Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahma Purana · Chapter 1

1.1

yasmāt sarvam idaṃ prapañcaracitaṃ māyājagaj jāyate yasmiṃs tiṣṭhati yāti cāntasamaye kalpānukalpe punaḥ
yaṃ dhyātvā munayaḥ prapañcarahitaṃ vindanti mokṣaṃ dhruvaṃ taṃ vande puruṣottamākhyam amalaṃ nityaṃ vibhuṃ niścalam

1.2

yaṃ dhyāyanti budhāḥ samādhisamaye śuddhaṃ viyatsaṃnibham nityānandamayaṃ prasannam amalaṃ sarveśvaraṃ nirguṇam
vyaktāvyaktaparaṃ prapañcarahitaṃ dhyānaikagamyaṃ vibhum taṃ saṃsāravināśahetum ajaraṃ vande hariṃ muktidam

1.3

supuṇye naimiṣāraṇye pavitre sumanohare
nānāmunijanākīrṇe nānāpuṣpopaśobhite //

1.4

saralaiḥ karṇikāraiś ca panasair dhavakhādiraiḥ
āmrajambūkapitthaiś ca nyagrodhair devadārubhiḥ //

1.5

aśvatthaiḥ pārijātaiś ca candanāgurupāṭalaiḥ
bakulaiḥ saptaparṇaiś ca puṃnāgair nāgakesaraiḥ //

1.6

śālais tālais tamālaiś ca nārikelais tathārjunaiḥ
anyaiś ca bahubhir vṛkṣaiś campakādyaiś ca śobhite //

1.7

nānāpakṣigaṇākīrṇe nānāmṛgagaṇair yute
nānājalāśayaiḥ puṇyair dīrghikādyair alaṃkṛte //

1.8

brāhmaṇaiḥ kṣatriyair vaiśyaiḥ śūdraiś cānyaiś ca jātibhiḥ
vānaprasthair gṛhasthaiś ca yatibhir brahmacāribhiḥ //

1.9

saṃpannair gokulaiś caiva sarvatra samalaṃkṛte
yavagodhūmacaṇakair māṣamudgatilekṣubhiḥ //

1.10

cīnakādyais tathā medhyaiḥ sasyaiś cānyaiś ca śobhite
tatra dīpte hutavahe hūyamāne mahāmakhe //

1.11

yajatāṃ naimiṣeyāṇāṃ sattre dvādaśavārṣike
ājagmus tatra munayas tathānye 'pi dvijātayaḥ //

1.12

tān āgatān dvijāṃs te tu pūjāṃ cakrur yathocitām
teṣu tatropaviṣṭeṣu ṛtvigbhiḥ sahiteṣu ca //

1.13

tatrājagāma sūtas tu matimāṃl lomaharṣaṇaḥ
taṃ dṛṣṭvā te munivarāḥ pūjāṃ cakrur mudānvitāḥ //

1.14

so 'pi tān pratipūjyaiva saṃviveśa varāsane
kathāṃ cakrus tadānyonyaṃ sūtena sahitā dvijāḥ //

1.15

kathānte vyāsaśiṣyaṃ te papracchuḥ saṃśayaṃ mudā
ṛtvigbhiḥ sahitāḥ sarve sadasyaiḥ saha dīkṣitāḥ //

1.16

purāṇāgamaśāstrāṇi setihāsāni sattama
jānāsi devadaityānāṃ caritaṃ janma karma ca //

1.17

na te 'sty aviditaṃ kiṃcid vede śāstre ca bhārate
purāṇe mokṣaśāstre ca sarvajño 'si mahāmate //

1.18

yathāpūrvam idaṃ sarvam utpannaṃ sacarācaram
sasurāsuragandharvaṃ sayakṣoragarākṣasam //

1.19

śrotum icchāmahe sūta brūhi sarvaṃ yathā jagat
babhūva bhūyaś ca yathā mahābhāga bhaviṣyati //

1.20

yataś caiva jagat sūta yataś caiva carācaram
līnam āsīt tathā yatra layam eṣyati yatra ca //

1.21

avikārāya śuddhāya nityāya paramātmane
sadaikarūparūpāya viṣṇave sarvajiṣṇave //

1.22

namo hiraṇyagarbhāya haraye śaṅkarāya ca
vāsudevāya tārāya sargasthityantakarmaṇe //

1.23

ekānekasvarūpāya sthūlasūkṣmātmane namaḥ
avyaktavyaktabhūtāya viṣṇave muktihetave //

1.24

sargasthitivināśāya jagato yo 'jarāmaraḥ
mūlabhūto namas tasmai viṣṇave paramātmane //

1.25

ādhārabhūtaṃ viśvasyāpy aṇīyāṃsam aṇīyasām
praṇamya sarvabhūtastham acyutaṃ puruṣottamam //

1.26

jñānasvarūpam atyantaṃ nirmalaṃ paramārthataḥ
tam evārthasvarūpeṇa bhrāntidarśanataḥ sthitam //

1.27

viṣṇuṃ grasiṣṇuṃ viśvasya sthitau sarge tathā prabhum
sarvajñaṃ jagatām īśam ajam akṣayam avyayam //

1.28

ādyaṃ susūkṣmaṃ viśveśaṃ brahmādīn praṇipatya ca
itihāsapurāṇajñaṃ vedavedāṅgapāragam //

1.29

sarvaśāstrārthatattvajñaṃ parāśarasutaṃ prabhum
guruṃ praṇamya vakṣyāmi purāṇaṃ vedasaṃmitam //

1.30

kathayāmi yathā pūrvaṃ dakṣādyair munisattamaiḥ
pṛṣṭaḥ provāca bhagavān abjayoniḥ pitāmahaḥ //

1.31

śṛṇudhvaṃ saṃpravakṣyāmi kathāṃ pāpapraṇāśinīm
kathyamānāṃ mayā citrāṃ bahvarthāṃ śrutivistarām //

1.32

yas tv imāṃ dhārayen nityaṃ śṛṇuyād vāpy abhīkṣṇaśaḥ
svavaṃśadhāraṇaṃ kṛtvā svargaloke mahīyate //

1.33

avyaktaṃ kāraṇaṃ yat tan nityaṃ sadasadātmakam
pradhānaṃ puruṣas tasmān nirmame viśvam īśvaraḥ //

1.34

taṃ budhyadhvaṃ muniśreṣṭhā brahmāṇam amitaujasam
sraṣṭāraṃ sarvabhūtānāṃ nārāyaṇaparāyaṇam //

1.35

ahaṃkāras tu mahatas tasmād bhūtāni jajñire
bhūtabhedāś ca bhūtebhya iti sargaḥ sanātanaḥ //

1.36

vistarāvayavaṃ caiva yathāprajñaṃ yathāśruti
kīrtyamānaṃ śṛṇudhvaṃ vaḥ sarveṣāṃ kīrtivardhanam //

1.37

kīrtitaṃ sthirakīrtīnāṃ sarveṣāṃ puṇyavardhanam
tataḥ svayaṃbhūr bhagavān sisṛkṣur vividhāḥ prajāḥ //

1.38

apa eva sasarjādau tāsu vīryam athāsṛjat
āpo nārā iti proktā āpo vai narasūnavaḥ //

1.39

ayanaṃ tasya tāḥ pūrvaṃ tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ
hiraṇyavarṇam abhavat tad aṇḍam udakeśayam //

1.40

tatra jajñe svayaṃ brahmā svayaṃbhūr iti naḥ śrutam
hiraṇyavarṇo bhagavān uṣitvā parivatsaram //

1.41

tad aṇḍam akarod dvaidhaṃ divaṃ bhuvam athāpi ca
tayoḥ śakalayor madhya ākāśam akarot prabhuḥ //

1.42

apsu pāriplavāṃ pṛthvīṃ diśaś ca daśadhā dadhe
tatra kālaṃ mano vācaṃ kāmaṃ krodham atho ratim //

1.43

sasarja sṛṣṭiṃ tadrūpāṃ sraṣṭum icchan prajāpatīn
marīcim atryaṅgirasau pulastyaṃ pulahaṃ kratum //

1.44

vasiṣṭhaṃ ca mahātejāḥ so 'sṛjat sapta mānasān
sapta brahmāṇa ity ete purāṇe niścayaṃ gatāḥ //

1.45

nārāyaṇātmakānāṃ tu saptānāṃ brahmajanmanām
tato 'sṛjat purā brahmā rudraṃ roṣātmasaṃbhavam //

1.46

sanatkumāraṃ ca vibhuṃ pūrveṣām api pūrvajam
saptasv etā ajāyanta prajā rudrāś ca bho dvijāḥ //

1.47

skandaḥ sanatkumāraś ca tejaḥ saṃkṣipya tiṣṭhataḥ
teṣāṃ sapta mahāvaṃśā divyā devagaṇānvitāḥ //

1.48

kriyāvantaḥ prajāvanto maharṣibhir alaṃkṛtāḥ
vidyuto 'śanimeghāṃś ca rohitendradhanūṃṣi ca //

1.49

vayāṃsi ca sasarjādau parjanyaṃ ca sasarja ha
ṛco yajūṃṣi sāmāni nirmame yajñasiddhaye //

1.50

sādhyān ajanayad devān ity evam anusaṃjaguḥ
uccāvacāni bhūtāni gātrebhyas tasya jajñire //

1.51

āpavasya prajāsargaṃ sṛjato hi prajāpateḥ
sṛjyamānāḥ prajā naiva vivardhante yadā tadā //

1.52

dvidhā kṛtvātmano deham ardhena puruṣo 'bhavat
ardhena nārī tasyāṃ tu so 'sṛjad dvividhāḥ prajāḥ //

1.53

divaṃ ca pṛthivīṃ caiva mahimnā vyāpya tiṣṭhati
virājam asṛjad viṣṇuḥ so 'sṛjat puruṣaṃ virāṭ //

1.54

puruṣaṃ taṃ manuṃ vidyāt tasya manvantaraṃ smṛtam
dvitīyaṃ mānasasyaitan manor antaram ucyate //

1.55

sa vairājaḥ prajāsargaṃ sasarja puruṣaḥ prabhuḥ
nārāyaṇavisargasya prajās tasyāpy ayonijāḥ //

1.56

āyuṣmān kīrtimān puṇya prajāvāṃś ca bhaven naraḥ
ādisargaṃ viditvemaṃ yatheṣṭāṃ cāpnuyād gatim //

Original text: Brahmapurāṇa 1-246 · Data entry Peter Schreiner Renate Söhnen-Thieme · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc