Language

ENहिગુ
Scripture Library

Avadānaśataka · Chapter 15

15.1

bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani candro nāma samyaksaṃbuddho loka udapādi tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān* | atha candraḥ samyaksaṃbuddho janapadacārikāṃ carann anyatamāṃ rājadhānīm anuprāptaḥ | aśrauṣīd rājā kṣatriyo mūrdhābhiṣiktaḥ: candraḥ samyaksaṃbuddho 'smākaṃ vijitam anuprāpta iti | śrutvā ca punar mahatyā rājarddhyā mahatā rājānubhāvena samanvāgato yena candraḥ samyaksaṃbuddhas tenopasaṃkrāntaḥ | upasaṃkramya candrasya samyaksaṃbuddhasya pādau śirasā vanditvaikānte nyaṣīdat* | ekāntaniṣaṇṇaṃ rājānaṃ kṣatriyaṃ mūrdhābhiṣiktaṃ candraḥ samyaksaṃbuddho bodhikarakair dharmaiḥ samādāpayati | atha rājā kṣatriyo mūrdhābhiṣikto labdhaprasāda utthāyāsanād ekāṃsam uttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena candraḥ samyaksaṃbuddhas tenāñjaliṃ praṇamya candraṃ samyaksaṃbuddham idam avocat*: adhivāsayatu me bhagavān iha vāsaṃ traimāsyaṃ sārdhaṃ bhikṣusaṃghena | ahaṃ bhagavantaṃ upasthāsyāmi cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārair iti | adhivāsayati candraḥ samyaksaṃbuddho rājñas tūṣṇībhāvena | tasya ca rājño nagare tena samayena mahājanamarako babhūva, ītiś ca, yena sa mahājanakāyo 'tīva saṃtarpyate | tato rājñā vyādhipraśamanārthaṃ candraḥ samyaksaṃbuddho 'dhīṣṭaḥ | sādhu bhagavan kriyatām asyā īter upaśamopāya iti | tato bhagavāṃś candraḥ samyaksaṃbuddho rājānam uvāca: gaccha mahārāja imāṃ saṃghāṭīṃ dhvajāgre baddhā mahatā satkāreṇa sve vijite paryāṭaya, asya ca mahāntam utsavaṃ kuru | sarvaṃ ca mahājanakāyaṃ buddhānusmṛtau samādāpayeti | te svastir bhaviṣyatīti | tato rājñā yathānuśiṣṭaṃ sarvaṃ tathaiva ca kṛtam* | taddhetutatpratyayaṃ ca sarvā ītayaḥ praśāntāḥ | tataḥ sa janakāyo labdhaprasādo rājāmātyapaurāś ca buddhaṃ śaraṇaṃ gatāḥ, dharmaṃ saṃghaṃ ca śaraṇaṃ gatāḥ ||
bhagavān āha: kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau tena kālena tena samayena rājā babhūva, ahaṃ saḥ | mayāsau candrasya samyaksaṃbuddhasya mahatī pūjā kṛtā | tasya me karmaṇo vipākena devamanuṣyasaṃprāpakaṃ saṃsāre mahatsukham anubhūtam* | idānīm api taddhaituky eva vibhūtiḥ, yena yac cintayāmi yat prārthaye tat tathaiva sarvaṃ samṛdhyati | tasmāt tarhi bhikṣava evaṃ śikṣitavyam: yac chāstāraṃ satkariṣyāmo gurukariṣyāmo mānayiṣyāmaḥ pūjayiṣyāmaḥ | śāstāraṃ satkṛtya gurukṛtya mānayitvā pūjayitvopaniśritya vihariṣyāmaḥ | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||
idam avocad bhagavān | āttamanasas te ca bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||
-------------------- Vaidya, p. 38 --------------------
AVŚ_15 prātihāryam* | (ed. Speyer, vol. I)
buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃgho rājagṛham upaniśritya viharati sma veṇuvane kalandakanivāpe | yadā rājñā ajātaśatruṇā devadattavigrāhitena pitā dhārmiko dharmarājo jīvitād vyaparopitaḥ, svayam eva ca rājye pratiṣṭhitaḥ, tadā ye aśrāddhās te balavanto jātāḥ, śrāddhās tu durbalāḥ saṃvṛttāḥ | yāvad anyatamo vṛddhāmātyo 'śrāddho bhagavacchāsanavidveṣī, sa brāhmaṇebhyo yajñam ārabdho yaṣṭum* | tatrānekāni brāhmaṇaśatasahasrāṇi saṃnipatitāni | taiḥ kriyākāraḥ kṛtaḥ: na kenacic chramaṇagautamaṃ darśanāyopasaṃkramitavyam* | atha te brāhmaṇāḥ kṛtāvayaḥ samagrāḥ saṃmodamānā vīthīmadhye vedoktena vidhinā śakram āyācituṃ pravṛttāḥ: ehy ehi ahalyājāra ||
atrāntare nāsti kiṃcid buddhānāṃ bhagavatām ajñātam adṛṣṭam aviditam avijñātam* | dharmatā khalu buddhānāṃ bhagavatāṃ mahākāruṇikānāṃ lokānugrahapravṛttakānām ekārakṣāṇāṃ śamathavipaśyanāvihāriṇāṃ tridamathavastukuśalānāṃ caturoghottīrṇānāṃ caturṛddhipādacaraṇatalasupratiṣṭhitānāṃ caturṣu saṃgrahavastuṣu dīrgharātrakṛtaparicayānāṃ pañcāṅgaviprahīṇānāṃ pañcagatisamatikrāntānāṃ ṣaḍaṅgasamanvāgatānāṃ ṣaṭpāramitāparipūrṇānāṃ saptabodhyaṅgakusumāḍhyānām aṣṭāṅgamārgadeśikānāṃ navānupūrva{vihāra}samāpattikuśalānāṃ daśabalabalināṃ daśadiksamāpūrṇayaśasāṃ daśaśatavaśavartiprativiśiṣṭānāṃ trī rātres trir divasasya <ca> buddhacakṣuṣā lokaṃ vyavalokya jñānadarśanaṃ pravartate: ko hīyate ko vardhate kaḥ kṛcchraprāptaḥ kaḥ saṃkaṭaprāptaḥ kaḥ saṃbādhaprāptaḥ kaḥ kṛcchrasaṃkaṭasaṃbādhaprāptaḥ ko 'pāyanimnaḥ ko 'pāyapravaṇaḥ ko 'pāyaprāgbhāraḥ | kam aham apāyād uddhṛtya svarge mokṣe ca pratiṣṭhāpayeyam*, kasya kāmapaṅkanimagnasya hastoddhāram anupradadyām*, kam āryadhanavirahitam āryadhanaiśvaryādhipatye pratiṣṭhāpayeyam*, <kasyājñānatimirapaṭalaparyavanaddhanetrasya jñānāñjanaśalākayā cakṣur viśodhayāmi |> kasyānavaropitāni kuśalamulāny avaropayeyam*, kasyāvaropitāni paripācayeyam*, kasya paripakvāni vimocayeyam* | āha ca:
apy evātikramed velāṃ sāgaro makarālayaḥ |
na tu vaineyavatsānāṃ buddho velām atikramet
paśyati bhagavān: ime brāhmaṇāḥ pūrvāvaropitakuśalamūlā gṛhītamokṣamārgāḥ svahitaiṣiṇo 'bhimukhā nirvāṇe bahirmukhāḥ saṃsārād akalyāṇamitrasaṃsārgād idānīṃ macchāsanaṃ vidviṣanti, yanv aham eṣāṃ vinayahetor autsukyam āpadyeyeti | atha bhagavāñ chakraveṣam abhinirmāya taṃ yajñavāṭaṃ divyenāvabhāsenāvabhāsya avataritum ārabdhaḥ | tatas te brāhaṇā hṛṣṭatuṣṭapramuditā udagraprītisaumanasyajātā
-------------------- Vaidya, p. 39 --------------------
ekasamūhenoktavantaḥ: ehy ehi bhagavan, svāgataṃ bhagavata iti | tato bhagavān śakraveṣadhārī prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ | eṣa śabdo rājagṛhe samantato visṛtaḥ: yajñe śakro devendro 'vatīrṇa iti | yaṃ śutvānekāni prāṇiśatasahasrāṇi saṃnipatitāni | tato bhagavān āvarjitā brāhmaṇā iti viditvā śakraveṣam antardhāpya buddhaveṣeṇaiva sthitvā tādṛśīṃ caturāryasatyasaṃprativedhikīṃ dharmadeśanāṃ kṛtavān, yāṃ śrutvā ṣaṣṭyā brāhmaṇasahasrair viṃśatiśikharasamudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhitvā srotaāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam*, anekaiś ca prāṇiśatasahasrair bhagavati śraddhā pratilabdhā ||

tato bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: āścaryaṃ bhadanta yāvad ebhir brāhmaṇair bhagavantam āgatya satyadarśanaṃ kṛtam*, anekaiś ca prāṇiśatasahasrair mahān prasādo 'dhigata iti | bhagavān āha: tathāgatenaitāni bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu karmāṇi kṛtāny upacitāni labdhasaṃbhārāṇi pariṇatapratyayāni oghavat pratyupasthitāny avaśyaṃbhāvīni | mayaitāni karmāṇi kṛtāny upacitāni | ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati? na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtāny upacitāni bāhye pṛthivīdhātau vipacyante, nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tūpātteṣv eva skandhadhātvāyataneṣu karmāṇi kṛtāni vipacyante śubhāny aśubhāni ca;
na praṇaśyanti karmāṇi kalpakoṭiśatair api | *{auch: karmāṇy api kalpaśatair api |}*
sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām*

Original text: Avadānaśataka · Edition: the following editions: (1) Ed. P.L. Vaidya, Darbhanga 1958 (Buddhist Sanskrit Texts ; 19) and (2) Ed. J.S. Speyer, St. Petersbourg, 2 vols., 1906-1909 (Bibliotheca Buddhica ; 3) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc