Bhagavata Purana · Chapter 01.09
BhP_01.09.001/0 sūta uvāca
iti bhītaḥ prajādrohāt sarvadharmavivitsayā /
tato vinaśanaṃ prāgādyatra devavrato 'patat
tadā te bhrātaraḥ sarve sadaśvaiḥ svarṇabhūṣitaiḥ /
anvagacchan rathairviprā vyāsadhaumyādayastathā
bhagavān api viprarṣe rathena sadhanañjayaḥ /
sa tairvyarocata nṛpaḥ kuvera iva guhyakaiḥ
dṛṣṭvā nipatitaṃ bhūmau divaścyutam ivāmaram /
praṇemuḥ pāṇḍavā bhīṣmaṃ sānugāḥ saha cakriṇā
tatra brahmarṣayaḥ sarve devarṣayaśca sattama /
rājarṣayaśca tatrāsan draṣṭuṃ bharatapuṅgavam
parvato nārado dhaumyo bhagavān bādarāyaṇaḥ /
bṛhadaśvo bharadvājaḥ saśiṣyo reṇukāsutaḥ
vasiṣṭha indrapramadastrito gṛtsamado 'sitaḥ /
kakṣīvān gautamo 'triśca kauśiko 'tha sudarśanaḥ
anye ca munayo brahman brahmarātādayo 'malāḥ /
śiṣyairupetā ājagmuḥ kaśyapāṅgirasādayaḥ
tān sametān mahābhāgān upalabhya vasūttamaḥ /
pūjayām āsa dharmajño deśakālavibhāgavit
kṛṣṇaṃ ca tatprabhāvajña āsīnaṃ jagadīśvaram /
hṛdisthaṃ pūjayām āsa māyayopāttavigraham
pāṇḍuputrān upāsīnān praśrayapremasaṅgatān /
abhyācaṣṭānurāgāśrairandhībhūtena cakṣuṣā
aho kaṣṭam aho 'nyāyyaṃ yadyūyaṃ dharmanandanāḥ /
jīvituṃ nārhatha kliṣṭaṃ vipradharmācyutāśrayāḥ
saṃsthite 'tirathe pāṇḍau pṛthā bālaprajā vadhūḥ /
yuṣmatkṛte bahūn kleśān prāptā tokavatī muhuḥ
sarvaṃ kālakṛtaṃ manye bhavatāṃ ca yadapriyam /
sapālo yadvaśe loko vāyoriva ghanāvaliḥ
yatra dharmasuto rājā gadāpāṇirvṛkodaraḥ /
kṛṣṇo 'strī gāṇḍivaṃ cāpaṃ suhṛt kṛṣṇastato vipat
na hyasya karhicidrājan pumān veda vidhitsitam /
yadvijijñāsayā yuktā muhyanti kavayo 'pi hi
tasmādidaṃ daivatantraṃ vyavasya bharatarṣabha /
tasyānuvihito 'nāthā nātha pāhi prajāḥ prabho
eṣa vai bhagavān sākṣādādyo nārāyaṇaḥ pumān /
mohayan māyayā lokaṃ gūḍhaścarati vṛṣṇiṣu
asyānubhāvaṃ bhagavān veda guhyatamaṃ śivaḥ /
devarṣirnāradaḥ sākṣādbhagavān kapilo nṛpa
yaṃ manyase mātuleyaṃ priyaṃ mitraṃ suhṛttamam /
akaroḥ sacivaṃ dūtaṃ sauhṛdādatha sārathim
sarvātmanaḥ samadṛśo hyadvayasyānahaṅkṛteḥ /
tatkṛtaṃ mativaiṣamyaṃ niravadyasya na kvacit
tathāpyekāntabhakteṣu paśya bhūpānukampitam /
yan me 'sūṃstyajataḥ sākṣāt kṛṣṇo darśanam āgataḥ
bhaktyāveśya mano yasmin vācā yannāma kīrtayan /
tyajan kalevaraṃ yogī mucyate kāmakarmabhiḥ
sa devadevo bhagavān pratīkṣatāṃ kalevaraṃ yāvadidaṃ hinomyaham /
prasannahāsāruṇalocanollasan mukhāmbujo dhyānapathaścaturbhujaḥ
BhP_01.09.025/0 sūta uvāca
yudhiṣṭhirastadākarṇya śayānaṃ śarapañjare /
apṛcchadvividhān dharmān ṛṣīṇāṃ cānuśṛṇvatām
puruṣasvabhāvavihitān yathāvarṇaṃ yathāśramam /
vairāgyarāgopādhibhyām āmnātobhayalakṣaṇān
dānadharmān rājadharmān mokṣadharmān vibhāgaśaḥ /
strīdharmān bhagavaddharmān samāsavyāsayogataḥ
dharmārthakāmamokṣāṃśca sahopāyān yathā mune /
nānākhyānetihāseṣu varṇayām āsa tattvavit
dharmaṃ pravadatastasya sa kālaḥ pratyupasthitaḥ /
yo yoginaśchandamṛtyorvāñchitastūttarāyaṇaḥ
tadopasaṃhṛtya giraḥ sahasraṇīr vimuktasaṅgaṃ mana ādipūruṣe /
kṛṣṇe lasatpītapaṭe caturbhuje puraḥ sthite 'mīlitadṛg vyadhārayat
viśuddhayā dhāraṇayā hatāśubhas tadīkṣayaivāśu gatāyudhaśramaḥ /
nivṛttasarvendriyavṛttivibhramas tuṣṭāva janyaṃ visṛjañ janārdanam
BhP_01.09.032/0 śrībhīṣma uvāca
iti matirupakalpitā vitṛṣṇā bhagavati sātvatapuṅgave vibhūmni /
svasukham upagate kvacidvihartuṃ prakṛtim upeyuṣi yadbhavapravāhaḥ
tribhuvanakamanaṃ tamālavarṇaṃ ravikaragauravarāmbaraṃ dadhāne /
vapuralakakulāvṛtānanābjaṃ vijayasakhe ratirastu me 'navadyā
yudhi turagarajovidhūmraviṣvak kacalulitaśramavāryalaṅkṛtāsye /
mama niśitaśarairvibhidyamāna tvaci vilasatkavace 'stu kṛṣṇa ātmā
sapadi sakhivaco niśamya madhye nijaparayorbalayo rathaṃ niveśya /
sthitavati parasainikāyurakṣṇā hṛtavati pārthasakhe ratirmamāstu
vyavahitapṛtanāmukhaṃ nirīkṣya svajanavadhādvimukhasya doṣabuddhyā /
kumatim aharadātmavidyayā yaś caraṇaratiḥ paramasya tasya me 'stu
svanigamam apahāya matpratijñām ṛtam adhikartum avapluto rathasthaḥ /
dhṛtarathacaraṇo 'bhyayāc caladgur haririva hantum ibhaṃ gatottarīyaḥ
śitaviśikhahato viśīrṇadaṃśaḥ kṣatajaparipluta ātatāyino me /
prasabham abhisasāra madvadhārthaṃ sa bhavatu me bhagavān gatirmukundaḥ
vijayarathakuṭumba āttatotre dhṛtahayaraśmini tacchriyekṣaṇīye /
bhagavati ratirastu me mumūrṣor yam iha nirīkṣya hatā gatāḥ svarūpam
lalitagativilāsavalguhāsa praṇayanirīkṣaṇakalpitorumānāḥ /
kṛtamanukṛtavatya unmadāndhāḥ prakṛtim agan kila yasya gopavadhvaḥ
munigaṇanṛpavaryasaṅkule 'ntaḥ sadasi yudhiṣṭhirarājasūya eṣām /
arhaṇam upapeda īkṣaṇīyo mama dṛśigocara eṣa āvirātmā
tam imam aham ajaṃ śarīrabhājāṃ hṛdi hṛdi dhiṣṭhitam ātmakalpitānām /
pratidṛśam iva naikadhārkam ekaṃ samadhigato 'smi vidhūtabhedamohaḥ
BhP_01.09.043/0 sūta uvāca
kṛṣṇa evaṃ bhagavati manovāgdṛṣṭivṛttibhiḥ /
ātmanyātmānam āveśya so 'ntaḥśvāsa upāramat
sampadyamānam ājñāya bhīṣmaṃ brahmaṇi niṣkale /
sarve babhūvuste tūṣṇīṃ vayāṃsīva dinātyaye
tatra dundubhayo nedurdevamānavavāditāḥ /
śaśaṃsuḥ sādhavo rājñāṃ khāt petuḥ puṣpavṛṣṭayaḥ
tasya nirharaṇādīni samparetasya bhārgava /
yudhiṣṭhiraḥ kārayitvā muhūrtaṃ duḥkhito 'bhavat
tuṣṭuvurmunayo hṛṣṭāḥ kṛṣṇaṃ tadguhyanāmabhiḥ /
tataste kṛṣṇahṛdayāḥ svāśramān prayayuḥ punaḥ
tato yudhiṣṭhiro gatvā sahakṛṣṇo gajāhvayam /
pitaraṃ sāntvayām āsa gāndhārīṃ ca tapasvinīm
pitrā cānumato rājā vāsudevānumoditaḥ /
cakāra rājyaṃ dharmeṇa pitṛpaitāmahaṃ vibhuḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0