Brahmanda Purana · Chapter 2.26
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya
upoddhātapāder'junopākhyāne bhārgavacarite pañcaviṃśatitamo 'dhyāyaḥ // 25//
vaśiṣṭha uvāca
iti pṛṣṭastadā tābhyāṃ rāmo rājankṛtāñjaliḥ /
tayorakathayatsarvamātmanā yadanuṣṭhitam
nideśādvai kulagurostapaścaraṇamātmanaḥ /
śaṃbhornideśāttīrthānāmaṭanaṃ ca yathākramam
tadājñayaiva daityanāṃ vadhaṃ cāmarakāraṇāt /
haraprasādādatrāpi hyakṛtavraṇadarśanam
etatsarvamaśeṣeṇa yadanyaccātmanā kṛtam /
kathayāmāsa tadrāmaḥ pitroḥ saṃprīyamāṇayoḥ
tau ca tenoditaṃ sarvaṃ śrutvā tatkarma vistaram /
hṛṣṭau harṣāntaraṃ bhūyo rājannāpnuvatāvubhau
evaṃ pitrormahārāja śuśrūṣāṃ bhṛgupuṅgavaḥ /
prakurvaṃstadvidheyātmā bhrātṝṇāṃ cāviśeṣataḥ
etasminneva kāle tu kadāciddhaihayeśvaraḥ /
ityeṣa mṛgayāṃ gāntuṃ caturaṅgabalānvitaḥ
saṃrajyamāne gagane bandhūkakusumāruṇaiḥ /
tārājāladyutiharaiḥ samantādaruṇāṃśubhiḥ
mandaṃ vījati proddhūtaketakīvanarājibhiḥ /
prābhātike gandhavahe kumudākarasaṃspṛśi
vayāṃsi narmadātīratarunīḍāśrayeṣu ca /
vyāharansvākulā vāco manaḥśrotrasukhāvahāḥ
narmadātīratīrthaṃ tadavatīryāghahāriṇi /
tattoye munivṛndeṣu gṛṇātsubrahma śāśvatam
vidhivatkṛtamaitreṣu sannivṛtya sarittaṭāt /
āśamaṃ prati gacchatsu munimukhyeṣu karmiṣu
pratyekaṃ vīrapatnīṣu vyagrāsu gṛhakarmasu /
homārthaṃ munikalpābhirduhyamānāsu dhenuṣu
sthāne munikumāreṣu taṃ dohaṃ hi nayatsu ca /
agnihotrākule jāte sarvabhūtasukhāvahe
vikasatsu sarojeṣu gāyatsu bhramareṣu ca /
vāśatsu nīḍānniṣpatya patatriṣu samantataḥ
anati vyagramattebhaturaṅgarathagāminām /
gātrālhādavivarddhanyāṃ velāyāṃ mandavāyunā
gacchatsu cāśramopāntaṃ prasūnajalahāriṣu /
svādhyā yadakṣairbahubhirajināṃbaradhāribhiḥ
samyak prayojyamāneṣu mantreṣūccāvaceṣu ca /
praiṣeṣūccāryamāṇeṣu hūyamāneṣu vahniṣu
yathā vanmantratantroktakriyāsu vitatāsu ca /
jvaladagniśikhākāre tamastapanatejasi
pratihatya diśaḥ sarvā vivṛṇvāne ca medinīm /
savitaryudayaṃ yāti naiśe tamasi naśyati
tārakāsu vilīnāsu kāṣṭhāsu vimalāsu ca /
kṛtamaitrādiko rājā mṛgayāṃ haihayeśvaraḥ
niryayau nagarāttasmātpurohitasamanvitaḥ /
balaiḥ sarvaiḥ samuditaiḥ savājirathakuñjaraiḥ
sacivaḥ sahitaḥ śrīmān savayobhiśca rājabhiḥ /
mahatā balabhāreṇa namayanvasudhātalam
nādayanrathaghoṣeṇa kakubhaḥ sarvato nṛpaḥ /
svabalaughapadakṣepaprakṣuṇṇāvanireṇubhiḥ
yayau saṃcchādayanvyoma vimānaśatasaṃkulam /
saṃpravaśya vanaṃ ghoraṃ vindhyodrerbalasaṃcayaiḥ
bhṛśaṃ vilolayā māsa samantādrājasattamaḥ /
parivārya vanaṃ tattu sa rājā nijasainikaiḥ
mṛgānnānāvidhānhiṃsrānnijaghāna śitaiḥ śaraiḥ /
ākarṇakṛṣṭakodaṇḍayodhamuktaiḥ śiteṣubhiḥ
nikṛttagātrāḥ śārdūlā nyapatanbhuvi kecana /
udagravegapādātakhaḍgakhaṇḍitavigrahāḥ
varāhayūthapāḥ kecidrudhirārdrā dharāmaguḥ /
pracaṇḍaśāktikonmuktaśaktinirbhinnamastakāḥ
mṛgaughāḥ pratyapadyanta parvatā iva medinīm /
nārācā viddhasarvāṅgāḥ siṃharkṣaśarabhādayaḥ
vasudhāmanvakīryanta śoṇitārdrāḥ samantataḥ /
evaṃ savāguraiḥ kaiścitpatadbhiḥ patitairapi
śvabhiścānudrutaiḥ kaiściddhāvamānaistathā mṛgaiḥ /
āttairvikrośamānaiśca bhītaiḥ prāṇabhayāturaiḥ
yugāpāye yathātyarthaṃ vanamākulamābabhau /
varāhasiṃhaśārdūlaśvāvicchaśakulāni ca
camarīrurugomāyugavayarkṣavṛkānbahūn /
kṛṣṇasārāndvīpimṛgānraktakhaḍgamṛgānavi
vicitrāṅgānmṛgānanyānnyaṅkūnapi ca sarvaśaḥ /
bālānstanandhayānyūnaḥ sthavirānmithunāngaṇān
nijaghnurniśitaiḥ śastraiḥ śastravadhyānhi sainikāḥ /
evaṃ hatvā mṛgān ghorānhiṃsraprāyānaśeṣataḥ
śrameṇa mahatā yuktā babhūvurnṛpasainikāḥ /
madhye dinakare prāpte sasainyaḥ sa tadā nṛpaḥ
narmadāṃ dharmasaṃtaptaḥ pipāsuragamacchanaiḥ /
avatīya tatastasyāstoye sabalavāhanaḥ
vijāgāha śubhe rājā kṣuttṛṣṇāparipīḍitaḥ /
snātvā pītvā ca salilaṃ sa tasyāḥ sukhaśītalam
bisāṃkurāṇi śubhrāṇi svādūni prajaghāsa ca /
vikrīḍya toye suciramuttīrya sabalo nṛpaḥ
viśaśrāma ca tattīre tarukhaṇḍopamaṇḍite /
ālaṃbapāne tigmāṃśau sasainyaḥ sānugo nṛpaḥ
niścakrāma puraṃ gantuṃ vindhyādrivanagahvarāt /
sa gacchanneva dadṛśe narmadā tīramāśritam
āśramaṃ puṇyaśīlasya jamadagnermahātmanaḥ /
tato nivṛtya sainyāni dūre 'vasthāpya pārthivaḥ
paricāraiḥ katipathaiḥ sahito 'yāttadāśamam /
gatvā tadāśramaṃ ramyaṃ purohitasamanvitaḥ
upetya muniśārdūlaṃ nanāma śirasā nṛpaḥ /
abhinaṃ dyāśaṣā taṃ vai jamadagnirnṛpottamam
pūjayāmāsa vidhivadarghapādyāsanādibhiḥ /
saṃbhāvayitvā tāṃ pūjāṃ vihitāṃ muninā tadā
niṣasādāsane śubhra purastasya mahāmuneḥ /
tamāsīnaṃ nṛpavaraṃ kuśāsanagato muniḥ
papraccha kuśalapraśnaṃ putramitrādibandhuṣu /
saha saṃkathayaṃstena rājñā munivarottamaḥ
sthitvā nāticiraṃ kālamātithyārthaṃ nyamantrayat /
tataḥ sa rājā suprīto jamadagni mabhāṣata
maharṣe dehi me 'nujñāṃ gamiṣyāmi svakaṃ puram /
samagravāhanabalo hyahaṃ tasmānmahāmune
kartu na śakyamā tithyaṃ tvayā vanyāśinā vane /
athavā tvaṃ tapaḥśaktyā kartumātithyamadya me
śaknoṣyapi purīṃ gantuṃ māmanujñāturhasi /
anyathā cetkhalaiḥ sainyairatyarthaṃ munisattama
tapasvināṃ bhavetpīḍā niyamakṣayakārikā /
vasiṣṭha uvāca
ityevamuktaḥ sa munistaṃ prāhasthīyatāṃ kṣaṇam
sarvaṃ saṃpādayithye 'hamātithyaṃ sānugasya te /
ityuktvāhūya tāṃ dogdhrīmuvācāyaṃ mamātithiḥ
upāga tastvayā tasmātkriyatāmadya satkṛtiḥ /
ityuktā muninā dogdhrī sātitheyamaśeṣataḥ /
dudoha nṛpaterāśu yadyogyaṃ munigauravāt
athāśramaṃ tatsurarājasadmanikāśamāsīdbhṛgupuṅgavasya /
vibhūtibhedairavicintyarupamananyasādhyaṃ surabhiprabhāvāt
anekaratnojjvalacitrahemaprakāśamālāparivītamuccaiḥ /
pūrṇenduśubhrābhraviṣaktaśṛṅgaiḥ prāsādasaṃghaiḥ parivītamantaḥ
kāṃsyārakūṭārasatāmrahemadurvarṇasaudho paladārumṛdbhiḥ /
pṛthagvimiśrairbhavanairanekaiḥ sadbhāsitaṃ netramanobhirāmaiḥ
mahārharatnojjvalahemavedikāniṣkūṭasopānakuṭīviṭaṅkakaiḥ /
tulākapāṭargalakuḍyadehalīniśāntaśālājiraśobhitairbhṛśam
valabhyalindāṅgapācārutoraṇairadabhraparyantacatuṣkikādibhiḥ /
staṃbheṣu kuḍyeṣu ca divyaratnavicitracitraiḥ pariśobhamānaiḥ
uccāvacai ratnavarairvicitrasuvarṇasiṃhāsanapīṭhikādyaiḥ /
sa bhakṣyabhojyādibhi rannapānairupetabhāṇḍopagataikadeśaiḥ
gṛhairamartyocitasarvasaṃpatsamanvitairnetramano 'bhirāmaiḥ /
tasyāśramaṃ sannagaropamānaṃ babhau vadhūbhiścamanoharābhiḥ
Original text: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0