Bhagavata Purana · Chapter 05.02

BhP_05.01.001/0 śrī-śuka uvāca
evaṃ pitari sampravṛtte tad-anuśāsane vartamāna āgnīdhro jambūdvīpaukasaḥ prajā aurasavad dharmāvekṣamāṇaḥ paryagopāyat

_*
sa ca kadācit pitṛloka-kāmaḥ sura-vara-vanitākrīḍācala-droṇyāṃ bhagavantaṃ viśva-sṛjāṃ patim ābhṛta-paricaryopakaraṇa ātma ikāgryeṇa tapasvy ārādhayāṃ babhūva

_*
tad upalabhya bhagavān ādi-puruṣaḥ sadasi gāyantīṃ pūrvacittiṃ nāmāpsarasam abhiyāpayām āsa

_*
sā ca tad-āśramopavanam ati-ramaṇīyaṃ vividha-nibiḍa-viṭapi-viṭapa-nikara-saṃśliṣṭa-puraṭa-latārūḍha-sthala-vihaṅgama-mithunaiḥ procyamāna-śrutibhiḥ pratibodhyamāna-salila-kukkuṭa-kāraṇḍava-kalahaṃsādibhir vicitram upakūjitāmala-jalāśaya-kamalākaram upababhrāma

_*
tasyāḥ sulalita-gamana-pada-vinyāsa-gati-vilāsāyāś cānupadaṃ khaṇa-khaṇāyamāna-rucira-caraṇābharaṇa-svanam upākarṇya naradeva-kumāraḥ samādhi-yogenāmīlita-nayana-nalina-mukula-yugalam īṣad vikacayya vyacaṣṭa

_*
tām evāvidūre madhukarīm iva sumanasa upajighrantīṃ divija-manuja-mano-nayanāhlāda-dughair gati-vihāra-vrīḍā-vinayāvaloka-susvarākṣarāvayavair manasi nṛṇāṃ kusumāyudhasya vidadhatīṃ vivaraṃ nija-mukha-vigalitāmṛtāsava-sahāsa-bhāṣaṇāmoda-madāndha-madhukara-nikaroparodhena druta-pada-vinyāsena valgu-spandana-stana-kalaśa-kabara-bhāra-raśanāṃ devīṃ tad-avalokanena vivṛtāvasarasya bhagavato makara-dhvajasya vaśam upanīto jaḍavad iti hovāca

