Bhagavata Purana · Chapter 04.16

BhP_04.16.001/0 maitreya uvāca
iti bruvāṇaṃ nṛpatiṃ gāyakā muni-coditāḥ /
tuṣṭuvus tuṣṭa-manasas tad-vāg-amṛta-sevayā

nālaṃ vayaṃ te mahimānuvarṇane yo deva-varyo 'vatatāra māyayā /
venāṅga-jātasya ca pauruṣāṇi te vācas-patīnām api babhramur dhiyaḥ

athāpy udāra-śravasaḥ pṛthor hareḥ kalāvatārasya kathāmṛtādṛtāḥ /
yathopadeśaṃ munibhiḥ pracoditāḥ ślāghyāni karmāṇi vayaṃ vitanmahi

eṣa dharma-bhṛtāṃ śreṣṭho lokaṃ dharme 'nuvartayan /
goptā ca dharma-setūnāṃ śāstā tat-paripanthinām

eṣa vai loka-pālānāṃ bibharty ekas tanau tanūḥ /
kāle kāle yathā-bhāgaṃ lokayor ubhayor hitam

vasu kāla upādatte kāle cāyaṃ vimuñcati /
samaḥ sarveṣu bhūteṣu pratapan sūryavad vibhuḥ

titikṣaty akramaṃ vainya upary ākramatām api /
bhūtānāṃ karuṇaḥ śaśvad ārtānāṃ kṣiti-vṛttimān

deve 'varṣaty asau devo naradeva-vapur hariḥ /
kṛcchra-prāṇāḥ prajā hy eṣa rakṣiṣyaty añjasendravat

āpyāyayaty asau lokaṃ vadanāmṛta-mūrtinā /
sānurāgāvalokena viśada-smita-cāruṇā

avyakta-vartmaiṣa nigūḍha-kāryo gambhīra-vedhā upagupta-vittaḥ /
ananta-māhātmya-guṇaika-dhāmā pṛthuḥ pracetā iva saṃvṛtātmā

durāsado durviṣaha āsanno 'pi vidūravat /
naivābhibhavituṃ śakyo venāraṇy-utthito 'nalaḥ

antar bahiś ca bhūtānāṃ paśyan karmāṇi cāraṇaiḥ /
udāsīna ivādhyakṣo vāyur ātmeva dehinām

nādaṇḍyaṃ daṇḍayaty eṣa sutam ātma-dviṣām api /
daṇḍayaty ātmajam api daṇḍyaṃ dharma-pathe sthitaḥ

asyāpratihataṃ cakraṃ pṛthor āmānasācalāt /
vartate bhagavān arko yāvat tapati go-gaṇaiḥ

rañjayiṣyati yal lokam ayam ātma-viceṣṭitaiḥ /
athāmum āhū rājānaṃ mano-rañjanakaiḥ prajāḥ

dṛḍha-vrataḥ satya-sandho brahmaṇyo vṛddha-sevakaḥ /
śaraṇyaḥ sarva-bhūtānāṃ mānado dīna-vatsalaḥ

mātṛ-bhaktiḥ para-strīṣu patnyām ardha ivātmanaḥ /
prajāsu pitṛvat snigdhaḥ kiṅkaro brahma-vādinām

dehinām ātmavat-preṣṭhaḥ suhṛdāṃ nandi-vardhanaḥ /
mukta-saṅga-prasaṅgo 'yaṃ daṇḍa-pāṇir asādhuṣu

ayaṃ tu sākṣād bhagavāṃs try-adhīśaḥ kūṭa-stha ātmā kalayāvatīrṇaḥ /
yasminn avidyā-racitaṃ nirarthakaṃ paśyanti nānātvam api pratītam

ayaṃ bhuvo maṇḍalam odayādrer goptaika-vīro naradeva-nāthaḥ /
āsthāya jaitraṃ ratham ātta-cāpaḥ paryasyate dakṣiṇato yathārkaḥ

asmai nṛ-pālāḥ kila tatra tatra baliṃ hariṣyanti saloka-pālāḥ /
maṃsyanta eṣāṃ striya ādi-rājaṃ cakrāyudhaṃ tad-yaśa uddharantyaḥ

ayaṃ mahīṃ gāṃ duduhe 'dhirājaḥ prajāpatir vṛtti-karaḥ prajānām /
yo līlayādrīn sva-śarāsa-koṭyā bhindan samāṃ gām akarod yathendraḥ

visphūrjayann āja-gavaṃ dhanuḥ svayaṃ yadācarat kṣmām aviṣahyam ājau /
tadā nililyur diśi diśy asanto lāṅgūlam udyamya yathā mṛgendraḥ

eṣo 'śvamedhāñ śatam ājahāra sarasvatī prādurabhāvi yatra /
ahārṣīd yasya hayaṃ purandaraḥ śata-kratuś carame vartamāne

eṣa sva-sadmopavane sametya sanat-kumāraṃ bhagavantam ekam /
ārādhya bhaktyālabhatāmalaṃ taj jñānaṃ yato brahma paraṃ vidanti

tatra tatra giras tās tā iti viśruta-vikramaḥ /
śroṣyaty ātmāśritā gāthāḥ pṛthuḥ pṛthu-parākramaḥ

diśo vijityāpratiruddha-cakraḥ sva-tejasotpāṭita-loka-śalyaḥ /
surāsurendrair upagīyamāna- mahānubhāvo bhavitā patir bhuvaḥ