Bodhasāra · Chapter 4.6
[p. 46-]
lobhaviḍambanā
na piśācā na ḍākinyo na bhujaṅgā na vṛścikāḥ /
saṃbhrāntayanti manujaṃ yathā lobho dhiyaṃ ripuḥ
meravo ghṛtabindvābhā durāśādāvapāvake /
kathaṃ sahasralakṣādyaistarhi tṛpyatu lobhavān
ānidraṃ prātarārabhya jāgrati svapnapūrṣvapi /
bhramanno labhate śāntiṃ sa lobhasya parākramaḥ
nidhānaṃ yakṣasarpādyā yadākrāmanti yatnataḥ /
na pibanti na khādanti teṣāṃ hi guravaḥ śaṭhāḥ
dānabhogavihīnaṃ ca yadeva dhanino dhanam /
na tu tasya mukhe dhūlirdīyate bhūmigopanaiḥ
mūḍhastāmramaye pātre saṃsthāpayati kiṃ dhanam /
pātre sthitaṃ dhanaṃ bhadraṃ kintu pātraṃ parīkṣaya
kākaviṣṭhādhanasyārthe kāyakleśena bhūyasā /
madāndhā dhaninaḥ sevyā mahatīyaṃ viḍambanā
na lobhasyopacārāya maṇimantrauṣadhādayaḥ /
maṇimantrauṣadhaślāghī so'pi lobhaparāyaṇaḥ
kiñciddhanakaṇaṃ dhyātvā mukhamāḍhyasya paśyasi /
karoṣi śveva cāṭūni lobhenāpakṛtaṃ smara
lohārgalo bhadraharo lolatāṅko bhayapradaḥ /
lunātyubhau ca yallokau tena lobhaḥ prakīrttitaḥ
sakāmāḥ kāminīlubdhā niṣkāmā mokṣalobhinaḥ /
bhāvalubdho hi bhagavānnirlobho'tyantadurlabhaḥ
dugdhaphenojjvalā śayyā bālā caraṇasevinī /
nidrāṃ na labhate bhūpaḥ pararāṣṭrajigīṣayā
mārgeṣu militāścaurāḥ sakhyaṃ taiḥ saha vardhitam /
te gatā dhanamādāya paścācchocati mandadhīḥ
svāmī tu cauravaddravyaṃ gopāyati yatastataḥ /
bhāryāputrādayaścaurā bhuñjate svāmino yathā
putramitrakalatrebhyo gopyate yaddhanaṃ janaiḥ /
tena manye'vanaṃ pāpaṃ sukṛtyā gopyate nahi
rāgiṇī gaṇikā vittaṃ yadvāñchati varā hi sā /
dhiktaṃ vairāgyavaktāraṃ vācālaṃ vittalampaṭam
dhanibhyo dhanamādāya ślāghate śāstrapāṭhakaḥ /
bahubhyo mithunībhūya dhanibhyo gaṇikā yathā
na śobhate tathaivāyaṃ lobhī vedāntavācakaḥ /
cauryeṇa nigaḍe datto jaṭābhasmadharo yathā
yadi vittārjanenaiva vidvāṃso yānti gauravam /
kastarhi veśyāviduṣorviśeṣa iti varṇaya
anityamiti yo vakti sevate nityameva tat /
bahirmukhasya tasyāsyaṃ mā darśaya maheśvara
kāmakiṃkaratāṃ prāpya sakāmāḥ sarvakiṃkarāḥ /
kāmenaiva parityakto niṣkāmaḥ kasya kiṃkaraḥ
Original text: Bodhasāra · Edition: Swâmî Dayânand [Dayānanda Svāmī]: Bodhasâr [Bodhasāraḥ], A Treatise on Vedânta, With a Commentary by the Author's Pupil, Paṇḍit Divâkar. Benares : Chowkhamba Sanskrit Book Depot 1905 (Benares Sanskrit series, 23) [commentary not included]. · Data entry Jennifer Cover · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0