_*
kā tvaṃ cikīrṣasi ca kiṃ muni-varya śaile $ māyāsi kāpi bhagavat-para-devatāyāḥ &
kā tvaṃ cikīrṣasi ca kiṃ muni-varya śaile $ māyāsi kāpi bhagavat-para-devatāyāḥ &
vijye bibharṣi dhanuṣī suhṛd-ātmano 'rthe % kiṃ vā mṛgān mṛgayase vipine pramattān // BhP_05.02.007* //
bāṇāv imau bhagavataḥ śata-patra-patrau $ śāntāv apuṅkha-rucirāv ati-tigma-dantau &
bāṇāv imau bhagavataḥ śata-patra-patrau $ śāntāv apuṅkha-rucirāv ati-tigma-dantau &
kasmai yuyuṅkṣasi vane vicaran na vidmaḥ % kṣemāya no jaḍa-dhiyāṃ tava vikramo 'stu // BhP_05.02.008* //
śiṣyā ime bhagavataḥ paritaḥ paṭhanti $ gāyanti sāma sarahasyam ajasram īśam &
śiṣyā ime bhagavataḥ paritaḥ paṭhanti $ gāyanti sāma sarahasyam ajasram īśam &
yuṣmac-chikhā-vilulitāḥ sumano 'bhivṛṣṭīḥ % sarve bhajanty ṛṣi-gaṇā iva veda-śākhāḥ // BhP_05.02.009* //
vācaṃ paraṃ caraṇa-pañjara-tittirīṇāṃ $ brahmann arūpa-mukharāṃ śṛṇavāma tubhyam &
vācaṃ paraṃ caraṇa-pañjara-tittirīṇāṃ $ brahmann arūpa-mukharāṃ śṛṇavāma tubhyam &
labdhā kadamba-rucir aṅka-viṭaṅka-bimbe % yasyām alāta-paridhiḥ kva ca valkalaṃ te // BhP_05.02.010* //
kiṃ sambhṛtaṃ rucirayor dvija śṛṅgayos te $ madhye kṛśo vahasi yatra dṛśiḥ śritā me &
kiṃ sambhṛtaṃ rucirayor dvija śṛṅgayos te $ madhye kṛśo vahasi yatra dṛśiḥ śritā me &
paṅko 'ruṇaḥ surabhir ātma-viṣāṇa īdṛg % yenāśramaṃ subhaga me surabhī-karoṣi // BhP_05.02.011* //
lokaṃ pradarśaya suhṛttama tāvakaṃ me $ yatratya ittham urasāvayavāv apūrvau &
lokaṃ pradarśaya suhṛttama tāvakaṃ me $ yatratya ittham urasāvayavāv apūrvau &
asmad-vidhasya mana-unnayanau bibharti % bahv adbhutaṃ sarasa-rāsa-sudhādi vaktre // BhP_05.02.012* //
kā vātma-vṛttir adanād dhavir aṅga vāti $ viṣṇoḥ kalāsy animiṣonmakarau ca karṇau &
kā vātma-vṛttir adanād dhavir aṅga vāti $ viṣṇoḥ kalāsy animiṣonmakarau ca karṇau &
udvigna-mīna-yugalaṃ dvija-paṅkti-śocir % āsanna-bhṛṅga-nikaraṃ sara in mukhaṃ te // BhP_05.02.013* //
yo 'sau tvayā kara-saroja-hataḥ pataṅgo $ dikṣu bhraman bhramata ejayate 'kṣiṇī me &
yo 'sau tvayā kara-saroja-hataḥ pataṅgo $ dikṣu bhraman bhramata ejayate 'kṣiṇī me &
muktaṃ na te smarasi vakra-jaṭā-varūthaṃ % kaṣṭo 'nilo harati lampaṭa eṣa nīvīm // BhP_05.02.014* //
rūpaṃ tapodhana tapaś caratāṃ tapoghnaṃ $ hy etat tu kena tapasā bhavatopalabdham &
rūpaṃ tapodhana tapaś caratāṃ tapoghnaṃ $ hy etat tu kena tapasā bhavatopalabdham &
cartuṃ tapo 'rhasi mayā saha mitra mahyaṃ % kiṃ vā prasīdati sa vai bhava-bhāvano me // BhP_05.02.015* //
na tvāṃ tyajāmi dayitaṃ dvija-deva-dattaṃ $ yasmin mano dṛg api no na viyāti lagnam &
na tvāṃ tyajāmi dayitaṃ dvija-deva-dattaṃ $ yasmin mano dṛg api no na viyāti lagnam &
māṃ cāru-śṛṅgy arhasi netum anuvrataṃ te % cittaṃ yataḥ pratisarantu śivāḥ sacivyaḥ // BhP_05.02.016*
0 śrī-śuka uvāca
iti lalanānunayāti-viśārado grāmya-vaidagdhyayā paribhāṣayā tāṃ vibudha-vadhūṃ vibudha-matir adhisabhājayām āsa

_*
sā ca tatas tasya vīra-yūtha-pater buddhi-śīla-rūpa-vayaḥ-śriyaudāryeṇa parākṣipta-manās tena sahāyutāyuta-parivatsaropalakṣaṇaṃ kālaṃ jambūdvīpa-patinā bhauma-svarga-bhogān bubhuje

_*
tasyām u ha vā ātmajān sa rāja-vara āgnīdhro nābhi-kimpuruṣa-harivarṣelāvṛta-ramyaka-hiraṇmaya-kuru-bhadrāśva-ketumāla-saṃjñān nava putrān ajanayat

_*
sā sūtvātha sutān navānuvatsaraṃ gṛha evāpahāya pūrvacittir bhūya evājaṃ devam upatasthe

_*
āgnīdhra-sutās te mātur anugrahād autpattikenaiva saṃhanana-balopetāḥ pitrā vibhaktā ātma-tulya-nāmāni yathā-bhāgaṃ jambūdvīpa-varṣāṇi bubhujuḥ

_*
āgnīdhro rājātṛptaḥ kāmānām apsarasam evānudinam adhi-manyamānas tasyāḥ salokatāṃ śrutibhir avārundha yatra pitaro mādayante

_*
samparete pitari nava bhrātaro meru-duhit-r merudevīṃ pratirūpām ugradaṃṣṭrīṃ latāṃ ramyāṃ śyāmāṃ nārīṃ bhadrāṃ devavītim iti saṃjñā navodavahan