Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmabindūpaniṣad · Verses 1-20

1

oṃ
mano hi dvividhaṃ proktaṃ śuddhaṃ cāśuddham eva ca /
aśuddhaṃ kāmasaṃkalpaṃ śuddhaṃ kāmavivarjitam

2

mana eva manuṣyāṇāṃ kāraṇaṃ bandhamokṣayoḥ /
bandhāya viṣayāsaktaṃ muktyai nirviṣayaṃ smṛtam

3

yato nirviṣayasyāsya manaso muktir iṣyate /
tasmān nirviṣayaṃ nityaṃ manaḥ kāryaṃ mumukṣuṇā

4

nirastaviṣayāsaṅgaṃ saṃniruddhaṃ mano hṛdi /
yadā yāty unmanībhāvaṃ tadā tat paramamadam

5

tāvad eva niroddhavyaṃ yāvaddhṛdi gataṃ kṣayam /
etaj jñānaṃ ca mokṣaṃ ca ato 'nyo granthavistaraḥ

6

naiva cintyaṃ na cācintyam acintyaṃ cintyam eva ca /
pakṣapātavinirmuktaṃ brahma sampadyate tadā

7

svareṇa saṃdhayed yogam asvaraṃ bhāvayet param /
asvareṇa hi bhāvena bhāvo nābhāva iṣyate

8

tad eva niṣkalaṃ brahma nirvikalpaṃ nirañjanam /
tad brahmāham iti jñātvā brahma sampadyate dhruvam

9

nirvikalpam anantaṃ ca hetudṛṣṭāntavarjitam /
aprameyam anādyaṃ ca jñātvā ca paramaṃ śivam

10

na nirodho na cotpattir na vandyo na ca śāsanam /
na mumukṣā na muktiś ca ity eṣā paramārthatā

11

eka evātmā mantavyo jāgratsvapnasuṣuptiṣu /
sthānatrayād vyatītasya punarjanma na vidyate

12

eka eva hi bhūtātmā bhūte bhūte vyavasthitaḥ /
ekadhā bahudhā caiva dṛśyate jalacandravat

13

ghaṭasaṃbhṛtam ākāśaṃ līyamāne ghaṭe yathā /
ghaṭo līyeta nākāśaṃ tadvaj jīvo ghaṭopamaḥ

14

ghaṭavad vividhākāraṃ bhidyamānaṃ punaḥ punaḥ /
tadbhagnaṃ na ca jānāti sa jānāti ca nityaśaḥ

15

śabdamāyāvṛto yāvat tāvat tiṣṭhati puṣkare /
bhinne tamasi caikatvam ekam evānupaśyati

16

śabdākṣaraṃ paraṃ brahma yasmin kṣīṇe yad akṣaram /
tad vidvān akṣaraṃ dhyāyed yadīcchecchāntim ātmanaḥ

17

dve vidye veditavye tu śabdabrahma paraṃ ca yat /
śabdabrahmaṇi niṣṇātaḥ paraṃ brahmādhigacchati

18

grantham abhyasya medhāvī jñānavijñānatattvataḥ /
palālam iva dhānyārthī tyajed grantham aśeṣataḥ

19

gavām anekavarṇānāṃ kṣīrasyāpy ekavarṇatā /
kṣīravat paśyate jñānaṃ liṅginas tu gavāṃ yathā

20

ghṛtam iva payasi nigūḍhaṃ bhūte bhūte ca vasati vijñānam /
satataṃ manthayitavyaṃ manasā manthānabhūtena

Original text: Brahmabindūpaniṣad · Edition: Ramamaya Tarkaratna In: The Atharvana-Upanishads. Calcutta: Ganesha Press, 1872 (Bibliotheca Indica ; 76) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc