Avadānakalpalatā · Chapter 17
iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ maitreyavyākaraṇāvadānaṃ nāma ṣoḍaśaḥ pallavaḥ //
17. ādarśamukhāvadānam /
cittaprasādavimalapraṇayojjvalasya svalpasya dānakusumasya phalāṃśakena /
hemādrirohaṇanagendrasudhābdhidānasaṃpatphalaṃ na hi tulākalanāmupaiti
purā manojñe sarvajñaḥ śrāvastyāṃ jetakānane /
anāthapiṇḍadārāme vijahāra mahāśayaḥ
āryo mahākāśyapākhyastacchiṣyaḥ karuṇānidhiḥ /
nagaropavanasyāntaṃ janacārikayā yayau
tatra sudrugatiryoṣinnagarāśravalambikā /
apaśyat kuṣṭharogārtā kāśyapaṃ taṃ yadṛcchayā
sā taṃ dṛṣṭvā prasādinyā śraddhayā samacintayat /
pātre 'sya piṇḍapātārhā kiṃ na jātāsmi puṇyataḥ
vijñāya tasyā āścaryaśraddhāyuktaṃ manoratham /
prasārya pātraṃ jagrāha piṇḍaṃ taṃ karuṇākulaḥ
tīvracittaprasādena bhaktasārasamaraṇe /
kuṣṭhinyā nipapātāsyāḥ pātre śīrṇakarāṅguliḥ
tataḥ sā pātakamiva tyaktvānityakalevaram /
devānāṃ tuṣitākhyānāṃ nilaye samajāyata
śakrastadadbhutaṃ jñātvā dānapuṇypditādaraḥ /
yatnātkāśyapasatpātraṃ sudhayā samapūrayat
sudhārpaṇe 'pyasau bhikṣurnispṛhastṛṇalīlayā /
praśamāmṛtasaṃpūrṇaścakre pātramadhomukham
bhajante praṇayaprītiṃ kṛpaṇeṣu kṛpākulāḥ /
santaḥ saṃpatsamādhmātavadane mīlitādarāḥ
śrutvā tāṃ tuṣite devanikāye niratām nṛpaḥ /
prasenajit bhagavataścakre bhojyādhivāsanām
rājñastasya gṛhe dṛṣṭvā lakṣmīmāścaryakāriṇaḥ /
āryānandena bhagavān pṛṣṭastatpuṇyamabhyadhāt
purā gṛhapateḥ sūnurdāridyrāddāsatāṃ gataḥ /
kṣetrakarmāṇi saṃsaktaḥ kṣutkṣāmaḥ klāntimāyayau
svajananyā samānītāṃ niḥsnehalavaṇāṃ cirāt /
kulmāṣapiṇḍimāsādya bhoktuṃ sādaramāyayau
dhautahastaḥ kṣaṇe tasmin saṃprāptāya yadṛcchayā /
dadau pratyekabuddhāya tām prasannena cetasā
jātaḥ sa eva kālena bhūpālo 'yaṃ prasenajit /
tasya dānakaṇasyaivaṃ vibhūtiḥ prathamaṃ phalam
śrutveti bhagavadvākyaṃ bhikṣūrvismayamāyayau /
rājāpi vipulāṃ pūjāṃ cakre bhagavataḥ puraḥ
rājārhairakhilairbhogaiḥ kṛtvā bhaktinivedanam /
sa koṭīstailakumbhānāṃ dīpamālāmakalpayat
dīpamekaṃ dadau tatra svalpakaṃ durgatāṅganā /
snehakṣayātprayāteṣu sarveṣu na jagāma yaḥ
vicintya praṇidhānena tayā vimalacetasā /
bhāvinīm śākyamunitāṃ sarvajño 'syāh samabhyadhāt
ratnadīpāvaliṃ datvā rājā bhagavataḥ purah /
upaviśya praṇamyāgre praṇayāttaṃ vajijñapat
bhagavatpraṇidhānena tattatpuṇyānubhāvataḥ /
na kasyānuttarā samyaksaṃbodhirbhavadarpitā
bhavatprasādapraṇayāt prāptumicchāmi tāmaham /
nirvikalpaphalāvāptyai sevyante kalpapādapāḥ
iti rājavacaḥ śrutvā bhagavān samabhāṣata /
durlabhānuttarā samyaksaṃbodhiḥ pṛthivīpate
sūkṣmā mṛṇālatantubhyo giribhyo 'pi garīyasī /
samudrebhyo 'pi gambhīrā sā sukhena na labhyate
na dānairbahubhirlabdhaṃ mayaivānyeṣu janmasu /
cittaprasādaviśadaṃ jñānaṃ tatkāraṇaṃ jaguḥ
caturdvīpādhipatyena mayā māndhātṛjanmani /
ciraṃ dānaphalaṃ bhuktaṃ bodhirnādhigatā tu sā
dānena cakravartīśrīḥ sā sudarśanajanmani /
bhuktā mayāmahīyasī bodhirnādhigatā tu sā
purā datvā gajānaṣṭau velāmadvijajanmāni /
mayā prāptaṃ mahatpuṇyaṃ bodhirnādhigatā tu sā
kurūpaḥ kuśalātmāhaṃ rājaputraḥ purābhavam /
yaḥ piśāco 'yamityuktvā nijalatnyā vivarjitaḥ
śriyai śrīskandho bhūtyāge prītiryasya sadā sthitā /
sa duḥkhī rūpavaikalyāt kka vā sarvaguṇodayaḥ
taṃ rūpavirahe dehatyāgārūḍhaṃ śacīpatiḥ /
divyacūḍāmaṇiṃ datvā cakre pañcaśaropamam
ṣaṣṭiḥ purasahasrāṇi tasya yajñeṣu yajvanaḥ /
hemayūpābhirūpāṇi prāpurmerubalaśriyam
tasmin mayātidānādrikṛte kuśalajanmani /
tāni puṇyānyavāptāni bodhirnādhigatā tu sā
mayā satyaprabhāveṇa triśaṅkunṛpajanmani /
kṛtā vṛṣṭiḥ sudurbhikṣā bodhirnādhigatā tu sā
mithilāyāṃ mahādevanṛpajanmani yajvanā /
mayāptā puṇyasaṃpattirbodhirnādhigatā tu sā
mithilāyāṃ purā puṇyaṃ nimibhūpālajanmani /
prāptaṃ dānatapoyajñairbodhirnādhigatā tu sā
purā nandasya nṛpateścatvāraḥ piśunāḥ sutāḥ /
babhūvurādarśamukhaḥ pañcamaśca guṇādhikaḥ
kālenāpannaparyantaḥ sa bhūpatiracintayat /
ete madante catvāro rājyaṃ nārhanti karkaśāḥ
putre mamādarśamukhe rājyaśrī pratibimbitā /
suvṛtte labhate śobhāṃ prajñāvaimalyaśālini
dhyātvetyamātyān so 'vādīt sa bhavadbhirnareśvaraḥ /
kṛto 'ntaḥpuravargeṇa yo 'bhyutthānena pūjyate
maulirna kampate yasya sameva maṇipādukaiḥ /
dvāradrumādrivāpīṣu nidhiṣaṭkaṃ sa paśyati
ityuktvā tridivaṃ yāte nṛpatau mantriṇaḥ kramāt /
taduktrairlakṣaṇaiścakrurādarśamukhamīśvaram
dharmanirṇayakāryeṣu yaṃ vādiprativādinah /
vilokyaiva svayaṃ tasthurnyāyairjayaparājaye
purā nirabhiasṃghena prātavaiśasakilbiṣam /
brāhmaṇaṃ daṇḍinaṃ nāma dayāluḥ prayayau puraḥ
guyugārthe gṛhasthena mṛtena vaḍavāhateḥ /
kuṭhārapātataḥ patnyā takṣavāsī vivāditaḥ
śauṇḍikenātmajavadhāddīkṣitaṃ tulyanigraham /
tadvipakṣabhayenoktvā tatsaṃtyaktaṃ vyamokṣayat
amānuṣāṇāṃ sattvānāmadhyāśayaviśeṣataḥ /
cakāra cittaśodhanaṃ tattatsaṃdehanirṇayam
avṛṣṭimṛṣṭe durbhikṣe yena dvādaśavarsake /
vihitaṃ sarvasattvānāmaśanaprāṇavartanam
ityamūnmama puṇyāptirādarśamukhajnmani /
na tu sā samyaksaṃbodhirvibodhitā mahodayā
bahujanmaśatābhyāsaprasāsena mahīyasā /
adya tu jñānavaimalyaṃ mayāptaṃ lutpasaṃvṛti
jñānaprajñādhigamyā kimapi paratarānuttarā satyāsaṃvit
samyaksaṃbodhireṣā na ca khalu nṛpate labhyate dānapuṇyaiḥ /
mohaśyāmāvirāme gataghanagaganavyaktavaimalyabhājāṃ
nirvyājānandabhūmirbhavati bhavatamaśchedinī sā dinaśrīḥ
Original text: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0