Avadānaśataka · Chapter 61
-------------------- Vaidya, p. 154 --------------------
bhūtapūrvaṃ bhikṣavo asminn eva bhadrake kalpe viṃśativarṣasahasrāyuṣi prajāyāṃ kāśyapo nāma samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān* | sa vārāṇasīṃ nagarīm upaniśritya viharati ṛṣipatane mṛgadāve | tatraibhiḥ pravrajitaiḥ śikṣāśaithilyaṃ kṛtam* | tena haṃseṣūpapannāḥ | yan mamāntike cittaṃ prasāditaṃ tena deveṣūpapannāḥ | yat pariśiṣṭāni śikṣāpadāni tena satyadarśanaṃ kṛtam iti | iti hi bhikṣava ekāntakṛṣṇānāṃ karmaṇām ekāntakṛṣṇo vipākaḥ, ekāntaśuklānām ekāntaśuklaḥ, vyatimiśrāṇāṃ vyatimiśraḥ | tasmāt tarhi bhikṣava ekāntakṛṣṇāni karmāṇy apāsya vyatimiśrāṇi ca, ekāntaśukleṣv eva karmasv ābhogaḥ karaṇīyaḥ | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||
idam avocad bhagavān* | āttamanasas te bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||
-------------------- Vaidya, p. 155 --------------------
saptamo vargaḥ |
tasyoddānam*.:
suvarṇābhaḥ sugandhiś ca vapuṣmān balavān priyaḥ |
padmākṣo dundubhiḥ putrāḥ sūryo mallapatākayā ||
AVŚ_61 suvarṇābhaḥ | (ed. Speyer, vol. I)
buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃghaḥ kapilavastuni viharati nyagrodhārāme | kapilavastuni anyatamaḥ śākya āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaviśālaparigraho vaiśravaṇadhanasamudito vaiśravaṇadhanapratispardhī | tena sadṛśāt kulāt kalatram ānītam* | sa tayā sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati | tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ patnī āpannasatvā saṃvṛttā | sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānām atyayāt prasūtā | dārako jāto 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko 'tikrānto mānuṣavarṇam asaṃprāptaś ca divyaṃ varṇaṃ jāmbūnadaniṣkasadṛśaḥ | suvarṇavarṇayā cānena prabhayā sarvaṃ kapilavastu nagaram avabhāsitam* | taddarśanān mātāpitarāv anye ca kutūhalābhyāgatāḥ satvāḥ paraṃ vismayam āgatāḥ | cintayanti ca: kuto 'yam īdṛśaḥ satvaviśeṣa iti | tasya jātau jātimahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate: kiṃ bhavatu dārakasya nāmeti | jñātaya ūcuḥ: yasmād anena jātena suvarṇavarṇayā prabhayā sarvaṃ kapilavastu nagaram avabhāsitam*, tasmād bhavatu dārakasya suvarṇābha iti nāmeti | suvarṇābho dārako 'ṣṭābhyo dhātrībhyo 'nupradatto dvābhyām aṃsadhātrībhyāṃ dvābhyāṃ kṣīradhātrībhyāṃ dvābhyāṃ maladhātrībhyāṃ dvābhyāṃ krīḍanikābhyāṃ dhātrībhyām* | so 'ṣṭābhir dhātrībhir unnīyate vardhyate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarpiṣā sarpimaṇḍenānyaiś cottaptottaptair upakaraṇaviśeṣaiḥ | āśu vardhate hradastham iva paṅkajam* | sa ca paṇḍito vyakto medhāvī śrāddho bhadraḥ kalyāṇāśaya ātmahitaparahitapratipannaḥ kāruṇiko mahātmā dharmakāmaḥ ||
yāvad apareṇa samayena rūpamadamatto bahir adhiṣṭhānasya krīḍati | saṃbahulāś ca śākyā nyagrodhārāmaṃ gacchanti | tatas tena suvarṇābhena dṛṣṭāḥ pṛṣṭāś ca: kva bhavanto gacchantīti | tair uktam*: nyagrodhārāmaṃ gacchāmo buddhaṃ bhagavantaṃ draṣṭum iti | suvarṇābhasya buddha ity aśrutapūrvaṃ nāma śrutvā sarvaromakūpāṇy āhṛṣṭani, paramaṃ ca kutūhalam utpannam* | tasyaitad abhavat*: yanv aham api buddhaṃ bhagavantaṃ darśanāyopasaṃkrāmeyam iti | so 'pi nyagrodhārāmaṃ gacchati | tatas tatra dadarśa suvarṇābhakumāro buddhaṃ bhagavantaṃ dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṃkṛtam aśītyā cānuvyañjanair virājitagātraṃ vyāmaprabhālaṃkṛtaṃ sūryasahasrātirekaprabhaṃ jaṅgamam iva ratnaparvataṃ samantato bhadrakam* | sahadarśanāc cāsya
-------------------- Vaidya, p. 156 --------------------
yo 'sau rūpamadaḥ sa prativigataḥ | sa bhagavataḥ pādābhivandanaṃ kṛtvā purastān niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya | tasya bhagavatā dharmo deśitaḥ | sa taṃ dharmaṃ śrutvā pravrajyābhilāṣī saṃvṛttaḥ | yāvan mātāpitarāv anujñāpya bhagavatsakāśam upasaṃkrāntaḥ | upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā yena bhagavāṃs tenāñjaliṃ praṇamayya bhagavantam idam avocat*: labheyāhaṃ bhadanta svākhyāte dharmavinaye pravrajyām upasaṃpadaṃ bhikṣubhāvam* | careyam ahaṃ bhagavato 'ntike brahmacaryam iti | tato bhagavān gajabhujasadṛśaṃ suvarṇavarṇabāhum abhiprasārya suvarṇābhadārakam idam avocat*: ehi kumāra, cara brahmacaryam iti |
ehīti coktaḥ sa tathāgatena muṇḍaś ca saṃghāṭiparītadehaḥ |
sadyaḥ praśāntendriya eva tasthāv evaṃ sthito buddhamanorathena
yāvat saptāhāvaropitakeśaśmaśrur dvādaśavarṣopasaṃpanneryāpathaḥ pātrakaravyagrahasto bhagavataḥ purastāt sthitaḥ | tasya bhagavatā manasikāro dattaḥ | tena yujyamānena vyāyacchamānena ghaṭamānena idam eva pañcagaṇḍakaṃ saṃsāracakraṃ calācalaṃ viditvā sarvasaṃskāragatīḥ śatanapatanavikaraṇavidhvaṃsanadharmatayā parāhatya sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sākṣātkṛtam* | arhan saṃvṛttaḥ traidhātukavītarāgaḥ samaloṣṭakāñcana ākāśapāṇitalasamacitto vāsīcandanakalpo vidyāvidāritāṇḍakośo vidyābhijñāpratisaṃvitprāpto bhavalābhalobhasatkāraparāṅmukhaḥ | sendropendrāṇāṃ devānāṃ pūjyo mānyo 'bhivādyaś ca saṃvṛttaḥ |
bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: kāni bhadanta suvarṇābhena karmāṇi kṛtāni yenaivaṃrūpo darśanīyaḥ prāsādikaḥ pravrajya ca acirād (Speyer: cāciraṃ) arhatvaṃ sākṣātkṛtam iti | bhagavān āha: suvarṇābhenaiva bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu karmāṇi kṛtāny upacitāni labdhasaṃbhārāṇi pariṇatapratyayāni oghavat pratyupasthitāny avaśyaṃbhāvīni | suvarṇābhena karmāṇi kṛtāny upacitāni | ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati? na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtāny upacitāni bāhye pṛthivīdhātau vipacyante, nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tūpātteṣv eva skandhadhātvāyataneṣu karmāṇi kṛtāni vipacyante śubhāny aśubhāni ca:
na praṇaśyanti karmāṇi api kalpaśatair api |
sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām*
Original text: Avadānaśataka · Edition: the following editions: (1) Ed. P.L. Vaidya, Darbhanga 1958 (Buddhist Sanskrit Texts ; 19) and (2) Ed. J.S. Speyer, St. Petersbourg, 2 vols., 1906-1909 (Bibliotheca Buddhica ; 3) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0