Language

ENहिગુ
Scripture Library

Atharva Veda · Chapter 15

15.1

sūktam १
sūktam २
sūktam ३
sūktam ४
sūktam ५
sūktam ६
sūktam ७
sūktam ८
sūktam ९
sūktam १०
sūktam ११
sūktam १२
sūktam १३
sūktam १४
sūktam १५
sūktam १६
sūktam १७
sūktam १८
15.1
vrātya āsīdīyamāna eva sa prajāpatiṃ samairayat

15.2

sa prajāpatiḥ suvarṇamātmann apaśyattatprājanayat

15.4

tadekamabhavattallalāmamabhavattan mahadabhavattajjyeṣṭhamabhavattadbrahmābhavattattapo'bhavattatsatyamabhavat tena prājāyata//
so'vardhata sa mahān abhavatsa mahādevo'bhavat

15.5

sa devānāmīśāṃ paryaitsa īśāno'bhavat

15.6

sa ekavrātyo'bhavatsa dhanurādatta tadevendradhanuḥ

15.7

nīlamasyodaraṃ lohitaṃ pṛṣṭham

15.1

nīlenaivāpriyaṃ bhrātṛvyaṃ prorṇoti lohitena dviṣantaṃ vidhyatīti brahmavādino vadanti//
cādityebhyaśca viśvebhyaśca devebhya ā vṛścate ya evaṃ
bṛhataśca vai sa rathantarasya
15,2
sa udatiṣṭhatsa prācīṃ diśamanu vyacalat/
taṃ bṛhacca rathantaraṃ cādityāśca viśve ca devā anuvyacalan /
bṛhate ca vai sa rathantarāya cādityebhyaś ca viśvebhyaś ca devebhya ā vṛścate ya evaṃ vidvāṃsaṃ vrātyam upavadati |
bṛhataś ca vai sa rathantarasya cādityānāṃ ca viśveṣāṃ ca devānāṃ priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda /
tasya prācyāṃ diśi śraddhā puṃścalī mitro māgadho vijñānaṃ vāso'haruṣṇīṣaṃ rātrī keśā haritau pravartau kalmalirmaṇiḥ /
bhūtaṃ ca bhaviṣyacca pariṣkandau mano vipathaṃ mātariśvā ca pavamānaśca vipathavāhau vātaḥ sārathī reṣmā pratodaḥ kīrtiś ca yaśaś ca puraḥsarau //
ainaṃ kīrtirgacchatyā yaśo gacchati ya evaṃ veda

15.2

sa udatiṣṭhatsa dakṣiṇāṃ diśamanu vyacalat/
taṃ yajñāyajñiyaṃ ca vāmadevyaṃ ca yajñaśca yajamānaśca paśavaścānuvyacalan /
yajñāyajñiyāya ca vai sa vāmadevyāya ca yajñāya ca yajamānāya ca paśubhyaścā vṛścate ya evaṃ vidvāṃsaṃ vrātyam upavadati
yajñāyajñiyasya ca vai sa vāmadevyasya ca yajñasya ca yajamānasya ca paśūnāṃ ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda
tasya dakṣiṇāyāṃ diśyuṣāḥ puṃścalī mantro māgadho vijñānaṃ vāso'haruṣṇīṣaṃ rātrī keśā haritau pravartau kalmalir maṇiḥ
amāvāsyā ca paurṇamāsī ca pariṣkandau mano vipathaṃ//
mātariśvā ca pavamānaśca vipathavāhau vātaḥ sārathī reṣmā pratodaḥ//
kīrtiśca yaśaśca puraḥsarāvainaṃ kīrtirgacchatyā yaśo gacchati ya evaṃ veda

15.3

sa udatiṣṭhatsa pratīcīṃ diśamanu vyacalat/
taṃ vairūpaṃ ca vairājaṃ cāpaśca varuṇaśca rājānuvyacalan /
vairūpāya ca vai sa vairājāya cādbhyaśca varuṇāya ca rājña ā vṛścate ya evaṃ vidvāṃsaṃ vrātyamupavadati//
vairūpasya ca vai sa vairājasya cāpāṃ ca varuṇasya ca rājñaḥ priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda /
tasya pratīcyāṃ diśīrā puṃścalī haso māgadho vijñānaṃ vāso'haruṣṇīṣaṃ rātrī keśā haritau pravartau kalmalirmaṇiḥ /
ahaśca rātrī ca pariṣkandau mano vipathaṃ mātariśvā ca pavamānaśca vipathavāhau vātaḥ sārathī reṣmā pratodaḥ kīrtiśca yaśaśca puraḥsarau /
ainaṃ kīrtirgacchatyā yaśo gacchati ya evaṃ veda

15.4

sa udatiṣṭhatsa udīcīṃ diśamanu vyacalat/
taṃ śyaitaṃ ca naudhasaṃ ca saptarṣayaśca somaśca rājānuvyacalan /
śyaitāya ca vai sa naudhasāya ca saptarṣibhyaśca somāya ca rājña ā vṛścate ya evaṃ vidvāṃsaṃ vrātyamupavadati//
śyaitasya ca vai sa naudhasasya ca saptarṣīṇāṃ ca somasya ca rājñaḥ priyaṃ dhāma bhavati bhavati ya evaṃ veda /
tasyodīcyāṃ diśi vidyutpuṃścalī stanayitnurmāgadho vijñānaṃ vāso'haruṣṇīṣaṃ
śrutaṃ ca viśrutaṃ ca pariṣkandau mano vipathaṃ mātariśvā ca pavamānaśca vipathavāhau vātaḥ sārathī reṣmā pratodaḥ kīrtiśca yaśaśca puraḥsarau /
ainaṃ kīrtirgacchatyā yaśo gacchati ya evaṃ veda

15.1

15.3
sa saṃvatsaramūrdhvo'tiṣṭhattaṃ devā abruvan vrātya kiṃ nu tiṣṭhasīti

15.2

so'bravīdāsandīṃ me saṃ bharantviti

15.3

tasmai vrātyāyāsandīṃ samabharan

15.4

tasyā grīṣmaśca vasantaśca dvau pādāvāstāṃ śaracca varṣāśca dvau

15.5

bṛhacca rathantaraṃ cānūcye āstāṃ yajñāyajñiyaṃ ca vāmadevyaṃ ca tiraścye

15.6

ṛcaḥ prāñcastantavo yajūṃṣi tiryañcaḥ

15.7

veda āstaraṇaṃ brahmopabarhaṇam

15.8

sāmāsāda udgītho'paśrayaḥ

15.9

tāmāsandīṃ vrātya ārohat

15.10

tasya devajanāḥ pariṣkandā āsantsaṃkalpāḥ prahāyyā viśvāni bhūtānyupasadaḥ

15.11

viśvānyevāsya bhūtānyupasado bhavanti ya evaṃ veda

15.3

15.4
tasmai prācyā diśaḥ /
vāsantau māsau goptārāvakurvan bṛhacca rathantaraṃ cānuṣṭhātārau /
vāsantāvenaṃ māsau prācyā diśo gopāyato bṛhacca rathantaraṃ cānu tiṣṭhato ya evaṃ veda//
tasmai dakṣiṇāyā diśaḥ /
graiṣmau māsau goptārāvakurvan yajñāyajñiyaṃ ca vāmadevyaṃ cānuṣṭhātārau /
graiṣmāvenaṃ māsau dakṣiṇāyā diśo gopāyato yajñāyajñiyaṃ ca vāmadevyaṃ cānu tiṣṭhato ya evaṃ veda//
tasmai pratīcyā diśaḥ /
vārṣikau māsau goptārāvakurvan vairūpaṃ ca vairājaṃ cānuṣṭhātārau /
vārṣikāvenaṃ māsau pratīcyā diśo gopāyato vairūpaṃ ca vairājaṃ cānu tiṣṭhato ya evaṃ veda//
tasmā udīcyā diśaḥ /
śāradau māsau goptārāvakurvaṃ chyaitaṃ ca naudhasaṃ cānuṣṭhātārau /
śāradāvenaṃ māsāvudīcyā diśo gopāyataḥ śyaitaṃ ca naudhasaṃ cānu tiṣṭhato ya evaṃ veda//
tasmai dhruvāyā diśaḥ /
haimanau māsau goptārāvakurvan bhūmiṃ cāgniṃ cānuṣṭhātārau /
haimanāvenaṃ māsau dhruvāyā diśo gopāyato bhūmiścāgniścānu tiṣṭhato ya evaṃ veda//
tasmā ūrdhvāyā diśaḥ /
śaiśirau māsau goptārāvakurvan divaṃ cādityaṃ cānuṣṭhātārau /
śaiśirāvenaṃ māsāvūrdhvāyā diśo gopāyato dyauścādityaścānu tiṣṭhato ya evaṃ veda//
15.5
tasmai prācyā diśo antardeśādbhavamiṣvāsamanuṣṭhātāramakurvan /
bhava enamiṣvāsaḥ prācyā diśo antardeśādanuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśānaḥ//
nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda//
tasmai dakṣiṇāyā diśo antardeśāccharvamiṣvāsamanuṣṭhātāramakurvan /
śarva enamiśvāso dakṣiṇāyā diśo antardeśādanuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśānaḥ//
nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda//
tasmai pratīcyā diśo antardeśātpaśupatimiṣvāsamanuṣṭhātāramakurvan /
paśupatirenamiṣvāsaḥ pratīcyā diśo antardeśādanuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśānaḥ//
nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda//
tasmā udīcyā diśo antardeśādugraṃ devamiṣvāsamanuṣṭhātāramakurvan /
ugra enaṃ deva iṣvāsa udīcyā diśo antardeśādanuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśānaḥ//
nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda//
tasmai dhruvāyā diśo antardeśādrudramiṣvāsamanuṣṭhātāramakurvan /
rudra enamiṣvāso dhruvāyā diśo antardeśādanuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśānaḥ//
nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda//
tasmā ūrdhvāyā diśo antardeśān mahādevamiṣvāsamanuṣṭhātāramakurvan / [१२
mahādeva enamiṣvāsa ūrdhvāyā diśo antardeśādanuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśānaḥ//
nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda//
tasmai sarvebhyo antardeśebhya īśānamiṣvāsamanuṣṭhātāramakurvan /
īśāna enamiṣvāsaḥ sarvebhyo antardeśebhyo'nuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśānaḥ//
nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda//
15.6
sa dhruvāṃ diśamanu vyacalat/
taṃ bhūmiścāgniścauṣadhayaśca vanaspatayaśca vānaspatyāśca vīrudhaścānuvyacalan /
bhūmeśca vai so'gneścauṣadhīnāṃ ca vanaspatīnāṃ ca vānaspatyānāṃ ca vīrudhāṃ ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda
sa ūrdhvāṃ diśamanu vyacalat/
tamṛtaṃ ca satyaṃ ca sūryaśca candraśca nakṣatrāṇi cānuvyacalan /
ṛtasya ca vai sa satyasya ca sūryasya ca candrasya ca nakṣatrāṇāṃ ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda
sa uttamāṃ diśamanu vyacalat/
tamṛcaśca sāmāni ca yajūṃṣi ca brahma cānuvyacalan /
ṛcāṃ ca vai sa sāmnāṃ ca yajuṣāṃ ca brahmaṇaśca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.1

sa bṛhatīṃ diśamanu vyacalat/
tamitihāsaśca purāṇaṃ ca gāthāśca nārāśaṃsīścānuvyacalan /
itihāsasya ca vai sa purāṇasya ca gāthānāṃ ca nārāśaṃsīnāṃ ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda//
sa paramāṃ diśamanu vyacalat/
tamāhavanīyaśca gārhapatyaśca dakṣiṇāgniśca yajñaśca yajamānaśca paśavaścānuvyacalan//
āhavanīyasya ca vai sa gārhapatyasya ca dakṣiṇāgneśca yajñasya ca yajamānasya ca paśūnāṃ ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda
so'nādiṣṭāṃ diśamanu vyacalat/
tamṛtavaścārtavāśca lokāśca laukyāśca māsāścārdhamāsāścāhorātre cānuvyacalan//
ṛtūnāṃ ca vai sa ārtavānāṃ ca lokānāṃ ca laukyānāṃ ca māsānāṃ cārdhamāsānāṃ cāhorātrayośca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda
so'nāvṛttāṃ diśamanu vyacalattato nāvartsyann amanyata /
taṃ ditiścāditiśceḍā cendrāṇī cānuvyacalan /
diteśca vai so'diteśceḍāyāścendrāṇyāśca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda
sa diśo'nu vyacalattaṃ virāḍanu vyacalatsarve ca devāḥ sarvāśca devatāḥ /
virājaśca vai sa sarveṣāṃ ca devānāṃ sarvāsāṃ ca devatānāṃ priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda//
sa sarvān antardeśān anu vyacalat/
taṃ prajāpatiśca parameṣṭhī ca pitā ca pitāmahaścānuvyacalan /
prajāpateśca vai sa parameṣṭhinaśca pituśca pitāmahasya ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda//
15.7
sa mahimā sadrurbhūtvāntaṃ pṛthivyā agacchatsamudro'bhavat

