Avadānaśataka · Chapter 39
iti ||
atha bodhisatvena tāṃ gāthām udgṛhītvā suvarṇapatreṣv abhilikhya kṛtsne jambudvīpe grāmanagaranigamarāṣṭrarājadhāniṣu paryaṭitā ||
bhagavān āha: kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau tena kālena tena samayena rājā babhūva, ahaṃ sa | tadāpi me subhāṣitaśravaṇahetoḥ svajīvitaṃ parityaktaṃ prāg evedānīm* | tasmāt tarhi bhikṣava evaṃ śikṣitavyam: yad dharmaṃ satkariṣyāmo gurukariṣyāmo mānayiṣyāmaḥ pūjayiṣyāmaḥ | dharmaṃ satkṛtya gurukṛtya mānayitvā pūjayitvopaniśritya vihariṣyāmaḥ | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||
idam avocad bhagavān | āttamanasas te bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||
AVŚ_39 anāthapiṇḍadaḥ | (ed. Speyer, vol. I)
buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃghaḥ śrāvastyāṃ viharati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme | atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaram ādāya śrāvastyāṃ piṇḍāya prāvikṣat* | yāvad anupūrveṇa cañcūryamāṇo rājamārgam avatīrṇaḥ | tatra ca rājamārge 'nyatamo brāhmaṇo 'bhyāgataḥ | athāsau dadarśa buddhaṃ bhagavantaṃ dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṃkṛtam aśītyā cānuvyañjanair virājitagātraṃ vyāmaprabhālaṃkṛtaṃ sūryasahasrātirekaprabhaṃ jaṅgamam iva ratnaparvataṃ samantato bhadrakam* | dṛṣṭvā ca punaḥ suciraṃ nirīkṣya pṛthivyāṃ lekhāṃ niṣkṛṣya (Speyer: nikṛṣya) bhagavantam uvāca: bho gautama, na tāvad ut te lekhā laṅghayitavyā,
-------------------- Vaidya, p. 100 --------------------
yāvan me pañca purāṇaśatāni nānuprayacchasīti | tato bhagavān karmaṇām avipraṇāśasaṃdarśanārtham adattādānavairamaṇyārthaṃ ca indrakīla iva tasmin pradeśe sthitaḥ ||
eṣa ca śabdaḥ śrāvastyāṃ samantato visṛtaḥ: yathā kila bhagavān rājamārge 'nyatamena brāhmaṇena pañcānāṃ purāṇaśatānām arthaṃ vidhārita iti | tato rājā prasenajit kauśalaḥ sahaśravaṇād evāmātyagaṇaparivṛtto yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntaḥ | upasaṃkramya bhagavantam idam avocat*: gacchatu bhagavān, ahaṃ pradāsyāmīti | na mahārāja tvayaitāni dātavyāni, api tv anyenaitāni dātavyānīti | tathā viśākhā mṛgāramātā ṛṣidattapurāṇau sthapatī śakrabrahmādayo devā vaiśravaṇaprabhṛtayaś catvāro lokapālā hiraṇyasuvarṇam upādāya bhagavantam upasṛptāḥ | tān api bhagavān uvāca: na bhavadbhir etāni dātavyānīti | yāvad anāthapiṇḍadena gṛhapatinā śrutam* | sa hiraṇyasuvarṇasya helāṃ pūrayitvā upari pañca purāṇaśatāni datvā bhagavantam upagataḥ: bhagavan*, idaṃ pratigṛhyatām iti | bhagavān āha: gṛhapate tvayā etāni dātavyāni | dīyatāṃ brāhmaṇāyeti | tato 'nāthapiṇḍadena gṛhapatinā sā suvarṇahelā brāhmaṇāya dattā ||
bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarājikā ca parṣat sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: paśya bhagavan yāvad anena brāhmaṇena bhagavān vidhārito 'nāthapiṇḍadena ca kārṣāpaṇā dattāḥ | kutaś ca prabhṛti bhagavān asmai dhārayata iti | bhagavān āha: icchatha yūyaṃ bhikṣavaḥ śrotum*? evaṃ bhadanta | tena hi bhikṣavaḥ śṛṇuta, sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuruta, bhāṣiṣye | tathāgatenaitāni <V: The portion from tathāgatenaitāni up to khalu dehinām is out of place here.> bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu avaśyaṃbhāvīni karmāṇi kṛtāny upacitāni | ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati? na bhikṣavaḥ bāhye pṛthivīdhātau nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tūpātteṣv eva skandhadhātvāyataneṣu karmāṇi kṛtāni vipacyante śubhāny aśubhāni ca |
na praṇaśyanti karmāṇy kalpakoṭiśatair api |
sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām*
Original text: Avadānaśataka · Edition: the following editions: (1) Ed. P.L. Vaidya, Darbhanga 1958 (Buddhist Sanskrit Texts ; 19) and (2) Ed. J.S. Speyer, St. Petersbourg, 2 vols., 1906-1909 (Bibliotheca Buddhica ; 3) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0