Bhagavata Purana · Chapter 09.14

BhP_09.14.001/0 śrīśuka uvāca
athātaḥ śrūyatāṃ rājan vaṃśaḥ somasya pāvanaḥ /
yasminnailādayo bhūpāḥ kīrtyante puṇyakīrtayaḥ

sahasraśirasaḥ puṃso nābhihradasaroruhāt /
jātasyāsīt suto dhāturatriḥ pitṛsamo guṇaiḥ

tasya dṛgbhyo 'bhavat putraḥ somo 'mṛtamayaḥ kila /
viprauṣadhyuḍugaṇānāṃ brahmaṇā kalpitaḥ patiḥ

so 'yajadrājasūyena vijitya bhuvanatrayam /
patnīṃ bṛhaspaterdarpāt tārāṃ nāmāharadbalāt

yadā sa devaguruṇā yācito 'bhīkṣṇaśo madāt /
nātyajat tatkṛte jajñe suradānavavigrahaḥ

śukro bṛhaspaterdveṣādagrahīt sāsuroḍupam /
haro gurusutaṃ snehāt sarvabhūtagaṇāvṛtaḥ

sarvadevagaṇopeto mahendro gurumanvayāt /
surāsuravināśo 'bhūt samarastārakāmayaḥ

nivedito 'thāṅgirasā somaṃ nirbhartsya viśvakṛt /
tārāṃ svabhartre prāyacchadantarvatnīmavait patiḥ

tyaja tyajāśu duṣprajñe matkṣetrādāhitaṃ paraiḥ /
nāhaṃ tvāṃ bhasmasāt kuryāṃ striyaṃ sāntānike 'sati

tatyāja vrīḍitā tārā kumāraṃ kanakaprabham /
spṛhāmāṅgirasaścakre kumāre soma eva ca

mamāyaṃ na tavetyuccaistasmin vivadamānayoḥ /
papracchurṛṣayo devā naivoce vrīḍitā tu sā

kumāro mātaraṃ prāha kupito 'līkalajjayā /
kiṃ na vacasyasadvṛtte ātmāvadyaṃ vadāśu me

brahmā tāṃ raha āhūya samaprākṣīc ca sāntvayan /
somasyetyāha śanakaiḥ somastaṃ tāvadagrahīt

tasyātmayonirakṛta budha ityabhidhāṃ nṛpa /
buddhyā gambhīrayā yena putreṇāpoḍurāṇ mudam

tataḥ purūravā jajñe ilāyāṃ ya udāhṛtaḥ /
tasya rūpaguṇaudārya śīladraviṇavikramān

śrutvorvaśīndrabhavane gīyamānān surarṣiṇā /
tadantikamupeyāya devī smaraśarārditā

mitrāvaruṇayoḥ śāpādāpannā naralokatām /
niśamya puruṣaśreṣṭhaṃ kandarpamiva rūpiṇam /
dhṛtiṃ viṣṭabhya lalanā upatasthe tadantike

sa tāṃ vilokya nṛpatirharṣeṇotphullalocanaḥ /
uvāca ślakṣṇayā vācā devīṃ hṛṣṭatanūruhaḥ

BhP_09.14.019/0 śrīrājovāca
svāgataṃ te varārohe āsyatāṃ karavāma kim /
saṃramasva mayā sākaṃ ratirnau śāśvatīḥ samāḥ

BhP_09.14.020/0 urvaśyuvāca
kasyāstvayi na sajjeta mano dṛṣṭiśca sundara /
yadaṅgāntaramāsādya cyavate ha riraṃsayā

etāv uraṇakau rājan nyāsau rakṣasva mānada /
saṃraṃsye bhavatā sākaṃ ślāghyaḥ strīṇāṃ varaḥ smṛtaḥ

ghṛtaṃ me vīra bhakṣyaṃ syān nekṣe tvānyatra maithunāt /
vivāsasaṃ tat tatheti pratipede mahāmanāḥ

aho rūpamaho bhāvo naralokavimohanam /
ko na seveta manujo devīṃ tvāṃ svayamāgatām

tayā sa puruṣaśreṣṭho ramayantyā yathārhataḥ /
reme suravihāreṣu kāmaṃ caitrarathādiṣu

ramamāṇastayā devyā padmakiñjalkagandhayā /
tanmukhāmodamuṣito mumude 'hargaṇān bahūn

apaśyannurvaśīmindro gandharvān samacodayat /
urvaśīrahitaṃ mahyamāsthānaṃ nātiśobhate

te upetya mahārātre tamasi pratyupasthite /
urvaśyā uraṇau jahrurnyastau rājani jāyayā

niśamyākranditaṃ devī putrayornīyamānayoḥ /
hatāsmyahaṃ kunāthena napuṃsā vīramāninā

yadviśrambhādahaṃ naṣṭā hṛtāpatyā ca dasyubhiḥ /
yaḥ śete niśi santrasto yathā nārī divā pumān

iti vāksāyakairbiddhaḥ pratottrairiva kuñjaraḥ /
niśi nistriṃśamādāya vivastro 'bhyadravadruṣā

te visṛjyoraṇau tatra vyadyotanta sma vidyutaḥ /
ādāya meṣāv āyāntaṃ nagnamaikṣata sā patim

ailo 'pi śayane jāyāmapaśyan vimanā iva /
taccitto vihvalaḥ śocan babhrāmonmattavan mahīm

sa tāṃ vīkṣya kurukṣetre sarasvatyāṃ ca tatsakhīḥ /
pañca prahṛṣṭavadanaḥ prāha sūktaṃ purūravāḥ

aho jāye tiṣṭha tiṣṭha ghore na tyaktumarhasi /
māṃ tvamadyāpyanirvṛtya vacāṃsi kṛṇavāvahai

sudeho 'yaṃ patatyatra devi dūraṃ hṛtastvayā /
khādantyenaṃ vṛkā gṛdhrāstvatprasādasya nāspadam

BhP_09.14.036/0 urvaśyuvāca
mā mṛthāḥ puruṣo 'si tvaṃ mā sma tvādyurvṛkā ime /
kvāpi sakhyaṃ na vai strīṇāṃ vṛkāṇāṃ hṛdayaṃ yathā

striyo hyakaruṇāḥ krūrā durmarṣāḥ priyasāhasāḥ /
ghnantyalpārthe 'pi viśrabdhaṃ patiṃ bhrātaramapyuta

vidhāyālīkaviśrambhamajñeṣu tyaktasauhṛdāḥ /
navaṃ navamabhīpsantyaḥ puṃścalyaḥ svairavṛttayaḥ

saṃvatsarānte hi bhavān ekarātraṃ mayeśvaraḥ /
raṃsyatyapatyāni ca te bhaviṣyantyaparāṇi bhoḥ

antarvatnīmupālakṣya devīṃ sa prayayau purīm /
punastatra gato 'bdānte urvaśīṃ vīramātaram

upalabhya mudā yuktaḥ samuvāsa tayā niśām /
athainamurvaśī prāha kṛpaṇaṃ virahāturam

gandharvān upadhāvemāṃstubhyaṃ dāsyanti māmiti /
tasya saṃstuvatastuṣṭā agnisthālīṃ dadurnṛpa /
urvaśīṃ manyamānastāṃ so 'budhyata caran vane

sthālīṃ nyasya vane gatvā gṛhān ādhyāyato niśi /
tretāyāṃ sampravṛttāyāṃ manasi trayyavartata

sthālīsthānaṃ gato 'śvatthaṃ śamīgarbhaṃ vilakṣya saḥ /
tena dve araṇī kṛtvā urvaśīlokakāmyayā

urvaśīṃ mantrato dhyāyannadharāraṇimuttarām /
ātmānamubhayormadhye yat tat prajananaṃ prabhuḥ

tasya nirmanthanāj jāto jātavedā vibhāvasuḥ /
trayyā sa vidyayā rājñā putratve kalpitastrivṛt

tenāyajata yajñeśaṃ bhagavantamadhokṣajam /
urvaśīlokamanvicchan sarvadevamayaṃ harim

eka eva purā vedaḥ praṇavaḥ sarvavāṅmayaḥ /
devo nārāyaṇo nānya eko 'gnirvarṇa eva ca

purūravasa evāsīt trayī tretāmukhe nṛpa /
agninā prajayā rājā lokaṃ gāndharvameyivān