Bhagavata Purana · Chapter 01.04

BhP_01.04.001/0 vyāsa uvāca
iti bruvāṇaṃ saṃstūya munīnāṃ dīrghasatriṇām /
vṛddhaḥ kulapatiḥ sūtaṃ bahvṛcaḥ śaunako 'bravīt

BhP_01.04.002/0 śaunaka uvāca
sūta sūta mahābhāga vada no vadatāṃ vara /
kathāṃ bhāgavatīṃ puṇyāṃ yadāha bhagavāñ chukaḥ

kasmin yuge pravṛtteyaṃ sthāne vā kena hetunā /
kutaḥ sañcoditaḥ kṛṣṇaḥ kṛtavān saṃhitāṃ muniḥ

tasya putro mahāyogī samadṛṅ nirvikalpakaḥ /
ekāntamatirunnidro gūḍho mūḍha iveyate

dṛṣṭvānuyāntam ṛṣim ātmajam apyanagnaṃ devyo hriyā paridadhurna sutasya citram /
tadvīkṣya pṛcchati munau jagadustavāsti strīpumbhidā na tu sutasya viviktadṛṣṭeḥ

katham ālakṣitaḥ pauraiḥ samprāptaḥ kurujāṅgalān /
unmattamūkajaḍavadvicaran gajasāhvaye

kathaṃ vā pāṇḍaveyasya rājarṣermuninā saha /
saṃvādaḥ samabhūt tāta yatraiṣā sātvatī śrutiḥ

sa godohanamātraṃ hi gṛheṣu gṛhamedhinām /
avekṣate mahābhāgastīrthīkurvaṃstadāśramam

abhimanyusutaṃ sūta prāhurbhāgavatottamam /
tasya janma mahāścaryaṃ karmāṇi ca gṛṇīhi naḥ

sa samrāṭ kasya vā hetoḥ pāṇḍūnāṃ mānavardhanaḥ /
prāyopaviṣṭo gaṅgāyām anādṛtyādhirāṭśriyam

namanti yatpādaniketam ātmanaḥ śivāya hānīya dhanāni śatravaḥ /
kathaṃ sa vīraḥ śriyam aṅga dustyajāṃ yuvaiṣatotsraṣṭum aho sahāsubhiḥ

śivāya lokasya bhavāya bhūtaye ya uttamaślokaparāyaṇā janāḥ /
jīvanti nātmārtham asau parāśrayaṃ mumoca nirvidya kutaḥ kalevaram

tat sarvaṃ naḥ samācakṣva pṛṣṭo yadiha kiñcana /
manye tvāṃ viṣaye vācāṃ snātam anyatra chāndasāt

BhP_01.04.014/0 sūta uvāca
dvāpare samanuprāpte tṛtīye yugaparyaye /
jātaḥ parāśarādyogī vāsavyāṃ kalayā hareḥ

sa kadācit sarasvatyā upaspṛśya jalaṃ śuciḥ /
vivikta eka āsīna udite ravimaṇḍale

parāvarajñaḥ sa ṛṣiḥ kālenāvyaktaraṃhasā /
yugadharmavyatikaraṃ prāptaṃ bhuvi yuge yuge

bhautikānāṃ ca bhāvānāṃ śaktihrāsaṃ ca tatkṛtam /
aśraddadhānān niḥsattvān durmedhān hrasitāyuṣaḥ

durbhagāṃśca janān vīkṣya munirdivyena cakṣuṣā /
sarvavarṇāśramāṇāṃ yaddadhyau hitam amoghadṛk

cāturhotraṃ karma śuddhaṃ prajānāṃ vīkṣya vaidikam /
vyadadhādyajñasantatyai vedam ekaṃ caturvidham

ṛgyajuḥsāmātharvākhyā vedāścatvāra uddhṛtāḥ /
itihāsapurāṇaṃ ca pañcamo veda ucyate

tatrargvedadharaḥ pailaḥ sāmago jaiminiḥ kaviḥ /
vaiśampāyana evaiko niṣṇāto yajuṣām uta

atharvāṅgirasām āsīt sumanturdāruṇo muniḥ /
itihāsapurāṇānāṃ pitā me romaharṣaṇaḥ

ta eta ṛṣayo vedaṃ svaṃ svaṃ vyasyann anekadhā /
śiṣyaiḥ praśiṣyaistacchiṣyairvedāste śākhino 'bhavan

ta eva vedā durmedhairdhāryante puruṣairyathā /
evaṃ cakāra bhagavān vyāsaḥ kṛpaṇavatsalaḥ

strīśūdradvijabandhūnāṃ trayī na śrutigocarā /
karmaśreyasi mūḍhānāṃ śreya evaṃ bhavediha /
iti bhāratam ākhyānaṃ kṛpayā muninā kṛtam

evaṃ pravṛttasya sadā bhūtānāṃ śreyasi dvijāḥ /
sarvātmakenāpi yadā nātuṣyaddhṛdayaṃ tataḥ

nātiprasīdaddhṛdayaḥ sarasvatyāstaṭe śucau /
vitarkayan viviktastha idaṃ covāca dharmavit

dhṛtavratena hi mayā chandāṃsi guravo 'gnayaḥ /
mānitā nirvyalīkena gṛhītaṃ cānuśāsanam

bhāratavyapadeśena hyāmnāyārthaśca pradarśitaḥ /
dṛśyate yatra dharmādi strīśūdrādibhirapyuta

tathāpi bata me daihyo hyātmā caivātmanā vibhuḥ /
asampanna ivābhāti brahmavarcasya sattamaḥ

kiṃ vā bhāgavatā dharmā na prāyeṇa nirūpitāḥ /
priyāḥ paramahaṃsānāṃ ta eva hyacyutapriyāḥ

tasyaivaṃ khilam ātmānaṃ manyamānasya khidyataḥ /
kṛṣṇasya nārado 'bhyāgādāśramaṃ prāg udāhṛtam

tam abhijñāya sahasā pratyutthāyāgataṃ muniḥ /
pūjayām āsa vidhivan nāradaṃ surapūjitam