15.2

taṃ prajāpatiśca parameṣṭhī ca pitā ca pitāmahaścāpaśca śraddhā ca varṣaṃ bhūtvānuvyavartayanta

15.3

ainamāpo gacchantyainaṃ śraddhā gacchatyainaṃ varṣaṃ gacchati ya evaṃ veda

15.4

taṃ śraddhā ca yajñaśca lokaścānnaṃ cānnādyaṃ ca bhūtvābhiparyāvartanta

15.1

ainaṃ śraddhā gacchatyainaṃ yajño gacchatyainaṃ loko gacchatyainamannaṃ gacchatyainamannādyaṃ gacchati ya evaṃ veda//
15.8
so'rajyata tato rājanyo'jāyata

15.2

sa viśaḥ sabandhūn annamannādyamabhyudatiṣṭhat

15.3

viśāṃ ca vai sa sabandhūnāṃ cānnasya cānnādyasya ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.1

15.9
sa viśo'nu vyacalat

15.2

taṃ sabhā ca samitiśca senā ca surā cānuvyacalan

15.3

sabhāyāśca vai sa samiteśca senāyāśca surāyāśca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.1

15.10
tadyasyaivaṃ vidvān vrātyo rājño'tithirgṛhān āgachet

15.3

śreyāṃsamenamātmano mānayettathā kṣatrāya nā vṛścate tathā rāṣṭrāya nā vṛścate //
ato vai brahma ca kṣatraṃ codatiṣṭhatāṃ te abrūtāṃ kaṃ pra viśāveti

15.4

bṛhaspatimeva brahma praviśatvindraṃ kṣatraṃ tathā vā iti

15.5

ato vai bṛhaspatimeva brahma prāviśadindraṃ kṣatram

15.6

iyaṃ vā u pṛthivī bṛhaspatirdyaurevendraḥ

15.7

ayaṃ vā u agnirbrahmāsāvādityaḥ kṣatram

15.8

ainaṃ brahma gacchati brahmavarcasī bhavati

15.9

yaḥ pṛthivīṃ bṛhaspatimagniṃ brahma veda

15.10

ainamindriyaṃ gacchatīndriyavān bhavati

15.11

ya ādityaṃ kṣatraṃ divamindraṃ veda

15.1

15.11
tadyasyaivaṃ vidvān vrātyo'tithirgṛhān āgachet

15.2

svayamenamabhyudetya brūyādvrātya kvāvātsīrvrātyodakaṃ vrātya tarpayantu vrātya yathā te priyaṃ tathāstu vrātya yathā te vaśastathāstu vrātya yathā te nikāmastathāstviti

15.3

yadenamāha vrātya kvāvātsīriti patha eva tena devayānān ava rundhe

15.4

yadenamāha vrātyodakamityapa eva tenāva rundhe

15.5

yadenamāha vrātya tarpayantviti prāṇameva tena varṣīyāṃsaṃ kurute

15.6

yadenamāha vrātya yathā te priyaṃ tathāstviti priyameva tenāva rundhe

15.7

ainaṃ priyaṃ gacchati priyaḥ priyasya bhavati ya evaṃ veda

15.8

yadenamāha vrātya yathā te vaśastathāstviti vaśameva tenāva rundhe

15.9

ainaṃ vaśo gacchati vaśī vaśināṃ bhavati ya evaṃ veda

15.10

yadenamāha vrātya yathā te nikāmastathāstviti nikāmameva tenāva rundhe

15.11

ainaṃ nikāmo gacchati nikāme nikāmasya bhavati ya evaṃ veda

15.1

15.12
tadyasyaivaṃ vidvān vrātya uddhṛteṣvagniṣvadhiśrite'gnihotre'tithirgṛhān āgachet

15.2

svayamenamabhyudetya brūyādvrātyāti sṛja hoṣyāmīti

15.3

sa cātisṛjejjuhuyān na cātisṛjen na juhuyāt

15.4

sa ya evaṃ viduṣā vrātyenātisṛṣṭo juhoti

15.5

pra pitṛyāṇaṃ panthāṃ jānāti pra devayānam

15.6

na deveṣvā vṛścate hutamasya bhavati

15.7

paryasyāsmiṃlloka āyatanaṃ śiṣyate ya evaṃ viduṣā vrātyenātisṛṣṭo juhoti

15.8

atha ya evaṃ viduṣā vrātyenānatisṛṣṭo juhoti

15.9

na pitṛyāṇaṃ panthāṃ jānāti na devayānam

15.10

ā deveṣu vṛścate ahutamasya bhavati

15.11

nāsyāsmiṃlloka āyatanaṃ śiṣyate ya evaṃ viduṣā vrātyenānatisṛṣṭo juhoti

15.1

15.13
tadyasyaivaṃ vidvān vrātya ekāṃ rātrimatithirgṛhe vasati /
ye pṛthivyāṃ puṇyā lokāstān eva tenāva rundhe

15.2

tadyasyaivaṃ vidvān vrātyo dvitīyāṃ rātrimatithirgṛhe vasati /
ye'ntarikṣe puṇyā lokāstān eva tenāva rundhe

15.3

tadyasyaivaṃ vidvān vrātyastṛtīyāṃ rātrimatithirgṛhe vasati /
ye divi puṇyā lokāstān eva tenāva rundhe

15.4

tadyasyaivaṃ vidvān vrātyaścaturthīṃ rātrimatithirgṛhe vasati /
ye puṇyānāṃ puṇyā lokāstān eva tenāva rundhe

15.5

tadyasyaivaṃ vidvān vrātyo'parimitā rātrīratithirgṛhe vasati /
ya evāparimitāḥ puṇyā lokāstān eva tenāva rundhe

15.6

atha yasyāvrātyo vrātyabruvo nāmabibhratyatithirgṛhān āgachet

15.7

karṣedenaṃ na cainaṃ karṣet

15.8

asyai devatāyā udakaṃ yācāmīmāṃ devatāṃ vāsaya imāmimāṃ devatāṃ pari veveṣmī pari veviṣyāt

15.9

tasyāmevāsya taddevatāyāṃ hutaṃ bhavati ya evaṃ veda

15.1

15.14
sa yatprācīṃ diśamanu vyacalan mārutaṃ śardho bhūtvānuvyacalan mano'nnādaṃ kṛtvā /
manasānnādenānnamatti ya evaṃ veda

15.2

sa yaddakṣiṇāṃ diśamanu vyacaladindro bhūtvānuvyacaladbalamannādaṃ kṛtvā / [३
balenānnādenānnamatti ya evaṃ veda

15.3

sa yatpratīcīṃ diśamanu vyacaladvaruṇo rājā bhūtvānuvyacaladapo'nnādīḥ kṛtvā
adbhirannādībhirannamatti ya evaṃ veda

15.4

sa yadudīcīṃ diśamanu vyacalatsomo rājā bhūtvānuvyacalatsaptarṣibhirhuta āhutimannādīṃ kṛtvā /
āhutyānnādyānnamatti ya evaṃ veda

15.5

sa yaddhruvāṃ diśamanu vyacaladviṣṇurbhūtvānuvyacaladvirājamannādīṃ kṛtvā
virājānnādyānnamatti ya evaṃ veda

15.6

sa yatpaśūn anu vyacaladrudro bhūtvānuvyacaladoṣadhīrannādīḥ kṛtvā /
oṣadhībhirannādībhirannamatti ya evaṃ veda

15.7

sa yatpitṝn anu vyacaladyamo rājā bhūtvānuvyacalatsvadhākāramannādaṃ kṛtvā
svadhākāreṇānnādenānnamatti ya evaṃ veda

15.8

sa yan manuṣyān anu vyacaladagnirbhūtvānuvyacalatsvāhākāramannādaṃ kṛtvā
svāhākāreṇānnādenānnamatti ya evaṃ veda

15.9

sa yadūrdhvāṃ diśamanu vyacaladbṛhaspatirbhūtvānuvyacaladvaṣaṭkāramannādaṃ kṛtvā
vaṣaṭkāreṇānnādenānnamatti ya evaṃ veda

