Language

ENहिગુ
Scripture Library

Avadānaśataka · Chapter 14

14.1

bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani candano nāma samyaksaṃbuddho loka udapādi tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā
-------------------- Vaidya, p. 35 --------------------
devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān* | atha candanaḥ samyaksaṃbuddho janapadacārikāṃ carann anyatamāṃ rājadhānīm anuprāptaḥ | atha rājā kṣatriyo mūrdhābhiṣikto yena candanaḥ samyaksaṃbuddas tenopasaṃkrāntaḥ | upasaṃkramya candanasya samyaksaṃbuddhasya pādau śirasā vanditvaikānte nyaṣīdat* | ekānte niṣaṇṇaṃ rājānaṃ kṣatriyaṃ mūrdhābhiṣiktaṃ candanaṃ samyaksaṃbuddo bodhikarakair dharmaiḥ samādāpayati | atha rājā kṣatriyo mūrdhābhiṣikto utthāyāsanād ekāṃsam uttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena candanaḥ samyaksaṃbuddas tenāñjaliṃ praṇamya candanaṃ samyaksaṃbuddham idam avocat*: adhivāsayatu me bhagavān asyāṃ rājadhānyāṃ traimāsyavāsāya sārdhaṃ bhikṣusaṃgheneti | adhivāsayati candanaḥ samyaksaṃbuddho rājñas tūṣṇībhāvena | tatra ca samayena mahatī anāvṛṣṭiḥ prādurbhūtā, yayā nadyudapānāny alpasalilāni saṃvṛttāni, puṣpaphalaviyuktāś ca pādapāḥ || tato rājā candanaṃ samyaksaṃbuddham adhyeṣituṃ pravṛttaḥ | bhagavann asmin nagaramadhye puṣkariṇīṃ gandhodakaparipūrṇāṃ karayiṣyāmi, yatra bhagavān saśrāvakasaṃghaḥ snāsyati | apy eva nāma bhagavataḥ snānād asmin me vijite devo varṣed iti | adhivāsayati bhagavāṃś candanaḥ samyaksaṃbuddho rajñas tuṣṇībhāvena |
tato rajñā kṣatriyeṇa mūrdhābhiṣiktenāmātyebhya ājñā dattā: gandhodakaṃ sajjīkurvantu bhavantaḥ, ratnamayāṃś ca kumbhān*, yena vayaṃ bhagavantaṃ saśrāvakasaṃghaṃ snāpayiṣyāma iti | tato rājñā āmātyagaṇaparivṛtena tan nagaram apagatapāṣāṇaśarkarakaṭhallaṃ vyavasthāpitum ucchritadhvajapatākaṃ nānāpuṣpāvakīrṇaṃ gandhodakapariṣiktaṃ vicitradhūpadhūpitam* | puṣkariṇī cāsya kāritā | tato bhagavāṃś candanaḥ samyaksaṃbuddaḥ sarvānugrahārtham ekacīvarakaḥ puṣkariṇyāṃ sthitaḥ | tato rājñāmātyagaṇaparivṛtena candanaḥ samyaksaṃbuddhaḥ saśrāvakasaṃgho nānāgandhaparibhāvitenodakena snāpitaḥ | sahasnānād eva candanasya samyaksaṃbuddhasya śakreṇa devendreṇa tathāvidhaṃ māhendraṃ varṣam utsṛṣṭaṃ yena sarvasasyāni niṣpannāni | taddhaitukaṃ ca mahājanakāyena buddhe bhagavati śraddhā pratilabdhā | aneke ca gandhastūpāḥ pratiṣṭhāpitāḥ | ye ca tatra candanaṃ samyaksaṃbuddhaṃ śaraṇaṃ gatāḥ, sarve te parinirvṛtāḥ | aham ekas teṣām avaśiṣṭaḥ | tasmāt tarhi bhikṣava evaṃ śikṣitavyam: yac chāstāraṃ satkariṣyāmo gurukariṣyāmo mānayiṣyāmaḥ pūjayiṣyāmaḥ | śāstāraṃ satkṛtya gurukṛtya mānayitvā pūjayitvopaniśritya vihariṣyāmaḥ | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||
idam avocad bhagavān | āttamanasas te ca bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||
AVŚ_14 ītiḥ | (ed. Speyer, vol. I)
buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃgho rājagṛham upaniśritya viharati veṇuvane kalandakanivāpe |
-------------------- Vaidya, p. 36 --------------------
tasmiṃś ca nāḍakanthāyāṃ mahājanamarako babhūva | tato janakāyo rogaiḥ pīḍitaḥ tāni tāni devatāsahasrāṇy āyācate śivavaruṇakuberavāsavādīni | na cāsya sā ītir upaśamaṃ gacchati | athānyatama upāsako nāḍakanthāyāṃ prativasati | sa nāḍakantheyān brāhmaṇagṛhapatīn idam avocat: eta yūyaṃ buddhaṃ śarāṇaṃ gacchata, taṃ ca bhagavantam āyācadhvam ihāgamanāya | apy eva bhagavatā svalpakṛcchreṇāsyā īter vyupaśamaḥ syād iti | atha nāḍakantheyā brāhmaṇagṛhapatayo bhagavantam āyācituṃ pravṛttāḥ: āgacchatu bhagavān asmād vyasanasaṃkaṭān mocanāyeti ||
atrāntare nāsti kiṃcid buddhānāṃ bhagavatām ajñātam adṛṣṭam aviditam avijñātam* | dharmatā khalu buddhānāṃ bhagavatāṃ mahākāruṇikānāṃ lokānugrahapravṛttakānām ekārakṣāṇāṃ śamathavipaśyanāvihāriṇāṃ tridamathavastukuśalānāṃ caturoghottīrṇānāṃ caturṛddhipādacaraṇatalasupratiṣṭhitānāṃ caturṣu saṃgrahavastuṣu dīrgharātrakṛtaparicayānāṃ pañcāṅgaviprahīṇānāṃ pañcagatisamatikrāntānāṃ ṣaḍaṅgasamanvāgatānāṃ ṣaṭpāramitāparipūrṇānāṃ saptabodhyaṅgakusumāḍhyānām aṣṭāṅgamārgadeśikānāṃ navānupūrva{vihāra}samāpattikuśalānāṃ daśabalabalināṃ daśadiksamāpūrṇayaśasāṃ daśaśatavaśavartiprativiśiṣṭānāṃ trī rātres trir divasasya <ca> buddhacakṣuṣā lokaṃ vyavalokya jñānadarśanaṃ pravartate: ko hīyate ko vardhate kaḥ kṛcchraprāptaḥ kaḥ saṃkaṭaprāptaḥ kaḥ saṃbādhaprāptaḥ kaḥ kṛcchrasaṃkaṭasaṃbādhaprāptaḥ ko 'pāyanimnaḥ ko 'pāyapravaṇaḥ ko 'pāyaprāgbhāraḥ | kam aham apāyād uddhṛtya svarge mokṣe ca pratiṣṭhāpayeyam*, kasya kāmapaṅkanimagnasya hastoddhāram anupradadyām*, kam āryadhanavirahitam āryadhanaiśvaryādhipatye pratiṣṭhāpayeyam*, <kasyājñānatimirapaṭalaparyavanaddhanetrasya jñānāñjanaśalākayā cakṣur viśodhayāmi |> kasyānavaropitāni kuśalamulāny avaropayeyam*, kasyāvaropitāni paripācayeyam*, kasya paripakvāni vimocayeyam* | āha ca:
apy evātikramed velāṃ sāgaro makarālayaḥ |
na tu vaineyavatsānāṃ buddho velām atikramet
atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaram ādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto nāḍakanthām anuprāptaḥ | tato bhagavatā tan nagaraṃ sarvaṃ hṛdimaitryā sphuṭam*, yato marakāḥ prakrāntāḥ, ītiś ca vyupaśāntā | tatas teṣāṃ brāhmaṇagṛhapatīnāṃ buddhadarśanān mahāprasāda utpannaḥ, prasādajātaiś ca bhagavān saśrāvakasaṃghaḥ cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ saṃpravāritaḥ | tatas tebhyo bhagavatā tādṛśī caturāryasatyasaṃprativedhikī dharmadeśanā kṛtā, yāṃ śrutvā anekair brāhmaṇagṛhapatibhiḥ srotaāpattiphalam anuprāptam*, aparaiḥ sakṛdāgāmiphalam, aparaiḥ anāgāmiphalam*, aparaiḥ pravrajya sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sākṣātkṛtam* | sarvaṃ ca tan nagaraṃ buddhanimnaṃ dharmapravaṇaṃ saṃghaprāgbhāraṃ saṃvṛttam* ||

bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: āścaryaṃ bhadanta yāvad ime satvā bhagavataḥ prasādād vyasanagatāḥ santo vyasanāt parimuktā iti | bhagavān āha: tathāgatenaivaitāni bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu karmāṇi kṛtāny upacitāni labdhasaṃbhārāṇi pariṇatapratyayāni oghavat pratyupasthitāny avaśyaṃbhāvīni | mayaitāni karmāṇi kṛtāny upacitāni |
-------------------- Vaidya, p. 37 --------------------
ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati? na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtāny upacitāni bāhye pṛthivīdhātau vipacyante, nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tūpātteṣv eva skandhadhātvāyataneṣu karmāṇi kṛtāni vipacyante śubhāny aśubhāni ca;
na praṇaśyanti karmāṇi kalpakoṭiśatair api | *{sonst: karmāṇy api kalpaśatair api |}*
sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām*

Original text: Avadānaśataka · Edition: the following editions: (1) Ed. P.L. Vaidya, Darbhanga 1958 (Buddhist Sanskrit Texts ; 19) and (2) Ed. J.S. Speyer, St. Petersbourg, 2 vols., 1906-1909 (Bibliotheca Buddhica ; 3) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc