Brahmanda Purana · Chapter 2.46
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge sagaropākhyāne
bhārgavacarite pañcacatvāriṃśattamodhyāyaḥ // 45//
vasiṣṭha uvāca
sagacchanpathi śuśrāva munibhyasta ttvamāditaḥ /
rājaputravyavasitaṃ pitrauḥ svargatimeva ca
pitustu jīvaharaṇaṃ śiroharaṇameva ca /
tanmṛtereva maraṇaṃ śrutvā mātuśca kevalam
vilalāpa mahābāhurduḥkhaśokasamanvitaḥ /
tamathāśvāsayāmāsa tulyaduḥkho 'kṛtavraṇaḥ
hetubhiḥ śāstranirdiṣṭair vīryasāmarthyasūcakaiḥ /
yuktilaukikadṛṣṭāntaistacchokaṃ saṃvyaśāmayat
sāṃtvitastena maidhāvī dhṛtimālaṃbya bhārgavaḥ /
prayayau sahitaḥ sakhyā bhrātṝṇāṃ tu didṛkṣayā
sa tāndṛṣṭvābhivādyaitānduḥkhitānduḥkhakarśitaḥ /
śokāmaṣayutastaiśca saha tsthau dinatrayam
tato 'sya sumāhānkrodhaḥ smarato nidhanaṃ pituḥ /
babhūva sahasā sarvalokasaṃharaṇakṣamaḥ
māturarthe kṛtāṃ pūrvaṃ pratijñāṃ satyasaṃgaraḥ /
dṛḍhīcakāra hṛdaye sarvakṣatravadhodyataḥ
kṣatravaṃśyānaśeṣeṇa hatvā taddehalohitaiḥ /
kariṣye tarpaṇaṃ pitroriti niścitya bhārgavaḥ
bhrātṝṇāṃ caiva sarveṣāmākhyāyātmasamīhitam /
prayayau tadanujñātaḥ kṛtvā saṃsthāṃpituḥ kriyām
akṛtavraṇasaṃyuktaḥ prāpya māhiṣmatīṃ tataḥ /
tadbāhyopavane sthitvā sasmāra sa mahodaram
sa tasmai rathacāpādyaṃ sahasāśvasamanvitam /
preṣayāmāsa rāmāya sarvasaṃhananāni ca
rāmo 'pi rathamāruhya sannaddhaḥ saśaraṃ dhanuḥ /
gṛhītvāpūrayacchaṅkhaṃ rudradattamamitrajit
jyāghoṣaṃ ca cakāroccai rodasī kaṃpayanniva /
sahasāhotha sārathyaṃ cakre sārathināṃ varaḥ
rathajyāśaṅkhanādaistu vadhātpitroramarṣiṇaḥ /
tasyābhūnnagarī sarvā saṃkṣubdhāśca naradvipāḥ
rāmaṃ tvāgatamājñāya sarvakṣatrakulāntakam /
saṃkṣubdhāścakrurudyogaṃ saṃgrāmāya nṛpātmajāḥ
atha pañcarathāḥ śurāḥ śūrasenādayo nṛpa /
rāmeṇa yoddhuṃ sahitā rājabhiśca krurudyamam
caturaṅgavalopetāstataste kṣatriyarṣabhāḥ /
rāmamāsādayāmāsuḥ pataṅgā iva pāvakam
nivārya tānāpatato rathenaikena bhārgavaḥ /
yuyudhe pārthivaiḥ sarvaiḥ samare 'mitavikramaḥ
tataḥ punarabhūdyuddhaṃ rāmasya saha rājabhiḥ /
jaghāna yatra saṃkruddho rājñāṃ śatamudāradhīḥ
tataḥ sa śūrasenādīnhatvā sabalavāhanān /
traṇena pātayāmāsa kṣitau kṣatriyamaṇḍalam
tataste bhagnasaṃkalpā hatasvabalavāhanāḥ /
hataśiṣṭā nṛpatayo dudruvuḥ sarvatodiśam
evaṃ vidrāvya sainyāni hatvā jitvātha saṃyuge /
jaghāna śataśo rājñaḥ śūrāñcharavarāgninā
tataḥ krodhaparītātmā dagdhukāmo 'khilāṃ purīm /
udairayadbhārgavo 'straṃ kālāgnisadṛśaprabham
jvālākavalitāśeṣapuraprākāramālinīm /
purīṃ sahastyaśvanarāṃ sa dadāhāstrapāvakaḥ
dahyamānāṃ purīṃ dṛṣṭvā prāṇatrāṇaparāyaṇaḥ /
jīvanāya jagāmāśu vītihotro bhayāturaḥ
astrāgninā purīṃ sarvāṃ dagdhvā hatvā ca śātravān /
prāśayāno 'khilān lokān sākṣātkāla ivāntakaḥ
akṛtavraṇasaṃyuktaḥ sahasāhena cānvitaḥ /
jagāmarathaghoṣeṇa kaṃpayanniva medinīm
vinighnan kṣatriyānsarvān saṃśāmya pṛthivītale /
mahendrādriṃ yayau rāmastapase dhatamānasaḥ
tasminnaṣṭacatuṣkaṃ ca yāvatkṣatrasamudgamam /
pratyetya bhūyastaddhatyai baddhadīkṣo dhṛtavrataḥ
kṣatrakṣetreṣu bhūyaśca kṣatramutpāditaṃ dvijaiḥ /
nijaghāna punarbhūmau rājña śatasahasraśaḥ
varṣadvayena bhūyo 'pi kṛtvā niḥkṣatriyāṃ mahīm /
ṣaṭcatuṣṭayavarṣāntaṃ tapastepe punaśca saḥ
bhūyo 'pi rājan saṃbuddhaṃ kṣatramutpāditaṃ dvijaiḥ /
jaghāna bhūmau niḥśeṣaṃ sākṣātkāla ivāntakaḥ
kālena tāvatā bhūyaḥ samutpannaṃ nṛpāttvayam /
nighnaṃścacāra pṛthivīṃ varṣadvayamanāratam
alaṃ rāmeṇa rājendra smaratā nidhanaṃ pituḥ /
triḥ saptakṛtvaḥ pṛthivī tena niḥkṣatriyā kṛtā
triḥsaptakṛtvastanmātā yaduraḥ svamatāḍayat /
tāvadrāmeṇa tasmāttu kṣatramutsāditaṃ bhuvi
Original text: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0