Bhagavata Purana · Chapter 10.39

BhP_10.39.001/0 śrī-śuka uvāca
sukhopaviṣṭaḥ paryaṅke rama-kṛṣṇoru-mānitaḥ /
lebhe manorathān sarvān pathi yān sa cakāra ha

kim alabhyaṃ bhagavati prasanne śrī-niketane /
tathāpi tat-parā rājan na hi vāñchanti kiñcana

sāyantanāśanaṃ kṛtvā bhagavān devakī-sutaḥ /
suhṛtsu vṛttaṃ kaṃsasya papracchānyac cikīrṣitam

BhP_10.39.004/0 śrī-bhagavān uvāca
tāta saumyāgataḥ kaccit sv-āgataṃ bhadram astu vaḥ /
api sva-jñāti-bandhūnām anamīvam anāmayam

kiṃ nu naḥ kuśalaṃ pṛcche edhamāne kulāmaye /
kaṃse mātula-nāmnāṅga svānāṃ nas tat-prajāsu ca

aho asmad abhūd bhūri pitror vṛjinam āryayoḥ /
yad-dhetoḥ putra-maraṇaṃ yad-dhetor bandhanaṃ tayoḥ

diṣṭyādya darśanaṃ svānāṃ mahyaṃ vaḥ saumya kāṅkṣitam /
sañjātaṃ varṇyatāṃ tāta tavāgamana-kāraṇam

BhP_10.39.008/0 śrī-śuka uvāca
pṛṣṭo bhagavatā sarvaṃ varṇayām āsa mādhavaḥ /
vairānubandhaṃ yaduṣu vasudeva-vadhodyamam

yat-sandeśo yad-arthaṃ vā dūtaḥ sampreṣitaḥ svayam /
yad uktaṃ nāradenāsya sva-janmānakadundubheḥ

śrutvākrūra-vacaḥ kṛṣṇo balaś ca para-vīra-hā /
prahasya nandaṃ pitaraṃ rājñā diṣṭaṃ vijajñatuḥ

gopān samādiśat so 'pi gṛhyatāṃ sarva-go-rasaḥ /
upāyanāni gṛhṇīdhvaṃ yujyantāṃ śakaṭāni ca

yāsyāmaḥ śvo madhu-purīṃ dāsyāmo nṛpate rasān /
drakṣyāmaḥ su-mahat parva yānti jānapadāḥ kila /
evam āghoṣayat kṣatrā nanda-gopaḥ sva-gokule

gopyas tās tad upaśrutya babhūvur vyathitā bhṛśam /
rāma-kṛṣṇau purīṃ netum akrūraṃ vrajam āgatam

kāścit tat-kṛta-hṛt-tāpa śvāsa-mlāna-mukha-śriyaḥ /
sraṃsad-dukūla-valaya keśa-granthyaś ca kāścana

anyāś ca tad-anudhyāna nivṛttāśeṣa-vṛttayaḥ /
nābhyajānann imaṃ lokam ātma-lokaṃ gatā iva

smarantyaś cāparāḥ śaurer anurāga-smiteritāḥ /
hṛdi-spṛśaś citra-padā giraḥ sammumuhuḥ striyaḥ

gatiṃ su-lalitāṃ ceṣṭāṃ snigdha-hāsāvalokanam /
śokāpahāni narmāṇi proddāma-caritāni ca

cintayantyo mukundasya bhītā viraha-kātarāḥ /
sametāḥ saṅghaśaḥ procur aśru-mukhyo 'cyutāśayāḥ

BhP_10.39.019/0 śrī-gopya ūcuḥ
aho vidhātas tava na kvacid dayā saṃyojya maitryā praṇayena dehinaḥ /
tāṃś cākṛtārthān viyunaṅkṣy apārthakaṃ vikrīḍitaṃ te 'rbhaka-ceṣṭitaṃ yathā

yas tvaṃ pradarśyāsita-kuntalāvṛtaṃ $ mukunda-vaktraṃ su-kapolam un-nasam &
śokāpanoda-smita-leśa-sundaraṃ % karoṣi pārokṣyam asādhu te kṛtam // BhP_10.39.020* //
krūras tvam akrūra-samākhyayā sma naś $ cakṣur hi dattaṃ harase batājña-vat &
krūras tvam akrūra-samākhyayā sma naś $ cakṣur hi dattaṃ harase batājña-vat &
yenaika-deśe 'khila-sarga-sauṣṭhavaṃ % tvadīyam adrākṣma vayaṃ madhu-dviṣaḥ // BhP_10.39.021* //
na nanda-sūnuḥ kṣaṇa-bhaṅga-sauhṛdaḥ $ samīkṣate naḥ sva-kṛtāturā bata &
na nanda-sūnuḥ kṣaṇa-bhaṅga-sauhṛdaḥ $ samīkṣate naḥ sva-kṛtāturā bata &
vihāya gehān sva-janān sutān patīṃs % tad-dāsyam addhopagatā nava-priyaḥ // BhP_10.39.022* //
sukhaṃ prabhātā rajanīyam āśiṣaḥ satyā babhūvuḥ pura-yoṣitāṃ dhruvam /
yāḥ saṃpraviṣṭasya mukhaṃ vrajas-pateḥ pāsyanty apāṅgotkalita-smitāsavam

tāsāṃ mukundo madhu-mañju-bhāṣitair $ gṛhīta-cittaḥ para-vān manasvy api &
kathaṃ punar naḥ pratiyāsyate 'balā % grāmyāḥ salajja-smita-vibhramair bhraman // BhP_10.39.024* //
adya dhruvaṃ tatra dṛśo bhaviṣyate dāśārha-bhojāndhaka-vṛṣṇi-sātvatām /
mahotsavaḥ śrī-ramaṇaṃ guṇāspadaṃ drakṣyanti ye cādhvani devakī-sutam

maitad-vidhasyākaruṇasya nāma bhūd akrūra ity etad atīva dāruṇaḥ /
yo 'sāv anāśvāsya su-duḥkhitam janaṃ priyāt priyaṃ neṣyati pāram adhvanaḥ

anārdra-dhīr eṣa samāsthito rathaṃ tam anv amī ca tvarayanti durmadāḥ /
gopā anobhiḥ sthavirair upekṣitaṃ daivaṃ ca no 'dya pratikūlam īhate

nivārayāmaḥ samupetya mādhavaṃ kiṃ no 'kariṣyan kula-vṛddha-bāndhavāḥ /
mukunda-saṅgān nimiṣārdha-dustyajād daivena vidhvaṃsita-dīna-cetasām

yasyānurāga-lalita-smita-valgu-mantra $ līlāvaloka-parirambhaṇa-rāsa-goṣṭhām &
nītāḥ sma naḥ kṣaṇam iva kṣaṇadā vinā taṃ % gopyaḥ kathaṃ nv atitarema tamo durantam // BhP_10.39.029* //
yo 'hnaḥ kṣaye vrajam ananta-sakhaḥ parīto $ gopair viśan khura-rajaś-churitālaka-srak &
yo 'hnaḥ kṣaye vrajam ananta-sakhaḥ parīto $ gopair viśan khura-rajaś-churitālaka-srak &
veṇuṃ kvaṇan smita-katākṣa-nirīkṣaṇena % cittaṃ kṣiṇoty amum ṛte nu kathaṃ bhavema // BhP_10.39.030*
0 śrī-śuka uvāca
evaṃ bruvāṇā virahāturā bhṛśaṃ vraja-striyaḥ kṛṣṇa-viṣakta-mānasāḥ /
visṛjya lajjāṃ ruruduḥ sma su-svaraṃ govinda dāmodara mādhaveti

strīṇām evaṃ rudantīnām udite savitary atha /
akrūraś codayām āsa kṛta-maitrādiko ratham

gopās tam anvasajjanta nandādyāḥ śakaṭais tataḥ /
ādāyopāyanaṃ bhūri kumbhān go-rasa-sambhṛtān

gopyaś ca dayitaṃ kṛṣṇam anuvrajyānurañjitāḥ /
pratyādeśaṃ bhagavataḥ kāṅkṣantyaś cāvatasthire

tās tathā tapyatīr vīkṣya sva-prasthāṇe yadūttamaḥ /
sāntvayām asa sa-premair āyāsya iti dautyakaiḥ

yāvad ālakṣyate ketur yāvad reṇū rathasya ca /
anuprasthāpitātmāno lekhyānīvopalakṣitāḥ

tā nirāśā nivavṛtur govinda-vinivartane /
viśokā ahanī ninyur gāyantyaḥ priya-ceṣṭitam

bhagavān api samprāpto rāmākrūra-yuto nṛpa /
rathena vāyu-vegena kālindīm agha-nāśinīm

tatropaspṛśya pānīyaṃ pītvā mṛṣṭaṃ maṇi-prabham /
vṛkṣa-ṣaṇḍam upavrajya sa-rāmo ratham āviśat

akrūras tāv upāmantrya niveśya ca rathopari /
kālindyā hradam āgatya snānaṃ vidhi-vad ācarat

nimajjya tasmin salile japan brahma sanātanam /
tāv eva dadṛśe 'krūro rāma-kṛṣṇau samanvitau

tau ratha-sthau katham iha sutāv ānakadundubheḥ /
tarhi svit syandane na sta ity unmajjya vyacaṣṭa saḥ

tatrāpi ca yathā-pūrvam āsīnau punar eva saḥ /
nyamajjad darśanaṃ yan me mṛṣā kiṃ salile tayoḥ

bhūyas tatrāpi so 'drākṣīt stūyamānam ahīśvaram /
siddha-cāraṇa-gandharvair asurair nata-kandharaiḥ

sahasra-śirasaṃ devaṃ sahasra-phaṇa-maulinam /
nīlāmbaraṃ visa-śvetaṃ śṛṅgaiḥ śvetam iva sthitam

tasyotsaṅge ghana-syāmaṃ pīta-kauśeya-vāsasam /
puruṣaṃ catur-bhujaṃ śāntam padma-patrāruṇekṣaṇam

cāru-prasanna-vadanaṃ cāru-hāsa-nirīkṣaṇam /
su-bhrūnnasaṃ caru-karṇaṃ su-kapolāruṇādharam

pralamba-pīvara-bhujaṃ tuṅgāṃsoraḥ-sthala-śriyam /
kambu-kaṇṭhaṃ nimna-nābhiṃ valimat-pallavodaram

bṛhat-kati-tata-śroṇi karabhoru-dvayānvitam /
cāru-jānu-yugaṃ cāru jaṅghā-yugala-saṃyutam

tuṅga-gulphāruṇa-nakha vrāta-dīdhitibhir vṛtam /
navāṅguly-aṅguṣṭha-dalair vilasat-pāda-paṅkajam

su-mahārha-maṇi-vrāta kirīṭa-kaṭakāṅgadaiḥ /
kaṭi-sūtra-brahma-sūtra hāra-nūpura-kuṇḍalaiḥ

bhrājamānaṃ padma-karaṃ śaṅkha-cakra-gadā-dharam /
śrīvatsa-vakṣasaṃ bhrājat kaustubhaṃ vana-mālinam

sunanda-nanda-pramukhaiḥ parṣadaiḥ sanakādibhiḥ /
sureśair brahma-rudrādyair navabhiś ca dvijottamaiḥ

prahrāda-nārada-vasu pramukhair bhāgavatottamaiḥ /
stūyamānaṃ pṛthag-bhāvair vacobhir amalātmabhiḥ

śriyā puṣṭyā girā kāntyā kīrtyā tuṣṭyelayorjayā /
vidyayāvidyayā śaktyā māyayā ca niṣevitam

vilokya su-bhṛśaṃ prīto bhaktyā paramayā yutaḥ /
hṛṣyat-tanūruho bhāva- pariklinnātma-locanaḥ

girā gadgadayāstauṣīt sattvam ālambya sātvataḥ /
praṇamya mūrdhnāvahitaḥ kṛtāñjali-puṭaḥ śanaiḥ