Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhagavata Purana · Chapter 02.05

02.05.001

BhP_02.05.001/0 nārada uvāca
devadeva namaste 'stu bhūtabhāvana pūrvaja /
tadvijānīhi yaj jñānam ātmatattvanidarśanam

02.05.002

yadrūpaṃ yadadhiṣṭhānaṃ yataḥ sṛṣṭam idaṃ prabho /
yat saṃsthaṃ yat paraṃ yac ca tat tattvaṃ vada tattvataḥ

02.05.003

sarvaṃ hyetadbhavān veda bhūtabhavyabhavatprabhuḥ /
karāmalakavadviśvaṃ vijñānāvasitaṃ tava

02.05.004

yadvijñāno yadādhāro yatparastvaṃ yadātmakaḥ /
ekaḥ sṛjasi bhūtāni bhūtairevātmamāyayā

02.05.005

ātman bhāvayase tāni na parābhāvayan svayam /
ātmaśaktim avaṣṭabhya ūrṇanābhirivāklamaḥ

02.05.006

nāhaṃ veda paraṃ hyasmin nāparaṃ na samaṃ vibho /
nāmarūpaguṇairbhāvyaṃ sadasat kiñcidanyataḥ

02.05.007

sa bhavān acaradghoraṃ yat tapaḥ susamāhitaḥ /
tena khedayase nastvaṃ parāśaṅkāṃ ca yacchasi

02.05.008

etan me pṛcchataḥ sarvaṃ sarvajña sakaleśvara /
vijānīhi yathaivedam ahaṃ budhye 'nuśāsitaḥ

02.05.009

BhP_02.05.009/0 brahmovāca
samyak kāruṇikasyedaṃ vatsa te vicikitsitam /
yadahaṃ coditaḥ saumya bhagavadvīryadarśane

02.05.010

nānṛtaṃ tava tac cāpi yathā māṃ prabravīṣi bhoḥ /
avijñāya paraṃ matta etāvat tvaṃ yato hi me

02.05.011

yena svarociṣā viśvaṃ rocitaṃ rocayāmyaham /
yathārko 'gniryathā somo yatharkṣagrahatārakāḥ

02.05.012

tasmai namo bhagavate vāsudevāya dhīmahi /
yanmāyayā durjayayā māṃ vadanti jagadgurum

02.05.013

vilajjamānayā yasya sthātum īkṣāpathe 'muyā /
vimohitā vikatthante mamāham iti durdhiyaḥ

02.05.014

dravyaṃ karma ca kālaśca svabhāvo jīva eva ca /
vāsudevāt paro brahman na cānyo 'rtho 'sti tattvataḥ

02.05.015

nārāyaṇaparā vedā devā nārāyaṇāṅgajāḥ /
nārāyaṇaparā lokā nārāyaṇaparā makhāḥ

02.05.016

nārāyaṇaparo yogo nārāyaṇaparaṃ tapaḥ /
nārāyaṇaparaṃ jñānaṃ nārāyaṇaparā gatiḥ

02.05.017

tasyāpi draṣṭurīśasya kūṭasthasyākhilātmanaḥ /
sṛjyaṃ sṛjāmi sṛṣṭo 'ham īkṣayaivābhicoditaḥ

02.05.018

sattvaṃ rajastama iti nirguṇasya guṇāstrayaḥ /
sthitisarganirodheṣu gṛhītā māyayā vibhoḥ

02.05.019

kāryakāraṇakartṛtve dravyajñānakriyāśrayāḥ /
badhnanti nityadā muktaṃ māyinaṃ puruṣaṃ guṇāḥ

02.05.020

sa eṣa bhagavāṃl liṅgaistribhiretairadhokṣajaḥ /
svalakṣitagatirbrahman sarveṣāṃ mama ceśvaraḥ

02.05.021

kālaṃ karma svabhāvaṃ ca māyeśo māyayā svayā /
ātman yadṛcchayā prāptaṃ vibubhūṣurupādade

02.05.022

kālādguṇavyatikaraḥ pariṇāmaḥ svabhāvataḥ /
karmaṇo janma mahataḥ puruṣādhiṣṭhitādabhūt

02.05.023

mahatastu vikurvāṇādrajaḥsattvopabṛṃhitāt /
tamaḥpradhānastvabhavaddravyajñānakriyātmakaḥ

02.05.024

so 'haṅkāra iti prokto vikurvan samabhūt tridhā /
vaikārikastaijasaśca tāmasaśceti yadbhidā /
dravyaśaktiḥ kriyāśaktirjñānaśaktiriti prabho

02.05.025

tāmasādapi bhūtādervikurvāṇādabhūn nabhaḥ /
tasya mātrā guṇaḥ śabdo liṅgaṃ yaddraṣṭṛdṛśyayoḥ

02.05.026

nabhaso 'tha vikurvāṇādabhūt sparśaguṇo 'nilaḥ /
parānvayāc chabdavāṃśca prāṇa ojaḥ saho balam

02.05.027

vāyorapi vikurvāṇāt kālakarmasvabhāvataḥ /
udapadyata tejo vai rūpavat sparśaśabdavat

02.05.028

tejasastu vikurvāṇādāsīdambho rasātmakam /
rūpavat sparśavac cāmbho ghoṣavac ca parānvayāt

02.05.029

viśeṣastu vikurvāṇādambhaso gandhavān abhūt /
parānvayādrasasparśa śabdarūpaguṇānvitaḥ

02.05.030

vaikārikān mano jajñe devā vaikārikā daśa /
digvātārkapraceto 'śvi vahnīndropendramitrakāḥ

02.05.031

taijasāt tu vikurvāṇādindriyāṇi daśābhavan /
jñānaśaktiḥ kriyāśaktirbuddhiḥ prāṇaśca taijasau /
śrotraṃ tvagghrāṇadṛgjihvā vāgdormeḍhrāṅghripāyavaḥ

02.05.032

yadaite 'saṅgatā bhāvā bhūtendriyamanoguṇāḥ /
yadāyatananirmāṇe na śekurbrahmavittama

02.05.033

tadā saṃhatya cānyonyaṃ bhagavacchakticoditāḥ /
sadasattvam upādāya cobhayaṃ sasṛjurhyadaḥ

02.05.034

varṣapūgasahasrānte tadaṇḍam udake śayam /
kālakarmasvabhāvastho jīvo ñjīvam ajīvayat

02.05.035

sa eva puruṣastasmādaṇḍaṃ nirbhidya nirgataḥ /
sahasrorvaṅghribāhvakṣaḥ sahasrānanaśīrṣavān

02.05.036

yasyehāvayavairlokān kalpayanti manīṣiṇaḥ /
kaṭyādibhiradhaḥ sapta saptordhvaṃ jaghanādibhiḥ

02.05.037

puruṣasya mukhaṃ brahma kṣatram etasya bāhavaḥ /
ūrvorvaiśyo bhagavataḥ padbhyāṃ śūdro vyajāyata

02.05.038

bhūrlokaḥ kalpitaḥ padbhyāṃ bhuvarloko 'sya nābhitaḥ /
hṛdā svarloka urasā maharloko mahātmanaḥ

02.05.039

grīvāyāṃ janaloko 'sya tapolokaḥ stanadvayāt /
mūrdhabhiḥ satyalokastu brahmalokaḥ sanātanaḥ

02.05.040

tatkaṭyāṃ cātalaṃ kḷptam ūrubhyāṃ vitalaṃ vibhoḥ /
jānubhyāṃ sutalaṃ śuddhaṃ jaṅghābhyāṃ tu talātalam

02.05.041

mahātalaṃ tu gulphābhyāṃ prapadābhyāṃ rasātalam /
pātālaṃ pādatalata iti lokamayaḥ pumān

02.05.042

bhūrlokaḥ kalpitaḥ padbhyāṃ bhuvarloko 'sya nābhitaḥ /
svarlokaḥ kalpito mūrdhnā iti vā lokakalpanā

Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc