Brahmavaivarta Purana · Chapter 2.49

pārvatyuvāca //
kathaṃ sudāmaśāpañca sā devī lalābha ha //
kathaṃ śaśāpa bhṛtyo hi svābhīṣṭāṃ devakāminīm

śrībhagavānuvāca //
śṛṇu devī pravakṣyāmi rahasyaṃ paramādbhutam //
gopyaṃ sarvapurāṇeṣu śubhadaṃ bhaktimuktidam

ekadā rādhikeśaśca goloke rāsamaṇḍale //
śataśṛṃgākhyagiryekadeśe vṛndāvane vane

gṛhītvā virajāṃ gopīṃ subhāgyāṃ rādhikāsamām //
krīḍāṃ cakāra bhagavānratnabhūṣaṇabhūṣitaḥ

ratnapradīpasaṃyukte ratnanirmāṇamaṇḍale //
amūlyaratnakhacitamañcake puṣpatalpake

kastūrīkuṃkumārakte sucandanasudhūpite //
sugandhimālatīmālāsamūhaparimaṇḍite

suratādviratirnāsti dampatī ratipaṇḍitau //
tau dvau parasparāktau sukhasambhogatantritau

manvantarāṇāṃ lakṣaśca kālaḥ parimito gataḥ //
golokasya svalpakāle janmādirahitasya ca

dūtyaścatasro jñātvā'tha jagadustāṃ tu rādhikam //
śrutvā paramaruṣṭā sā tatyāja harimīśvarī

prabodhitā ca sakhibhiḥ koparaktāsyalocanā //
vihāya ratnālaṅkāraṃ vahniśuddhāṃśuke śubhe

krīḍāpadmaṃ ca sadratnāmūlyadarpaṇamujjvalam //
nirmārjayāmāsa satī sindūraṃ citrapatrakam

prakṣālya toyāñjalibhirmukharāgamalaktakam //
visrastakabarībhārā muktakeśī prakampitā

śuklavastraparīdhānā rūkṣā veṣādivarjitā //
yayau yānāntikaṃ tūrṇaṃ priyālībhirnivāritā

ājuhāva sakhīsaṃghaṃ roṣavisphuritādharā //
śaśvatkampānvitāṃgī sā gopībhiḥ parivāritā

tābhirbhaktyā yutābhiśca kātarābhiśca saṃstutā //
āruroha rathaṃ divyamamūlyaṃ ratnanirmitam //
daśayojanavistīrṇaṃ dairghye tacchatayojanam

sahasracakrayuktaṃ ca nānācitrasamanvitam //
nānāvicitravasanaiḥ sūkṣmaiḥ kṣaumairvirājitam

amūlyaratnanirmāṇadarpaṇaiḥ pariśobhitam //
maṇīndrajālamālābhaiḥ puṣpamālāsahasrakaiḥ

sadratna kalaśairyuktaṃ ramyairmandirakoṭibhiḥ //
trilakṣakoṭibhiḥ sārddha gopībhiśca priyālibhiḥ

yayau rathena tenaiva sumanomālinā priye //
śrutvā kolāhalaṃ gopaḥ sudāmā kṛṣṇapārṣadaḥ

kṛṣṇaṃ kṛtvā sāvadhānaṃ gopaiḥ sārddhaṃ palāyitaḥ //
bhayena kṛṣṇaḥ santrasto vihāya virajāṃ satīm

svapremamagnaḥ kṛṣṇo'pi tirodhānaṃ cakāra saḥ //
sā satī samayaṃ jñātvā vicāryya svahṛdi krudhā

rādhāprakopabhītā ca prāṇāṃstatyāja tatkṣaṇam //
virajāligaṇāstatra bhayavihvalakātarāḥ

prayayuḥ śaraṇaṃ sādhvīṃ virajāṃ tatkṣaṇaṃ bhiyā //
goloke sā saridrūpā jātā vai śailakanyake

koṭiyojanavistīrṇā dīrghe śataguṇā tathā //
golokaṃ veṣṭayāmāsa parikheva manoharā

babhūvuḥ kṣudranadyaśca tadā'nyā gopya eva ca //
sarvā nadyastadaṃśāśca prativiśveṣu sundari

ime sapta samudrāśca virajānandanā bhuvi //
athāgatya mahābhāgā rādhā rāseśvarī parā

na dṛṣṭvā virajāṃ kṛṣṇaṃ svagṛhaṃ ca punaryayau //
jagāma kṛṣṇastāṃ rādhāṃ gopālairaṣṭabhiḥ saha

gopībhirdvāri yuktābhirvārito'pi punaḥ punaḥ //
dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ ca sā devī bhartsayāmāsa taṃ tadā

sudāmā bhartsayāmāsa tāṃ tathā kṛṣṇasannidhau //
kruddhā śaśāpa sā devī sudāmānaṃ sureśvarī

gaccha tvamāsurīṃ yoniṃ gaccha dūramato drutam //
śaśāpa tāṃ sudāmā ca tvamito gaccha bhāratam

bhava gopī gopakanyāmukhyābhiḥ svābhireva ca //
tatra te kṛṣṇavicchedo bhaviṣyati śataṃ samāḥ //

tatra bhārāvataraṇaṃ bhagavāṃśca kariṣyati //
iti śaptvā sudāmā'sau praṇamya jananīṃ harim //
sāśrunetro mohayuktastato gantuṃ samudyataḥ

rādhā jagāma tatpaścātsāśrunetrā'tivihvalā //
vatsa kva yāsītyuccāryya putravicchedakātarā

kṛṣṇastāṃ bodhayāmāsa vidyayā ca kṛpānidhiḥ //
śīghraṃ saṃprāpsyasi sutaṃ mā rudastvaṃ varānane

sa cāsuraḥ śaṅkhacūḍo babhūva tulasīpatiḥ //
macchūlabhinnakāyena golokaṃ vai jagāma saḥ

rādhā jagāma vārāhe gokulaṃ bhārataṃ satī //
vṛṣabhānośca vaiśyasya sā ca kanyā babhūva ha

ayonisambhavā devī vāyugarbhā kalāvatī //
suṣuve māyayā vāyuṃ sā tatrāvirbabhūva ha

atīte dvādaśābde tu dṛṣṭvā tāṃ navayauvanām //
sārdhaṃ rāyāṇavaiśyena tatsambandhaṃ cakāra saḥ

chāyāṃ saṃsthāpya tadgehe sā'ntarddhānamavāpa ha //
babhūva tasya vaiśyasya vivāhaśchāyayā saha

gate caturdaśābde tu kaṃsabhīteśchalena ca //
jagāma gokulaṃ kṛṣṇaḥ śiśurūpī jagatpatiḥ

kṛṣṇamātā yaśodā yā rāyāṇastatsahodaraḥ //
goloke gopakṛṣṇāṃśaḥ sambandhātkṛṣṇamātulaḥ

kṛṣṇena saha rādhāyāḥ puṇye vṛndāvane vane //
vivāhaṃ kārayāmāsa vidhinā jagatāṃ vidhiḥ

svapne rādhāpadāmbhojaṃ nahi paśyanti ballavāḥ//
svayaṃ rādhā hareḥ kroḍe chāyā rāyāṇamandire

ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi tapastepe purā vidhiḥ//
rādhikācaraṇāmbhojadarśanārthī ca puṣkare

bhārāvataraṇe bhūmerbhārate nandagokule //
dadarśa tatpadāmbhojaṃ tapasastatphalena ca/४५//
kiñcitkālaṃ sa vai kṛṣṇaḥ puṇye vṛndāvane vane //
reme golokanāthaśca rādhayā saha bhārate

tataḥ sudāmaśāpena vicchedaśca babhūva ha //
tatra bhārāvataraṇaṃ bhūmeḥ kṛṣṇaścakāra saḥ