15.10

sa yaddevān anu vyacaladīśāno bhūtvānuvyacalan manyumannādaṃ kṛtvā / [१
manyunānnādenānnamatti ya evaṃ veda

15.11

sa yatprajā anu vyacalatprajāpatirbhūtvānuvyacalatprāṇamannādaṃ kṛtvā /
prāṇenānnādenānnamatti ya evaṃ veda

15.12

sa yatsarvān antardeśān anu vyacalatparameṣṭhī bhūtvānuvyacaladbrahmānnādaṃ kṛtvā /
brahmaṇānnādenānnamatti ya evaṃ veda

15.1

15.15
tasya vrātyasya

15.2

sapta prāṇāḥ saptāpānāḥ sapta vyānāḥ

15.3

yo'sya prathamaḥ prāṇa ūrdhvo nāmāyaṃ so agniḥ

15.4

yo'sya dvitīyaḥ prāṇaḥ prauḍho nāmāsau sa ādityaḥ

15.5

yo'sya tṛtīyaḥ prāṇo'bhyūḍho nāmāsau sa candramāḥ

15.6

yo'sya caturthaḥ prāṇo vibhūrnāmāyaṃ sa pavamānaḥ

15.7

yo'sya pañcamaḥ prāṇo yonirnāma tā imā āpaḥ

15.8

yo'sya ṣaṣṭhaḥ prāṇaḥ priyo nāma ta ime paśavaḥ

15.9

yo'sya saptamaḥ prāṇo'parimito nāma tā imāḥ prajāḥ

15.1

15.16
yo'sya prathamo'pānaḥ sā paurṇamāsī

15.2

yo'sya dvitīyo'pānaḥ sāṣṭakā

15.3

yo'sya tṛtīyo'pānaḥ sāmāvāsyā

15.4

yo'sya caturtho'pānaḥ sā śraddhā

15.5

yo'sya pañcamo'pānaḥ sā dīkṣā

15.6

yo'sya ṣaṣṭho'pānaḥ sa yajñaḥ

15.7

yo'sya saptamo'pānastā imā dakṣiṇāḥ

15.1

15.17
yo'sya prathamo vyānaḥ seyaṃ bhūmiḥ

15.2

yo'sya dvitīyo vyānastadantarikṣam

15.3

yo'sya tṛtīyo vyānaḥ sā dyauḥ

15.4

yo'sya caturtho vyānastāni nakṣatrāṇi

15.5

yo'sya pañcamo vyānasta ṛtavaḥ

15.6

yo'sya ṣaṣṭho vyānasta ārtavāḥ

15.7

yo'sya saptamo vyānaḥ sa saṃvatsaraḥ

15.8

samānamarthaṃ pari yanti devāḥ saṃvatsaraṃ vā etadṛtavo'nupariyanti vrātyaṃ ca

15.9

yadādityamabhisaṃviśantyamāvāsyāṃ caiva tatpaurṇamāsīṃ ca

15.10

ekaṃ tadeṣāmamṛtatvamityāhutireva

15.1

15.18
tasya vrātyasya

15.2

yadasya dakṣiṇamakṣyasau sa ādityo yadasya savyamakṣyasau sa candramāḥ

15.3

yo'sya dakṣiṇaḥ karṇo'yaṃ so agniryo'sya savyaḥ karṇo'yaṃ sa pavamānaḥ

15.4

ahorātre nāsike ditiścāditiśca śīrṣakapāle saṃvatsaraḥ śiraḥ

15.5

ahnā pratyaṅvrātyo rātryā prāṅnamo vrātyāya

15.1

(15,1/1a) vrātya āsīd īyamāna eva sa prajāpatiṃ sam airayat

15.2

(15,1/2a) sa prajāpatiḥ suvarṇam ātmann apaśyat tat prājanayat

15.3

(15,1/3a) tad ekam abhavat tal lalāmam abhavat tan mahad abhavat taj jyeṣṭham abhavat tad brahmābhavat tat tapo 'bhavat tat satyam abhavat tena prājāyata

15.4

(15,1/4a) so 'vardhata sa mahān abhavat sa mahādevo 'bhavat

15.5

(15,1/5a) sa devānām īśāṃ pary ait sa īśāno 'bhavat

15.6

(15,1/6a) sa ekavrātyo 'bhavat sa dhanur ādatta tad evendradhanuḥ

15.7

(15,1/7a) nīlam asyodaraṃ lohitaṃ pṛṣṭham

15.8

(15,1/8a) nīlenaivāpriyaṃ bhrātṛvyaṃ prorṇoti lohitena dviṣantaṃ vidhyatīti brahmavādino vadanti

15.1

(15,2/1[2/1]a) sa ud atiṣṭhat sa prācīṃ diśam anu vy acalat |
(15,2/1[2/2]b) taṃ bṛhac ca rathantaraṃ cādityāś ca viśve ca devā anuvyacalan |
(15,2/1[2/3]c) bṛhate ca vai sa rathantarāya cādityebhyaś ca viśvebhyaś ca devebhya ā vṛścate ya evaṃ vidvāṃsaṃ vrātyam upavadati |
(15,2/1[2/4]d) bṛhataś ca vai sa rathantarasya cādityānāṃ ca viśveṣāṃ ca devānāṃ priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda |
(15,2/1[2/5]e) tasya prācyāṃ diśi śraddhā puṃścalī mitro māgadho vijñānaṃ vāso 'har uṣṇīṣaṃ rātrī keśā haritau pravartau kalmalir maṇiḥ |
(15,2/1[2/8]g) ainaṃ kīrtir gachaty ā yaśo gachati ya evaṃ veda

15.2

(15,2/2[2/9]a) sa ud atiṣṭhat sa dakṣiṇāṃ diśam anu vy acalat |
(15,2/2[2/10]b) taṃ yajñāyajñiyaṃ ca vāmadevyaṃ ca yajñaś ca yajamānaś ca paśavaś cānuvyacalan |
(15,2/2[2/11]c) yajñāyajñiyāya ca vai sa vāmadevyāya ca yajñāya ca yajamānāya ca paśubhyaś cā vṛścate ya evaṃ vidvāṃsaṃ vrātyam upavadati |
(15,2/2[2/12]d) yajñāyajñiyasya ca vai sa vāmadevyasya ca yajñasya ca yajamānasya ca paśūnāṃ ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda |
(15,2/2[2/13]e) tasya dakṣiṇāyāṃ diśy uṣāḥ puṃścalī mantro māgadho vijñānaṃ vāso 'har uṣṇīṣaṃ rātrī keśā haritau pravartau kalmalir maṇiḥ |
(15,2/2[2/14]g) ainaṃ kīrtir gachaty ā yaśo gachati ya evaṃ veda

15.3

(15,2/3[2/15]a) sa ud atiṣṭhat sa pratīcīṃ diśam anu vy acalat |
(15,2/3[2/16]b) taṃ vairūpaṃ ca vairājaṃ cāpaś ca varuṇaś ca rājānuvyacalan |
(15,2/3[2/17]c) vairūpāya ca vai sa vairājāya cādbhyaś ca varuṇāya ca rājña ā vṛścate ya evaṃ vidvāṃsaṃ vrātyam upavadati |
(15,2/3[2/18]d) vairūpasya ca vai sa vairājasya cāpāṃ ca varuṇasya ca rājñaḥ priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda |
(15,2/3[2/19]e) tasya pratīcyāṃ diśīrā puṃścalī haso māgadho vijñānaṃ vāso 'har uṣṇīṣaṃ rātrī keśā haritau pravartau kalmalir maṇiḥ |
(15,2/3[2/20]g) ainaṃ kīrtir gachaty ā yaśo gachati ya evaṃ veda

15.4

(15,2/4[2/21]a) sa ud atiṣṭhat sa udīcīṃ diśam anu vy acalat |
(15,2/4[2/22]b) taṃ śyaitaṃ ca naudhasaṃ ca saptarṣayaś ca somaś ca rājānuvyacalan |
(15,2/4[2/23]c) śyaitāya ca vai sa naudhasāya ca saptarṣibhyaś ca somāya ca rājña ā vṛścate ya evaṃ vidvāṃsaṃ vrātyam upavadati |
(15,2/4[2/24]d) śyaitasya ca vai sa naudhasasya ca saptarṣīṇāṃ ca somasya ca rājñaḥ priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda |
(15,2/4[2/25]e) tasyodīcyāṃ diśi vidyut puṃścalī stanayitnur māgadho vijñānaṃ vāso 'har uṣṇīṣaṃ rātrī keśā haritau pravartau kalmalir maṇiḥ |
(15,2/4[2/28]g) ainaