Brahmavaivarta Purana · Chapter 1.8

sautiruvāca //
brahmā viśvaṃ vinirmāya sāvitryāṃ varayoṣiti //
cakāra vīryyādhānaṃ ca kāmukyāṃ kāmuko yathā

sā divyaṃ śatavarṣaṃ ca dhṛtvā garbhaṃ sudussaham //
suprasūtā ca suṣuve caturvedānmanoharān

vividhāñśāstrasaṃghāṃśca tarkavyākaraṇādikān //
ṣaṭtriṃśatsaṃkhyakā divyā rāgiṇīḥ sumanoharāḥ

ṣaḍrāgānsundarāṃścaiva nānātāla samanvitān //
satyatretādvāparāṃśca kaliṃ ca kalahapriyam

varṣamāsamṛtuṃ caiva tithiṃ daṇḍakṣaṇādikam //
dinaṃ rātriṃ ca vārāṃśca sandhyāmuṣasameva ca

puṣṭiṃ ca devasenāṃ ca medhāṃ ca vijayāṃ jayām //
ṣaṭkṛttikāśca yogāṃśca karaṇaṃ ca tapo dhanaḥ

devasenāṃ mahāṣaṣṭhīṃ kārttikeyapriyāṃ satīm //
mātṛkāsu pradhānā sā bālānāmiṣṭadevatā

brāhmaṃ pādmaṃ ca vārāhaṃ kalpatrayamidaṃ smṛtam //
nityaṃ naimittikaṃ caiva dviparārddhaṃ ca prākṛtam

caturvidhaṃ ca pralayaṃ kālaṃ vai mṛtyukanyakām //
sarvānvyādhigaṇāṃścaiva sā prasūya stanaṃ dadau

atha dhātuḥ pṛṣṭhadeśādadharmaḥ samajāyata//
alakṣmīstadvāmapārśvādbabhūvātyantakāminī

nābhideśādviśvakarmā jāto vai śilpināṃ guruḥ //
mahāntau vasavo'ṣṭau ca mahābalaparākramāḥ

atha dhātuśca manasa āvirbhūtāḥ kumārakāḥ //
catvāraḥ pañcavarṣīyā jvalanto brahmatejasā

sanakaśca sanandaśca tṛtīyaśca sanātanaḥ //
sanatkumāro bhagavāṃścaturtho jñānināṃ varaḥ

āvirbabhūva mukhataḥ kumāraḥ kanakaprabhaḥ //
divyarūpadharaḥ śrīmānsastrīkaḥ sundaro yuvā

kṣattriyāṇāṃ bījarūpo nāmnā svāyambhuvo manuḥ //
yā strī sā śatarūpā ca rūpāḍhyā kamalā kalā

sastrīkaśca manustasthau dhātrājñā paripālakaḥ //
svayaṃ vidhātā putrāṃśca tānuvāca praharṣitān

sṛṣṭiṃ karttuṃ mahābhāgo mahābhāgavatāndvija //
jagmuste ca nahītyuktvā taptuṃ kṛṣṇaparāyaṇāḥ

cukopa hetunā tena vidhātā jagatāṃ patiḥ //
kopāsaktasya ca vidherjvalato brahmatejasā

āvirbhūtā lalāṭācca rudrā ekādaśa prabho //
kālāgnirudraḥ saṃhartā teṣāmekaḥ prakīrtitaḥ

sarveṣāmeva viśvānāṃ sa tāmasa iti smṛtaḥ //
rājasaśca svayaṃ brahmā śivo viṣṇuśca sāttvikau

golokanāthaḥ kṛṣṇaśca nirguṇaḥ prakṛteḥ paraḥ //
paramajñānino mūrkhā vadantaṃ tāmasaṃ śivam

śuddhasattvasvarūpaṃ ca nirmalaṃ vaiṣṇavāgraṇīm //
śṛṇu nāmāni rudrāṇāṃ vedoktāni ca yāni ca

mahānmahātmā matimānbhīṣaṇaśca bhayaṃkaraḥ //
ṛtudhvajaścordhvakeśaḥ piṅgalākṣo ruciḥ śuciḥ

pulastyo dakṣakarṇācca pulaho vāmakarṇataḥ //
dakṣanetrāttathā'triśca vāmanetrātkratuḥ svayam

araṇirnāsikārandhrādaṅgirāśca mukhādruciḥ //
bhṛguśca vāmapārśvācca dakṣo dakṣiṇapārśvataḥ

chāyāyāḥ kardamo jāto nābheḥ pañcaśikhastathā //
vakṣasaścaiva voḍhuśca kaṇṭhadeśācca nāradaḥ

marīciḥ skandhadeśāccaivāpāntaratamā galāt //
vasiṣṭho rasanādeśātpracetā adharoṣṭhataḥ

haṃsaśca vāmakukṣeśca dakṣakukṣeryatiḥ svayam //
sṛṣṭiṃ vidhātuṃ sa vidhiścakārājñāṃ sutānprati //
piturvākyaṃ samākarṇya tamuvāca sa nāradaḥ

nārada uvāca //
pūrvamānaya majjyeṣṭhānsanakādīnpitāmaha //
kārayitvā dārayuktānasmānvada jagatpate

pitrā te tapase yuktāḥ saṃsārāya vayaṃ katham //
aho hanta prabhorbuddhirviparītāya kalpate

kasmai putrāya pīyūṣātparaṃ dattaṃ tapo'dhunā //
kasmai dadāsi viṣayaṃ viṣamaṃ ca viṣādhikam

atīva nimne ghore ca bhavābdhau yaḥ patetpitaḥ //
niṣkṛtistasya nāstīti koṭikalpe gate'pi ca

nistārabījaṃ sarveṣāṃ bījaṃ ca puruṣotamam //
sarvadaṃ bhaktidaṃ dāsyapradaṃ satyaṃ kṛpāmayam

bhaktaikaśaraṇaṃ bhaktavatsalaṃ svacchameva ca //
bhaktapriyaṃ bhaktanāthaṃ bhaktānugrahakārakam

bhaktārādhyaṃ bhaktasādhyaṃ vihāya parameśvaram //
mano dadhāti ko mūḍho viṣaye nāśakāraṇe

vihāya kṛṣṇasevāṃ ca pīyūṣādadhikāṃ priyām //
ko mūḍho viṣamaśnāti viṣamaṃ viṣayābhidham

svapnavannaśvaraṃ tucchamasatyaṃ mṛtyukāraṇam //
yathā dīpaśikhāgraṃ ca kīṭānāṃ sumanoharam

yathā baḍiśamāṃsaṃ ca matsyāpātasukhapradam//
tathā viṣayiṇāṃ tāta viṣayaṃ mṛtyukāraṇam

ityuktvā nāradastatra virarāma vidheḥ puraḥ //
tasthau tātaṃ namaskṛtya jvaladagniśikhopamaḥ

brahmā kopaparītaśca śaśāpa tanayaṃ dvija //
uvāca kampitāṅgaśca raktāsyaḥ sphuritādharaḥ

brahmovāca //
bhavitā jñānalopaste macchāpena ca nārada //
krīḍāmṛgaśca tvaṃ sādhyo yoṣillubddhadhaśca lampaṭaḥ

sthirayauvanayuktānāṃ rūpāḍhyānāṃ manoharaḥ //
pañcāśatkāminīnāṃ ca bhartā ca prāṇavallabhaḥ

