Bhagavata Purana · Chapter 03.08
BhP_03.08.001/0 maitreya uvāca
sat-sevanīyo bata pūru-vaṃśo yal loka-pālo bhagavat-pradhānaḥ /
babhūvithehājita-kīrti-mālāṃ pade pade nūtanayasy abhīkṣṇam
so 'haṃ nṛṇāṃ kṣulla-sukhāya duḥkhaṃ mahad gatānāṃ viramāya tasya /
pravartaye bhāgavataṃ purāṇaṃ yad āha sākṣād bhagavān ṛṣibhyaḥ
āsīnam urvyāṃ bhagavantam ādyaṃ saṅkarṣaṇaṃ devam akuṇṭha-sattvam /
vivitsavas tattvam ataḥ parasya kumāra-mukhyā munayo 'nvapṛcchan
svam eva dhiṣṇyaṃ bahu mānayantaṃ yad vāsudevābhidham āmananti /
pratyag-dhṛtākṣāmbuja-kośam īṣad unmīlayantaṃ vibudhodayāya
svardhuny-udārdraiḥ sva-jaṭā-kalāpair upaspṛśantaś caraṇopadhānam /
padmaṃ yad arcanty ahi-rāja-kanyāḥ sa-prema nānā-balibhir varārthāḥ
muhur gṛṇanto vacasānurāga- skhalat-padenāsya kṛtāni taj-jñāḥ /
kirīṭa-sāhasra-maṇi-praveka- pradyotitoddāma-phaṇā-sahasram
proktaṃ kilaitad bhagavattamena nivṛtti-dharmābhiratāya tena /
sanat-kumārāya sa cāha pṛṣṭaḥ sāṅkhyāyanāyāṅga dhṛta-vratāya
sāṅkhyāyanaḥ pāramahaṃsya-mukhyo vivakṣamāṇo bhagavad-vibhūtīḥ /
jagāda so 'smad-gurave 'nvitāya parāśarāyātha bṛhaspateś ca
provāca mahyaṃ sa dayālur ukto muniḥ pulastyena purāṇam ādyam /
so 'haṃ tavaitat kathayāmi vatsa śraddhālave nityam anuvratāya
udāplutaṃ viśvam idaṃ tadāsīd yan nidrayāmīlita-dṛṅ nyamīlayat /
ahīndra-talpe 'dhiśayāna ekaḥ kṛta-kṣaṇaḥ svātma-ratau nirīhaḥ
so 'ntaḥ śarīre 'rpita-bhūta-sūkṣmaḥ kālātmikāṃ śaktim udīrayāṇaḥ /
uvāsa tasmin salile pade sve yathānalo dāruṇi ruddha-vīryaḥ
catur-yugānāṃ ca sahasram apsu svapan svayodīritayā sva-śaktyā /
kālākhyayāsādita-karma-tantro lokān apītān dadṛśe sva-dehe
tasyārtha-sūkṣmābhiniviṣṭa-dṛṣṭer antar-gato 'rtho rajasā tanīyān /
guṇena kālānugatena viddhaḥ sūṣyaṃs tadābhidyata nābhi-deśāt
sa padma-kośaḥ sahasodatiṣṭhat kālena karma-pratibodhanena /
sva-rociṣā tat salilaṃ viśālaṃ vidyotayann arka ivātma-yoniḥ
tal loka-padmaṃ sa u eva viṣṇuḥ prāvīviśat sarva-guṇāvabhāsam /
tasmin svayaṃ vedamayo vidhātā svayambhuvaṃ yaṃ sma vadanti so 'bhūt
tasyāṃ sa cāmbho-ruha-karṇikāyām avasthito lokam apaśyamānaḥ /
parikraman vyomni vivṛtta-netraś catvāri lebhe 'nudiśaṃ mukhāni
tasmād yugānta-śvasanāvaghūrṇa- jalormi-cakrāt salilād virūḍham /
upāśritaḥ kañjam u loka-tattvaṃ nātmānam addhāvidad ādi-devaḥ
ka eṣa yo 'sāv aham abja-pṛṣṭha etat kuto vābjam ananyad apsu /
asti hy adhastād iha kiñcanaitad adhiṣṭhitaṃ yatra satā nu bhāvyam
sa ittham udvīkṣya tad-abja-nāla- nāḍībhir antar-jalam āviveśa /
nārvāg-gatas tat-khara-nāla-nāla- nābhiṃ vicinvaṃs tad avindatājaḥ
tamasy apāre vidurātma-sargaṃ vicinvato 'bhūt sumahāṃs tri-ṇemiḥ /
yo deha-bhājāṃ bhayam īrayāṇaḥ parikṣiṇoty āyur ajasya hetiḥ
tato nivṛtto 'pratilabdha-kāmaḥ sva-dhiṣṇyam āsādya punaḥ sa devaḥ /
śanair jita-śvāsa-nivṛtta-citto nyaṣīdad ārūḍha-samādhi-yogaḥ
kālena so 'jaḥ puruṣāyuṣābhi- pravṛtta-yogena virūḍha-bodhaḥ /
svayaṃ tad antar-hṛdaye 'vabhātam apaśyatāpaśyata yan na pūrvam
mṛṇāla-gaurāyata-śeṣa-bhoga- paryaṅka ekaṃ puruṣaṃ śayānam /
phaṇātapatrāyuta-mūrdha-ratna- dyubhir hata-dhvānta-yugānta-toye
prekṣāṃ kṣipantaṃ haritopalādreḥ sandhyābhra-nīver uru-rukma-mūrdhnaḥ /
ratnodadhārauṣadhi-saumanasya vana-srajo veṇu-bhujāṅghripāṅghreḥ
āyāmato vistarataḥ sva-māna- dehena loka-traya-saṅgraheṇa /
vicitra-divyābharaṇāṃśukānāṃ kṛta-śriyāpāśrita-veṣa-deham
puṃsāṃ sva-kāmāya vivikta-mārgair abhyarcatāṃ kāma-dughāṅghri-padmam /
pradarśayantaṃ kṛpayā nakhendu- mayūkha-bhinnāṅguli-cāru-patram
mukhena lokārti-hara-smitena parisphurat-kuṇḍala-maṇḍitena /
śoṇāyitenādhara-bimba-bhāsā pratyarhayantaṃ sunasena subhrvā
kadamba-kiñjalka-piśaṅga-vāsasā svalaṅkṛtaṃ mekhalayā nitambe /
hāreṇa cānanta-dhanena vatsa śrīvatsa-vakṣaḥ-sthala-vallabhena
parārdhya-keyūra-maṇi-praveka- paryasta-dordaṇḍa-sahasra-śākham /
avyakta-mūlaṃ bhuvanāṅghripendram ahīndra-bhogair adhivīta-valśam
carācarauko bhagavan-mahīdhram ahīndra-bandhuṃ salilopagūḍham /
kirīṭa-sāhasra-hiraṇya-śṛṅgam āvirbhavat kaustubha-ratna-garbham
nivītam āmnāya-madhu-vrata-śriyā sva-kīrti-mayyā vana-mālayā harim /
sūryendu-vāyv-agny-agamaṃ tri-dhāmabhiḥ parikramat-prādhanikair durāsadam
tarhy eva tan-nābhi-saraḥ-sarojam ātmānam ambhaḥ śvasanaṃ viyac ca /
dadarśa devo jagato vidhātā nātaḥ paraṃ loka-visarga-dṛṣṭiḥ
sa karma-bījaṃ rajasoparaktaḥ prajāḥ sisṛkṣann iyad eva dṛṣṭvā /
astaud visargābhimukhas tam īḍyam avyakta-vartmany abhiveśitātmā
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0