Bhargava Tantra · Chapter 1
// bhārgavatantram //
// prathamo'dhyāyaḥ //
[ bhārgavatantrasya prayojanapratipādanādhyāyaḥ ]
[ maṅgalācaraṇam ]
jñānānandamayaṃ devaṃ nirmalasphaṭikākṛtim/
ādhāraṃ sarvavidyānāṃ hayagrīvamupāsmahe
(A.M.ādau adholikhitāṃ paktiṃ nirdiśati- "śrīmate lakṣmīhayavadanaparabrahmaṇe namaḥ/")
(c:A, bhūtānāma For vidyānāma, M.kośe prathamaślokānantaram adholikhitaḥ adhikaḥ pāṭhaḥ upalabhyate-
"vande lakṣmīpatiṃ devaṃ śaṅkhacakragadādharam/
vidyāmūrtiṃ hayagrīvaṃ śabdārthajñānalabdhaye//
amṛtādhmātameghābhamamṛtābharaṇaṃ vibhum/
pāñcarātragamācāryaṃ vande vaikuṇṭhabhūpatim// śrī bhārgavasaṃhitāprāraṃbhaḥ//")
[ prāstāvikam ]
agastyaṃ muniśārdūlaṃ mahendraśikhare sthitam/
praṇasya prayatāḥ bhūtvā papracchurmunipuṃgavāḥ
munayaḥ
bhagavan muniśārdūla sarvaśāstraviśārada/
kathamadya vayaṃ sarve tīrṇāssama bhavasāgarāt
adhītānyapi śāstrāṇi samadhītā trayī punaḥ/
tathāpi nirmalaṃ naiva mano'smākaṃ munīśvara
kathaṃ vayaṃ samuttīrṇā bhaviṣyāmo bhavāmbudheḥ/
upāyamadya no brūhi yena yāmo'kṣayaṃ padam
etacchrutvā mahātejāḥ svayaṃ svāyaṃbhuvo muniḥ/
ṛṣibhyo vaktumārebhe svadhītaṃ ca svanuṣṭhitam
agastyaḥ
purā khalu mayā rakṣo jīrṇitaṃ śrāddhabhojane/
vātāpirilvalaḥ paścāt kupitaḥ so'pi māritaḥ
aho rakṣodvayaṃ naṣṭaṃ mayā khalu tapasyatā/
tābhyāṃ naṣṭaṃ tapo'smākaṃ kiṃ kurma iti cintayan
himavantamupāsādya devagandharvasevitam/
visarpigāṅgasalilaṃ siddhavidyādharārcitam
śaṅkarajyotiṣāśliṣṭaṃ pārvatītoṣakāriṇam/
nārāyaṇamahāyogicaraṇāmbujamudritam
puṇyagandhavahopetaṃ puruhūtādivanditam/
puratrayopasaṃhāre cāparūpadharaṃ param
phalapuṣpabharānamravṛkṣaṣaṇḍasamākulam/
anekāśramasaṃkīrṇamamalaṃ harimandiram
[himālaye agastyatapaścaryā ākāśavāṇīśravaṇaṃ ca]
atyugraṃ tapa atiṣṭhaṃ nirāhāro jitendriyaḥ/
vardhamāne tadā ghore tapasyaghahare'dbhute
ākāśavāṇīmaśrauṣamatigambhīravādinīm/
svalpākṣarāṃ ca bahvarthāṃ pariṇāmasukhāvahām
[hareḥ ārādhanamahattvaṃ, muneḥ mahendragirigamanāya nirdeśaśca]
ārādhito yadi haristapasā kiṃ prayojanam/
nārādhito yadi haristapasā kiṃ prayojanam
(ślokādupari `ākāśavāṇī' ityayaṃ aṃśaḥ M.T.kośe adhikaḥ/)
(A.om. c: d:;)
antarbahiryadi haristapasā kiṃ prayojanam/
nāntarbahiryadi haristapasā kiṃ prayojanam
tapaso virama brahman marhendraṃ vraja parvatam/
tatra rāmaṃ samāsādya tasmāt sukhamavāpnuhi
[agastyasya mahendragirigamanam]
etacchrutvāmbarādvāṇīṃ manaḥśrutisukhapradām/
viramya tapaso bhūyo dakṣiṇāṃ diśamabhyagām
tato mahendramāsādya puṇyagandharvasevitam/
rāmaṃ kamalapatrākṣamadrākṣamṛṣibhiḥ saha
[paraśurāmasya varṇanam]
taptacāmīkaranibhaṃ piṅgaśmaśrujaṭādharam/
valkalājinasaṃvītaṃ jvalatparaśudhāriṇam
tapantamiva cādityaṃ śītayantaṃ mṛgāṅkavat/
bhāsayantaṃ jagatsarvaṃ vāsudevaprabhaughavat
bhāntaṃ brahma śriyātīva śriyā nārāyaṇo yathā/
bhāratyā parameṣṭhīva śarvo girijayā yathā
[agastyakṛtā paraśurāmastutiḥ]
jāmadagnyaṃ tamālokya rāmaṃ sarvāṅgasundaram/
mudā paramayopetaḥ śirasā samavandiṣam
kṛtto vanaspatiriva pātito dharaṇītale/
vigraho me muniśreṣṭhāḥ rāmasya padapadmayoḥ
anujñātaḥ samutthāya toṣayāmāsa taṃ prabhum/
uccaiḥ svaraṃ samāsādya puṇḍarīkākṣavidyayā
jitante puṇḍarīkākṣa namaste viśvabhāvana/
namaste'stu hṛṣīkeśa mahāpuruṣapūrvaja
namaste vāsudevāya śāntānandacidātmane/
ajitāya namastubhyaṃ ṣāḍguṇyanidhaye namaḥ
mahāvibhūtisaṃsthāya namaste puruṣottama/
sahasraśirase tubhyaṃ sahasracaraṇāya te
sahasrabāhave tubhyaṃ sahasranayanāya te/
amūrtāya namastubhyamekamūrtāya te namaḥ
anekamūrtaye tubhyamakṣarāya ca te namaḥ/
vyāpine vedavedyāya namaste paramātmane
cinmātrarūpiṇe tubhyaṃ namastraiyantamūrtaye/
aṇiṣṭhāya sthaviṣṭhāya mahiṣṭhāya ca te namaḥ
nediṣṭhāya daviṣṭhāya kṣepiṣṭhāya ca te namaḥ/
variṣṭhāya vasiṣṭhāya kaniṣṭhāya ca te namaḥ
pañcātmane namastubhyaṃ sarvāntaryāmiṇe namaḥ/
kalpanākroḍarūpāya sṛṣṭisthityantahetave
namaste guṇarūpāya guṇarūpānuvartine/
vyastāya ca samastāya samastavyastarūpiṇe
ādimadhyāntaśūnyāya tadvate ca namo namaḥ/
praṇavapratipādyāya namaḥ praṇavarūpiṇe
lokayātrāprasiddhyarthaṃ sraṣṭubrahmādirūpiṇe/
namastubhyaṃ nṛsiṃhādimūrtibhedāya viṣṇave
(A.om a:b:,)
vipākaiḥ karmaṇāṃ kleśairaspṛṣṭavapuṣe namaḥ/
namo brahmaṇyadevāya tejasāṃ nidhaye namaḥ
nityāsādhāraṇānekalokarakṣāparicchade/
saccidānandarūpāya vareṇyāya namo namaḥ
yajamānāya yajñāya yaṣṭavyāya namo namaḥ/
ijyāphalātmane tubhyaṃ namaḥ svādhyāyaśāline
namaḥ paramahaṃsāya namaḥ sarvaguṇāya te/
sthitāya parame vyomni bhūyo bhūyo namo namaḥ
[agastyasyāgamanahetukaḥ praśnaḥ abhayapradānaṃ ca]
evaṃ stuto jagannātho rāmaḥ kamalalocanaḥ/
avekṣya kṛpayā devo māmuvāca jagatprabhuḥ
rāmaḥ
kimarthaṃ kuṃbhatanaya mahendraṃ samupāgataḥ/
bhītivadbhāsi yogīndra kutaste bhayamāgatam
indrādvā varuṇādvāpi brahmaṇo vā trilocanāt/
sākṣānnārāyaṇādvāpi na te bhūyādito bhayam
vaivasvato vā rakṣāṃsi dānavā vā sapannagāḥ/
vipriyaṃ yadi kuryuste gatisteṣāṃ paraśvadhaḥ
tasmādabhītavatsthitvā brūhi kāryaṃ sasaṃbhramam/
sādhayāmyahamadyaiva darśanaṃ me śubhodayam
[agastyena svāgamanahetunivedanam]
ityukto jāmadagnyena bhītavat kuṃbhasaṃbhavaḥ/
yathāvadvaktumārebhe rāmāyāmitatejase
na bhītiḥ brahmaṇo deva na viṣṇorna ca śaṅkarāt/
nāpi jiṣṇorjana ca yamāt varuṇādvāpi rākṣasāt
rākṣasebhyo'pi na bhayaṃ na devebhyo na cāsurāt/
nānyebhyaśca bhayaṃ me'dya bhītaḥ pāpādihāgataḥ
vātāpirilvalaścobhau rākṣasau ṛṣikaṇṭakau/
tau hantumarthito devaiḥ ṛṣibhiśca mahātmabhiḥ
dattaṃ mayābhayaṃ tebhyo vadhe rākṣasayostayoḥ/
niścitaṃ me manaḥ paścādrakṣasāpi nimantritaḥ
rākṣasasya pituḥ śrāddhe sampannamapi pṛṣṭavān/
uktaṃ mayāstu sampannaṃ jaṭhare piṇḍatāṃ gataḥ
jīrṇo'bhūnmama vātāpistataḥ kupita ilvalaḥ/
muṣṭinā hantumārebhe māṃ mayā huṃkṛtiḥ kṛtā
tena dagdho'bhavadrakṣaḥ sarvaṃ tena hṛtaṃ tapaḥ/
tena khinno'gamaṃ śailaṃ tapase himabhūṣitam
atyugraṃ tapa ātiṣṭhaṃ vāṇī kāpyaśarīriṇī/
tapasānena kiṃ te syāt rāmeṇa bhava nirbharaḥ
tata utthāya tapasaḥ tvāmadya śaraṇaṃ gataḥ/
anāgasaṃ māṃ bhagavan kṛtvā samavalokaya
[bhagavadārādhanatantraśravaṇasya pāpanāśakatvam]
etacchrutvā vaco devo bhagavān bhārgavo muniḥ/
pratyuvāca tataḥ prīto maitrāvaruṇaye prabhuḥ
rāmaḥ
ṛṣīṇāmagnikalpānāṃ devānāṃ prītaye tvayā/
vātāpirilvalaścobhau nāśitau te tapo balāt
niśśalyā ṛṣayaścāpi devāścāsan tvayānagha/
tadarthaṃ ca tapastaptaṃ bhavatā himavattaṭe
asmādālokanenaiva pūto'bhūrmunipuṅgava/
tapodhanakṣayabhayaṃ na te bhavati dāruṇam
yā cāsīddhṛdaye śaṅkā rakṣo nāśanimittajā/
tāṃ ca haryarcanātantraṃ śrutvā nāśaya kumbhaja
[haryarcanātantraviṣaye agastyotthāpitajijñāsā]
agastyaḥ
kiṃ taddharyarcanātantraṃ tantraṃ tatkathamāgatam/
sarvaṃ niravaseṣeṇa upadeṣṭuṃ tvamarhasi
// iti śrībhārgavatantre prathamo'dhyāyaḥ //
Original text: bhārgavatantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0