śṛṅgāraśāstravettā ca mahāśṛṅgāralolupaḥ//
nānāprakāraśṛṅgāranipuṇānāṃ gurorguruḥ

gandharvāṇāṃ ca suvaraḥ susvaraśca sugāyanaḥ //
vīṇāvādanasandarbhaniṣṇātaḥ sthirayauvanaḥ

prājño madhuravāk śāntaḥ suśīlaḥ sundaraḥ sudhīḥ //
bhaviṣyasi na sandeho nāmataścopabarhaṇaḥ

tābhirdivyaṃ lakṣayugaṃ vihṛtya nirjane vane //
punarmadīyaśāpena dāsī putraśca tatparaḥ

vatsa vaiṣṇavasaṃsargādvaiṣṇavocchiṣṭabhojanāt //
punaḥ kṛṣṇaprasādena bhaviṣyasi mamātmajaḥ

jñānaṃ dāsyāmi te divyaṃ punareva purātanam //
adhunā bhava naṣṭastvaṃ matsuto nipata dhuvam

brahmetyuktvā sutaṃ vipra virarāma jagatpatiḥ //
ruroda nāradastātamavocatsaṃpuṭāñjaliḥ

nārada uvāca //
krodhaṃ saṃhara saṃhartastāta tāta jagadguro //
sraṣṭustapasvīśasyāho krodho'yaṃ mayyanākaraḥ

śapetparityajedvidvānputramutpathagāminam //
tapasvinaṃ sutaṃ śaptuṃ kathamarhasi paṃḍita

janirbhavatu me brahmanyāsu yāsu ca yoniṣu //
na jahātu harerbhaktirmā vedaṃ dehi me varam

putraścejjagatāṃ dhāturnāsti bhaktirhareḥ pade//
sūkarādatiriktaśca so'dhamo bhārate bhuvi

jātismaro harerbhaktiyuktaḥ sūkarayoniṣu //
janirlabhetsa pravaro golokaṃ yāti karmaṇā

govindacaraṇāmbhojabhaktimādhvīkamīpsitam //
pibatāṃ vaiṣṇavādīnāṃ sparśapūtā vasundharā

tīrthāni sparśamicchanti vaiṣṇavānāṃ pitāmaha //
pāpānāṃ pāpitattvānāṃ kṣālanāyātmanāmapi

mantropadeśamātreṇa narā muktāśca bhārate //
paraiśca koṭipuruṣaiḥ pūrvaiḥ sārdhaṃ hareraho

koṭijanmārjitātpāpānmantragrahaṇamātrataḥ //
muktāḥ śudhyanti yatpūrvaṃ karma nirmūlayanti ca

putrāndārāṃśca śiṣyāṃśca sevakānbāndhavāṃstathā //
yo darśayati sanmārgaṃ sadgatistaṃ labheddhruvam

yo darśayatyasanmārgaṃ śiṣyairviśvāsito guruḥ //
kumbhīpāke sthitistasya yāvaccandradivākarau

sa kiṃguruḥ sa kiṃtātaḥ sa kiṃsvāmī sa kiṃsutaḥ//
yaḥ śrīkṛṣṇapadāmbhoje bhaktiṃ dātumanīśvaraḥ

śapto niraparādhena tvayā'haṃ caturānana //
mayā śaptuṃ tvamucito ghnantaṃ ghnantyapi paṇḍitāḥ

kavacastotrapūjābhiḥ sahitaste manurmanoḥ //
lupto bhavatu macchāpātprativiśveṣu niścitam

apūjyo bhava viśveṣu yāvatkalpatrayaṃ pitaḥ //
gateṣu triṣu kalpeṣu pūjyapūjyo bhaviṣyasi

adhunā yajñabhāgaste vratādiṣvapi suvrata //
pūjanaṃ cāstu māmaikaṃ vandyo bhava surādibhiḥ

ityuktvā nāradastatra virarāma pituḥ puraḥ //
tasthau sabhāyāṃ sa vidhirhṛdayena vidūyatā

upabarheṇa gandharvo nāradastena hetunā //
dāsīputraśca śāpena pitureva ca śaunaka

tataḥ punarnāradaśca sa babhūva mahānṛṣiḥ //
jñānaṃ prāpya pituḥ paścātkathayiṣyāmi cādhunā

iti śrībrahmavaivarte mahāpurāṇe sautiśaunakasaṃvāde brahmakhaṇḍe brahmanāradaśāpopalambhanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