śatābde samatīte tu tīrthayātrāprasaṃgataḥ //
dadarśa kṛṣṇaṃ sā rādhā sa ca tāṃ ca parasparam

tato jagāma golokaṃ rādhayā saha tattvavit //
kalāvatī yaśodā ca paryagādrādhayā saha

vṛṣabhānuśca nandaśca yayau golokamuttamam //
sarve gopāśca gopyaśca yayustā yāḥ samāgatāḥ

chāyā gopāśca gopyaśca prāpurmuktiṃ ca sannidhau //
remire tāśca tatraiva sārddhaṃ kṛṣṇena pārvati

ṣaṭtriṃśallakṣakoṭyaśca gopyo gopāśca tatsamāḥ //
golokaṃ prayayurmuktāḥ sārdhaṃ kṛṣṇena rādhayā

droṇaḥ prajāpatirnando yaśodā tatpriyā dharā //
saṃprāpa pūrvatapasā paramātmānamīśvaram

vasudevaḥ kaśyapaśca devakī cāditiḥ satī //
devamātā devapitā pratikalpe svabhāvataḥ

pitṝṇāṃ mānasī kanyā rādhāmātā kalāvatī //
vasudāmāpi golokād vṛṣabhānuḥ samāyayau

ityevaṃ kathitaṃ durge rādhikākhyānamuttamam //
sampatkaraṃ pāpaharaṃ putrapautravivardhanam

śrīkṛṣṇaśca dvidhārūpo dvibhujaśca caturbhujaḥ //
caturbhujaśca vaikuṇṭhe goloke dvibhujaḥ svayam

caturbhujasya patnī ca mahālakṣmīḥ sarasvatī //
gaṃgā ca tulasī caiva devyo nārāyaṇapriyāḥ

śrīkṛṣṇapatnī sā rādhā tadarddhāṅgasamudbhavā //
tejasā vayasā sādhvī rūpeṇa ca guṇena ca

ādau rādhāṃ samuccārya paścātkṛṣṇaṃ vadedbudhaḥ //
vyatikrame brahmahatyāṃ labhate nātra saṃśayaḥ

kārttikīpūrṇimāyāṃ ca goloke rāsamaṇḍale //
cakāra pūjāṃ rādhāyāstatsambandhimahotsavam

sadratnaghuṭikāyāśca kṛtvā tatkavacaṃ hariḥ //
dadhāra kaṇṭhe bāhau ca dakṣiṇe saha gopakaiḥ

kṛtvā dhyānaṃ ca bhaktyā ca stotrametaccakāra saḥ //
rādhācarvitatāmbūlaṃ cakhāda madhusūdanaḥ

rādhā pūjyā ca kṛṣṇasya tatpūjyo bhagavānprabhuḥ //
parasparābhīṣṭadeve bhedakṛnnarakaṃ vrajet

dvitīye pūjitā sā ca dharmeṇa brahmaṇā mayā //
anantavāsukibhyāṃ ca raviṇā śaśinā purā

mahendreṇa ca rudraiśca manunā mānavena ca //
surendraiśca munīndraiśca sarvaviśvaiśca pūjitā

tṛtīye pūjitā sā ca saptadvīpeśvareṇa ca //
bhārate ca suyajñena putrairmitrairmudā'nvitaiḥ

brāhmaṇenābhiśaptena devadoṣeṇa bhūbhṛtā //
vyādhigrastena hastena duḥkhinā ca vidūyatā

saṃprāpa rājyaṃ bhraṣṭaśrīḥ sa ca rādhāvareṇa ca //
stotreṇa brahmadattena stutvā ca parameśvarīm

abhedyaṃ kavacaṃ tasyāḥ kaṇṭhe bāhau dadhāra saḥ //
dhyātvā cakāra pūjāṃ ca puṣkare śatavatsarān

ante jagāma golokaṃ ratnayānena bhūmipaḥ //
iti te kathitaṃ sarvaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe dvitīye prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvādāntargata haragaurīsaṃvāde rādhopākhyāne rādhāyāḥ sudāmaśāpādikathanaṃ nāmaikonapañcāśattamo'dhyāyaḥ