Bhikṣuṇīvinaya · Chapter 11
bhikṣuṇiprakīrṇaka 24
gaṇḍapraticchādanapratisaṃyuktaṃ
277. bhagavān śrāvastīyam viharati | sthūlanandā nāma bhikṣuṇī vihārasyākāśatalake ekasaṃkakṣikāya caṅkramati | tāye dāni | stanāvaḍḍāś caṅkramantīya utpatanti | janena uccagghāyati paśyatha bhaṇe śramaṇikā alābutumbakena viya nadīṃ taratīti | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīhi śrutaṃ | peyālaṃ | yāvad bhagavān āha | tena hi gaṇḍapraticchādanan nāma kartavyaṃ | gaṇḍapraticchādanapratisaṃyuktaṃ | saṃkakṣikāye upariṭo osārayitavyo yathā gaṇḍā praticchannā bhaveṃsuḥ sā eṣā bhikṣuṇī gaṇḍapraticchādanaṃ paṭaṃ na prāvarati vinayātikramam āsādayati | na dāni kṣamati prākaṭe pradeśe ekasaṃkakṣikāya āsādayati | na dāni kṣamati prākate pradeśe ekasaṃkakṣikāya caṅkramituṃ | atha dāni vihārasya gupte pradeśe caṅkramati ekasaṃkakṣikāya anāpattiḥ | idam ucyate gaṇḍapraticchādanapratisaṃyuktaṃ ||
bhikṣuṇīprakīrṇaka 25
strīalaṅkārapratisaṃyuktaṃ
278. bhagavān śrāvastīyam viharati | tāyo dāni śākiyakanyāyo mahākulehi pravrajitāḥ | abhijñāyo alaṃkarituṃ |
yā dāni kumāriyo vuhyanti navavadhukāyo vā ānīyanti tāyo alaṅkarenti gṛheṇa gṛhan nīyanti | alaṅkarituṃ khajjabhojjaṃ labhanti tena vṛttiṃ kalpenti | jano dāni ojjhāyati | neyaṃ pravrajyā alaṅkārikā etāḥ | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīhi śrutaṃ | peyālaṃ yāvad bhagavān āha | tena hi na kṣamati alaṅkartuṃ | strīalaṅkārapratisaṃyuktaṃ | sā eṣā bhikṣuṇī śīrṣam vā prasādheti akṣiṇī vā añjeti cūrṇakena vā mukhaṃ ocūrṇeti tena ca jīvikāṃ kalpeti vinayātikramam āsādayati | atha dāni akṣiṇīduḥkham ti śirovedanā vā bhavati | ardhāvabhedakā vā labhyā akṣiṇī añjayituṃ śīrṣam vā mārjayituṃ | idam ucyate strīalaṅkārapratisaṃyuktaṃ ||tṛ ||
bhikṣuṇī prakīrṇaka 26
utpalavāpakapratisaṃyuktaṃ
279. bhagavān śrāvastīyam viharati | tāyo dāni śākiyakanyāyo kolitakanyāyo mallakanyāyo mahākula pravrajitāyo utpalāni vāpenti vikrīṇanti ca | tena ca jīvikāṃ kalpayanti | jano dāni ojjhāyati | neyaṃ pravrajyā utpalavāpikā iyaṃ | etam prakaraṇaṃ yāvat peyālaṃ | yāvad bhagavān āha | tena hi na kṣamati utpalāni vāpayituṃ utpalavāpakapratisamyuktaṃ | sā eṣā bhikṣuṇī vāpeti vikrīṇāti ca tena ca jīvikāṃ kalpeti vinayātikramam āsādayati | atha dāni caityārthāya vāpeti bhagavataḥ pūjākarmāya vāpeti anāpattiḥ | idam ucyate utpalavāpakapratisaṃyuktaṃ ||
bhikṣuṇīprakīrṇaka 27
sumanāvāpanāpratisaṃyuktaṃ
280. bhagavān śrāvastīyam viharati | evam eva sumanāvāpanāya kartavyaṃ yāvat idam ucyate sumanāvāpanāpratisaṃyuktaṃ ||grā ||
bhikṣuṇīprakīrṇaka 28
utpalagranthikā pratisaṃyuktaṃ
281. bhagavān śrāvastīyam viharati | bhagavatā dāni śikṣāpadaṃ prajñaptaṃ | na kṣamati sumanāṃ vāpayitum ti | tāyo dāni śākiyakanyāyo kolitakanyāyo mallakanyāyo licchavikanyāyo utpalāni granthayitvā vikrīṇanti | jano dāni ojjhāyati | neyaṃ pravrajyā kārikā iyaṃ | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīhi śrutaṃ | peyālaṃ | yāvad āma bhagavan | bhagavān āha | tena hi na kṣamati utpalāni granthayituṃ | utpalagranthikāpratisaṃyuktaṃ | sā eṣā bhikṣuṇī utpaladāmām vāmallikādāmām vā āraṅgaṇadāmām vā kṛtvā vikrīṇanti | tena ca jīvikāṃ kalpayanti vinayātikramaḥ | atha dāni mālyopahāro bhavati jātimahā vā bodhimahā vā dharmacakramahā vā ānandamahā vā rāhulamahā vā pañcavārṣikā vā | mahāpañcavārṣikā | jano dāni āha | āryamiśrikāhi śobhāpayitavyaṃ | kiñcāpi bhikṣuṇī mutpalamālām vā mallikāmālām vā āraṅgaṇamālām vā granthayaty anāpattiḥ | idam ucyate utpalagranthikāpratisaṃyuktaṃ || hra ||
bhikṣuṇī prakīrṇaka 29
sumanāgranthikāpratisaṃyuktaṃ
evam eva sumanāgranthikāya nānākaraṇaṃ granthiguṇaṃ vā mālāguṇam vā puṣpakañcukam vā kṛtvā vikrīṇāti | tena jīvikāṃ kalpayati vinayātikramaḥ | idam ucyate sumanāgranthikāpratisaṃyuktaṃ
bhikṣuṇīprakīrṇaka 30
kartanāpratisaṃyuktaṃ
282. bhagavān śrāvastīyam viharati | tāyo dāni bhikṣuṇīyo śākiyakanyāyo yāvan mahākulapravrajitāyo saṃjñikāḥ sūtraṃ kartayitvā vikrīṇanti | jano dāni ojjhāyati | neyaṃ pravrajyā picukārikā iyaṃ | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīhi śrutaṃ | peyālaṃ | yāvad bhagavān āha | tena hi na kṣamati kartituṃ | kartanāpratisaṃyuktaṃ | sā eṣā bhikṣuṇī kambalam vā karpāsam vā kṣaumam vā kauśeyam vā śāṇam vā bhaṅgam vā anyam vā kartayitvā vikrīṇāti tena jīvikāṃ kalpayati vinayātikramam āsādayati | atha dāni bhikṣuṇīye cīvaraṃ pariśrāmaṇaṃ vā kṣīnaṃ vā bhavati labhyaṃ sī
bhikṣuṇīprakīrṇaka 31
ācāravikopanāpratisaṃyuktaṃ
283. manāsmi | brahmacaryāto cyāvitā | āha | kena | āha | so me devaro paripāteti | so me nayitukāmo | āha | upaviśa mātā yāhi | vayaṃ te rakṣiṣyāmaḥ sā dān āha gamiṣyāmi āryāye mūlaṃ āryā me rakṣiṣyati | tāhi tāye nūpurāṇi ābaddhāni karṇikā ābaddhā valayāni āviddhāni alaṅkṛtā rakṣoparaktehi vastrehi parihitā vāvāguṇṭhitā ca | catuhi pañcahi ceṭikāhi parivṛtā | so dāni manuṣyo tān dvāre sthitvā avaloketi | yāṃ velāṃ niṣkramiṣyati tato haṃ gṛhṇīṣyāmīti | tena sā dṛṣṭā niṣkramantī | tasya bhavati arhati kuṭumbikabhāryā eṣā | na eṣāsā sā dāni bhikṣuṇī | sā dāni bhikṣuṇī upāśrayaṃ gatā bhikṣuṇīhi dṛṣṭā | āhaṃsuḥ | ārye iyaṃ sudinnā pratyodhāvita | āha | nāhaṃ pratyodhāvitā api tu mama devaro pratyodhāvayitukāmo | tasya bhayād ārakṣābhiprāyā evaṃ kṛtaṃ | peyālaṃ yāvat etad eva | bhagavān sarvaṃ pṛcchati | ām bhagavan | bhagavān āha | evañ ca nāma tvaṃ ācāraṃ vikopayasi | tena hi na kṣamati ācāraṃ vikopayituṃ | sā eṣā bhikṣuṇī tyaktamuktena cittena ācāraṃ vikopayati abhikṣuṇī bhavati | atha rakṣābhiprāyā ācāram vikopayati vinayātikramaḥ | na ca abhikṣuṇī bhavati | bhikṣur api atyaktamuktena cittena rakṣārthaṃ ācāraṃ vikopayati anāpattiḥ | idam ucyate ācāravikopanāpratisaṃyuktaṃ
bhikṣuṇīprakīrṇaka 32
pātrapraticchādanāpratisaṃyuktaṃ
284. bhagavān śrāvastīyam viharati | sthūlanandā bhikṣuṇī piṇḍacāram aṇvantī | sā dāni aparaṃ mahāntaṃ kulaṃ piṇḍāya praviṣṭā | taṃhi striyāya lolagarbho dārako | sā dān āha | ārye imaṃ dārakaṃ ujjhehi | āha | ujjhetu āryā | ahaṃ āryāye kiñcid dāsyāmi | āha | nāham enam ujjhāmi | āha | āryāya ahaṃ ettakaṃ caittakaṃ ca dāsye | tāya lubdhāya uktaṃ | iha pātre dehi | sā taṃ praticchādayitvā niṣkramati | thero dāni mahākāśyapo piṇḍacāraṃ praviṣṭo | therasyāpi samadānaṃ | yā prathamā bhikṣā lakṣati tāṃ bhikṣusya vā bhikṣuṇīye vā pratiṣṭhāye ti | thereṇa dāni sā dṛṣṭā | āha | āhara pātraṃ | sā saṃkusāyati praticchādeti na darśayeti | thero āha | āhara pātraṃ | sā maheśākhyena śāstṛkalpena thereṇābhigarjitā | tāya dāni bhītāya tharatharāpantīya pātraṃ praṇāmitaṃ | thereṇa dṛṣṭaṃ | āha | hi hīyāya dharmo | etaṃ prakaraṇaṃ āyuṣmān mahākaśyapo bhikṣuṇām ārocayati | bhikṣū bhagavato ārocayeṃsuḥ | bhagavān āha | śabdāpayatha nandāṃ | sā dāni śabdāpitā | etad eva pṛcchīyati | yāvad āma bhagavan | bhagavān āha | duṣkṛtan te nande naiṣa dharmo naiṣa vinayo yāvat | evañ ca nāma tvaṃ pātraṃ praticchādesi | tena hi na kṣamati pātraṃ praticchādayituṃ | pātrapraticchādanāpratisaṃyuktaṃ | na kṣamati bhikṣuṇīya prākaṭena pātreṇa piṇḍāya aṭituṃ praticchādayitvā aṭitavyaṃ | yadā bhikṣāṃ praticchati tadā ugghāṭiya praticchitavyaṃ | yadi bhikṣuṃ rathyāyāṃ paśyati ugghāṭiya upadarśayitavyaṃ | sā eṣā bhikṣuṇī prākaṭena pātreṇa aṭati vinayātikramam āsādayati | bhikṣuṃ dṛṣṭvā na ugghāṭiya darśeti vinayātikramam āsādayati | idam ucyate pātrapraticchādanāpratisaṃyuktaṃ ||
bhikṣuṇīprakīrṇaka 33
varcakuṭipratisaṃyuktaṃ
285. bhagavān śrāvastīyaṃ viharati | tā dāni bhikṣuṇīyo onaddhavarce varcakuṭīye upaviśanti | varcakuṭīye striyāya lolagarbho pratikṣipto | caṇḍālāś citraghaṭakehi uccāraṃ chorayanti | tehi so dārako dṛṣṭo | te taṃ dārakaṃ ekāyāṃ bāhāyāṃ gṛhītvā ojjhāyanti | śramaṇikā varcakuṭīyaṃ prasūtā hi | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīhi śrutaṃ | peyālaṃ | yāvat tena hi na kṣamati onaddhavarce upaviśituṃ | varcakuṭīpratisaṃyuktaṃ | na dāni kṣamati bhikṣuṇīya onaddhavarcakuṭiṃ kārāpayituṃ | atha khu vivṛtapādakā kārāpayitavyā | na kṣamati āgatodakaṃ kārāpayituṃ | niḥsīmā kārāpayitavayā | sā eṣā bhikṣuṇī onaddhavarcakuṭīyaṃ āgatodakāyam vā upaviśati vinayātikramam āsādayati | idam ucyate varcakuṭīpratisaṃyuktaṃ ||
bhikṣuṇīprakīrṇaka 34
jentākapratisaṃyuktaṃ
286. bhagavān śrāvastīyam viharati | tāya dāni bhikṣuṇīya śākiyakanyāyo licchavikanyāyo mallakanyāyo jentāke snāyanti | kulaputrakehi anupraviśya brahmacaryāto cyāvitāḥ | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīhi śrutaṃ | peyālaṃ | yāvat tena hi na kṣamati bhikṣuṇīye jentāke snāyituṃ | atha dāni gilānā bhavati labhyā vihāre svedayitvā tailena aṅgāni mrakṣayitvā snāyituṃ | sā esā bhikṣuṇī jentāke snāyati vinayātikramam āsādayati | idam ucyate jentākapratisaṃyuktaṃ
Original text: Bhikṣuṇīvinaya · Edition: Gustav Roth: Bhikṣuṇī Vinaya, Patna: K.P. Jayaswal Research Institute 1970 (Tibetan Sanskrit Works Series, 12) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0