Bhagavata Purana · Chapter 01.17
BhP_01.17.001/0 sūta uvāca
tatra gomithunaṃ rājā hanyamānam anāthavat /
daṇḍahastaṃ ca vṛṣalaṃ dadṛśe nṛpalāñchanam
vṛṣaṃ mṛṇāladhavalaṃ mehantam iva bibhyatam /
vepamānaṃ padaikena sīdantaṃ śūdratāḍitam
gāṃ ca dharmadughāṃ dīnāṃ bhṛśaṃ śūdrapadāhatām /
vivatsām āśruvadanāṃ kṣāmāṃ yavasam icchatīm
papraccha ratham ārūḍhaḥ kārtasvaraparicchadam /
meghagambhīrayā vācā samāropitakārmukaḥ
kastvaṃ maccharaṇe loke balāddhaṃsyabalān balī /
naradevo 'si veṣeṇa naṭavat karmaṇādvijaḥ
yastvaṃ kṛṣṇe gate dūraṃ sahagāṇḍīvadhanvanā /
śocyo 'syaśocyān rahasi praharan vadham arhasi
tvaṃ vā mṛṇāladhavalaḥ pādairnyūnaḥ padā caran /
vṛṣarūpeṇa kiṃ kaściddevo naḥ parikhedayan
na jātu kauravendrāṇāṃ dordaṇḍaparirambhite /
bhūtale 'nupatantyasmin vinā te prāṇināṃ śucaḥ
mā saurabheyātra śuco vyetu te vṛṣalādbhayam /
mā rodīramba bhadraṃ te khalānāṃ mayi śāstari
yasya rāṣṭre prajāḥ sarvāstrasyante sādhvyasādhubhiḥ /
tasya mattasya naśyanti kīrtirāyurbhago gatiḥ
eṣa rājñāṃ paro dharmo hyārtānām ārtinigrahaḥ /
ata enaṃ vadhiṣyāmi bhūtadruham asattamam
ko 'vṛścat tava pādāṃstrīn saurabheya catuṣpada /
mā bhūvaṃstvādṛśā rāṣṭre rājñāṃ kṛṣṇānuvartinām
ākhyāhi vṛṣa bhadraṃ vaḥ sādhūnām akṛtāgasām /
ātmavairūpyakartāraṃ pārthānāṃ kīrtidūṣaṇam
jane 'nāgasyaghaṃ yuñjan sarvato 'sya ca madbhayam /
sādhūnāṃ bhadram eva syādasādhudamane kṛte
anāgaḥsviha bhūteṣu ya āgaskṛn niraṅkuśaḥ /
āhartāsmi bhujaṃ sākṣādamartyasyāpi sāṅgadam
rājño hi paramo dharmaḥ svadharmasthānupālanam /
śāsato 'nyān yathāśāstram anāpadyutpathān iha
BhP_01.17.017/0 dharma uvāca
etadvaḥ pāṇḍaveyānāṃ yuktam ārtābhayaṃ vacaḥ /
yeṣāṃ guṇagaṇaiḥ kṛṣṇo dautyādau bhagavān kṛtaḥ
na vayaṃ kleśabījāni yataḥ syuḥ puruṣarṣabha /
puruṣaṃ taṃ vijānīmo vākyabhedavimohitāḥ
kecidvikalpavasanā āhurātmānam ātmanaḥ /
daivam anye 'pare karma svabhāvam apare prabhum
apratarkyādanirdeśyāditi keṣvapi niścayaḥ /
atrānurūpaṃ rājarṣe vimṛśa svamanīṣayā
BhP_01.17.021/0 sūta uvāca
evaṃ dharme pravadati sa samrāḍdvijasattamāḥ /
samāhitena manasā vikhedaḥ paryacaṣṭa tam
BhP_01.17.022/0 rājovāca
dharmaṃ bravīṣi dharmajña dharmo 'si vṛṣarūpadhṛk /
yadadharmakṛtaḥ sthānaṃ sūcakasyāpi tadbhavet
athavā devamāyāyā nūnaṃ gatiragocarā /
cetaso vacasaścāpi bhūtānām iti niścayaḥ
tapaḥ śaucaṃ dayā satyam iti pādāḥ kṛte kṛtāḥ /
adharmāṃśaistrayo bhagnāḥ smayasaṅgamadaistava
idānīṃ dharma pādaste satyaṃ nirvartayedyataḥ /
taṃ jighṛkṣatyadharmo 'yam anṛtenaidhitaḥ kaliḥ
iyaṃ ca bhūmirbhagavatā nyāsitorubharā satī /
śrīmadbhistatpadanyāsaiḥ sarvataḥ kṛtakautukā
śocatyaśrukalā sādhvī durbhagevojjhitā satī /
abrahmaṇyā nṛpavyājāḥ śūdrā bhokṣyanti mām iti
iti dharmaṃ mahīṃ caiva sāntvayitvā mahārathaḥ /
niśātam ādade khaḍgaṃ kalaye 'dharmahetave
taṃ jighāṃsum abhipretya vihāya nṛpalāñchanam /
tatpādamūlaṃ śirasā samagādbhayavihvalaḥ
patitaṃ pādayorvīraḥ kṛpayā dīnavatsalaḥ /
śaraṇyo nāvadhīc chlokya āha cedaṃ hasann iva
BhP_01.17.031/0 rājovāca
na te guḍākeśayaśodharāṇāṃ baddhāñjalervai bhayam asti kiñcit /
na vartitavyaṃ bhavatā kathañcana kṣetre madīye tvam adharmabandhuḥ
tvāṃ vartamānaṃ naradevadeheṣvanupravṛtto 'yam adharmapūgaḥ /
lobho 'nṛtaṃ cauryam anāryam aṃho jyeṣṭhā ca māyā kalahaśca dambhaḥ
na vartitavyaṃ tadadharmabandho dharmeṇa satyena ca vartitavye /
brahmāvarte yatra yajanti yajñairyajñeśvaraṃ yajñavitānavijñāḥ
yasmin harirbhagavān ijyamāna ijyātmamūrtiryajatāṃ śaṃ tanoti /
kāmān amoghān sthirajaṅgamānām antarbahirvāyurivaiṣa ātmā
BhP_01.17.035/0 sūta uvāca
parīkṣitaivam ādiṣṭaḥ sa kalirjātavepathuḥ /
tam udyatāsim āhedaṃ daṇḍapāṇim ivodyatam
BhP_01.17.036/0 kaliruvāca
yatra kva vātha vatsyāmi sārvabhauma tavājñayā /
lakṣaye tatra tatrāpi tvām ātteṣuśarāsanam
tan me dharmabhṛtāṃ śreṣṭha sthānaṃ nirdeṣṭum arhasi /
yatraiva niyato vatsya ātiṣṭhaṃste 'nuśāsanam
BhP_01.17.038/0 sūta uvāca
abhyarthitastadā tasmai sthānāni kalaye dadau /
dyūtaṃ pānaṃ striyaḥ sūnā yatrādharmaścaturvidhaḥ
punaśca yācamānāya jātarūpam adāt prabhuḥ /
tato 'nṛtaṃ madaṃ kāmaṃ rajo vairaṃ ca pañcamam
amūni pañca sthānāni hyadharmaprabhavaḥ kaliḥ /
auttareyeṇa dattāni nyavasat tannideśakṛt
athaitāni na seveta bubhūṣuḥ puruṣaḥ kvacit /
viśeṣato dharmaśīlo rājā lokapatirguruḥ
vṛṣasya naṣṭāṃstrīn pādān tapaḥ śaucaṃ dayām iti /
pratisandadha āśvāsya mahīṃ ca samavardhayat
sa eṣa etarhyadhyāsta āsanaṃ pārthivocitam /
pitāmahenopanyastaṃ rājñāraṇyaṃ vivikṣatā
āste 'dhunā sa rājarṣiḥ kauravendraśriyollasan /
gajāhvaye mahābhāgaścakravartī bṛhacchravāḥ
itthambhūtānubhāvo 'yam abhimanyusuto nṛpaḥ /
yasya pālayataḥ kṣauṇīṃ yūyaṃ satrāya dīkṣitāḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0