dadau tasmai kṛpayā bhṛgunandanaḥ //
guruṃ jahāsa devānāṃ suvipakṣaṃ bṛhaspatim

sabhāyāṃ jahasurhṛṣṭā balino ditinandanāḥ //
abhayaṃ ca dadustasmai bhītāya ca kalaṅkine

satīsatītvadhvaṃsena pāpiṣṭhacandramaṇḍale //
babhūva śaśarūpaṃ ca kalaṃkaṃ nirmale malam

uvāca taṃ mahābhītaṃ śukro vedavidāṃ varaḥ //
hitaṃ tathyaṃ vedayuktaṃ pariṇāmasukhāvaham

śukra uvāca //
tvamaho brahmaṇaḥ pautro'pyatrerbhagavataḥ sutaḥ //
durnītaṃ karma te putra nīcavannayaśaskaram

rājasūyasya suphale nirmale kīrttimaṇḍale //
sudhārāśau surābindurūpamaṃkamupārjitam

tyaja devagurau patnīṃ prasūmiva mahāsatīm //
dharmiṣṭhasya variṣṭhasya brāhmaṇānāṃ bṛhaspateḥ

śambhoḥ surāṇāmīśasya guruputrasya vedhasaḥ //
pautrasyāṃgirase nityaṃ jvalato brahmatejasā

śatrorapi guṇā vācyā doṣā vācyā gurorapi //
iti sadvaṃśajātānāṃ svabhāvaṃ ca satāmapi

sa śatrurme suraguruḥ paro viśve niśākara //
tathā'pi sahajākhyānaṃ varṇitaṃ dharmasaṃsadi //
yatra lokāśca dharmiṣṭhāstatra dharmaḥ sanātanaḥ //

yato dharmastataḥ kṛṣṇo yataḥ kṛṣṇastato jayaḥ //
gaurekaṃ pañca ca vyāghrī siṃhī sapta prasūyate

hiṃsakāḥ pralayaṃ yānti dharmo rakṣati dhārmikam //
devāśca guravo viprāḥ śaktā yadyapi rakṣitum

tathā'pi nahi rakṣanti dharmaghnaṃ pāpinaṃ janam//
kulaṭā viprapatnīnāṃ gamane suraviprayoḥ

brahmahatyāṣoḍaśāṃśa pātakaṃ ca bhaveddhruvam //
tāsāmupasthitānāṃ ca gamane taccaturthakam

viprapatnīsatīnāṃ ca gamanaṃ vai balena cet //
brahmahatyāśataṃ pāpaṃ bhavedeva śrutau śrutam

dharmmaṃ cara mahābhāga brāhmaṇīṃ tyaja sāmpratam //
kṛtvā'nutāpaṃ pāpācca nivṛttistu mahāphalā

upāyena ca te pāpaṃ dūrībhūtaṃ bhavennanu //
śaraṇāgata bhītasya mayi devasya dharmataḥ

śastrahīnaṃ ca bhītaṃ ca dīnaṃ ca śaraṇārthinam //
yo na rakṣatyadharmiṣṭhaḥ kumbhīpāke vaseddhruvam// /

rājasūyaśatānāṃ ca rakṣitā labhate phalam //
paramaiśvaryyayuktaśca dharmeṇa sa bhavediha

ityuktvā vai daityaguruḥ svarge mandākinītaṭe //
snātvā taṃ snāpayāmāsa viṣṇupūjāṃ cakāra saḥ

viṣṇupādābjajātena tannaivedyaṃ śubhapradam //
gaṃgodakena puṇyena bhojayāmāsa candrakam

kroḍe kṛtvā tu taṃ bhītaṃ sajjitaṃ pāpakarmaṇā //
kuśahastastamityūce smāraṃsmāraṃ hariṃ mune //

śukra uvāca //
yadyasti me tapaḥ satyaṃ satyaṃ pūjāphalaṃ hare //
satyaṃ vrataphalaṃ caiva satyaṃ satyavacaḥ phalam

tīrthasnānaphalaṃ satyaṃ satyaṃ dānaphalaṃ yadi //
upavāsaphalaṃ satyaṃ pāpānmukto bhavānbhavet

vipraṃ trisandhyāhīnaṃ yā viṣṇupūjāvihī nakam //
tannāpnotu mahāghoraṃ candrapāpaṃ sudāruṇam

svabhāryyāvañcanaṃ kṛtvā yaḥ prayāti parastriyam //
sa yātu narakaṃ ghoraṃ rudrapāpena pātakī

vācā vā tāḍayetkāntaṃ duśśīlā durmukhā ca yā //
sā yugaṃ candrapāpena yātu lālāmukhaṃ dhruvam

anaivedyaṃ vṛthānnaṃ ca yaśca bhuṅkte harerdvijaḥ //
sa yātu kālasūtraṃ ca candrapāpāccaturyugam

ambuvācyaṃ bhūkhananaṃ yaḥ karoti narā dhamaḥ //
candrapāpādyugaśataṃ kālasūtraṃ sa gacchatu

svakāntaṃ vañcayitvā ca yā yāti parapūruṣam //
sā yātu vahnikuṇḍaṃ ca candrapāpāccaturyugam

kīrttiṃ karoti rajasā parakīrttiṃ vilupya ca //
sa yugaṃ candrapāpena kumbhīpākaṃ ca gacchatu

pitaraṃ mātaraṃ bhāryyāṃ yo na puṣṇāti pātakī //
svaguruṃ candrapāpena yātu caṇḍālatāṃ dhruvam

kulaṭānnamavīrānnamṛtusnātānnameva ca //
yo'śnāti candrapāpaṃ ca yātu taṃ pāpinaṃ dhruvam

sa yātu tena pāpena kumbhīpākaṃ caturyugam //
tasmāduttīryya cāṇḍālīṃ yonimāpnoti pātakī

divase yo grāmyadharmaṃ mahāpāpī karoti ca //
yo gacchetkāmataḥ kāmī gurviṇīṃ vā rajasvalām

taṃ yātu candrapāpaṃ ca mahāghoraṃ ca pāpinam //
sa yātu tena pāpena kālasūtraṃ caturyugam

mukhaṃ śroṇīṃ stanaṃ cāpi yaḥ paśyati parastriyāḥ //
kāmataḥ kāmadagdhaśca yātu taṃ candrakalmaṣam

sa yātu lālābhakṣaṃ ca candrapāpāccaturyugam //
tasmāduttīryya bhavatu cāṇḍālo'ndho napuṃsakaḥ

kuhūpūrṇendusaṃkrānticaturdaśyaṣṭamīṣu ca //
māṃsaṃ masūraṃ lakucaṃ yaśca bhukṅte raverdine

kurute grāmyadharmaṃ ca yātu taṃ candrakilbiṣam //
caturyugaṃ kālasūtraṃ tena pāpena gacchatu

tasmāduttīryya cāṇḍālīṃ yonimāpnoti pātakī //
saptajanmasu sadrogī daridraḥ kubja eva ca

ekādaśyāṃ ca yo bhuṅkte kṛṣṇajanmāṣṭamīdine//
śivarātrau mahāpāpī yātu taṃ candrapātakam

sa yātu kumbhīpākaṃ ca yāvadindrāścaturdaśa //
tena pāpena cāpnotu cāṇḍālīṃ yonimeva ca

tāmrasthaṃ dugdhamādhvīkamucchiṣṭe ghṛtameva ca //
nārikelodakaṃ kāṃsye dugdhaṃ salavaṇaṃ tathā

pītaśeṣa jalaṃ caiva bhuktaśeṣaṃ tathaudanam //
asakṛccaudanaṃ bhuṅkte sūryye nāstaṃ gate dvijaḥ

taṃ yātu candrapāpaṃ ca durnivāraṃ ca dāruṇam //
sa yātu tena pāpena cāndhakūpaṃ caturyugam

svakanyāvikrayī vipro devalo vṛṣavāhakaḥ //
śūdrāṇāṃ śavadāhī ca teṣāṃ vai sūpakārakaḥ

aśvatthatarughātī ca viṣṇuvaiṣṇavanindakaḥ //
taṃ yātu candrapāpaṃ ca dāruṇaṃ pāpinaṃ bhṛśam //

sa yātu tasmātpāpācca taptasūrmīṃ ca pātakī //
śaśvaddagdho bhavatu sa yāvadindrāścaturdaśa

tasmādutīryya cāṇḍālīṃ yonimāpnoti pātakī //
saptajanmasu cāṇḍālo vṛṣabhaḥ pañcajanmasu

gardabho janmaśatakaṃ sūkarassaptajanmasu //
tīrthadhvāṃkṣassaptasu vai viṭkṛmiḥ pañcajanmasu //
jalaukā janmaśatakaṃ śucirbhavatu tatparam

vṛthā māṃsaṃ ca yo bhuṅkte svārthaṃ pākānnameva ca //
tadadattaṃ mahāpāpī prāpnuyāccandrapātakam

sa yātu candrapāpena cāsipatraṃ caturyugam //
tato bhavatu sarpaśca paśussyātsaptajanmasu

vipro vārdhuṣiko yo hi yonijīvī cikitsakaḥ //
harernāmnāṃ ca vikretā yaśca vā svāṅgavikrayī

svadharmakathakaścaiva yaśca svātmapraśaṃsakaḥ //
maṣījīvī dhāvakaśca kulaṭāpoṣya eva ca

taṃ yātu candrapāpaṃ ca candro bhavatu vijvaraḥ //
sa yātu tena pāpena śūlaprotaṃ sudāruṇam

tatra viddho bhavatu sa yāvadindrāścaturdaśa //
tato daridro rogī ca dīkṣāhīno naraḥ paśuḥ

lākṣāmāṃsarasānāṃ ca tilānāṃ lavaṇasya ca //
aśvānāṃ caiva lauhānāṃ vikretā naraghātakaḥ

vipraḥ kulālaḥ cauraśca yātu taṃ candrapātakam //
sa yātu tena pāpena kṣuradhāraṃ suduḥsaham

tatra cchinno bhavatu sa yāvadindrasahasrakam //
tasmāduttīryya sa bhavetsṛgālaḥ saptajanmasu

saptajanmasu mārjāro mahiṣo janmapañcakam //
saptajanmasu bhallūkaḥ kukkurassaptajanmasu

matsyatve janmaśatakaṃ karkaṭī janmapañcakam //
godhikā janmaśatakaṃ gardabhaḥ saptajanmasu

saptajanmasu maṇḍūkastataḥ syānmānavo'dhamaḥ //
carmmakāraśca rajakastailakāraśca varddhakiḥ //१ ०३//
nāvikaḥ śavajīvī ca vyādhaśca svarṇakārakaḥ //
kumbhakāro lohakārastataḥ kṣatrastato dvijaḥ

iti candraṃ śuciṃ kṛtvā samuvāca tu tārakām //
tyaktvā candraṃ mahāsādhvi gaccha kāntamiti dvijaḥ

prāyaścittaṃ vinā pūtā tvamevaṃ śuddhamānasā //
akāmā yā baliṣṭhena na strī jāreṇa duṣyati

ityevamuktvā śukraśca candraṃ vā tārakāṃ satīm //
sasmitāṃ sasmitaṃ caiva cakāra ca śubhāśiṣaḥ

iti śrī० bra० vai० mahāpu० dvitī० prakṛtikha० nāradanārāyaṇasaṃ० durgopākhyāne tārācandrayordoṣanivāraṇaṃ nāmāṣṭapañcāśattamo'dhyāyaḥ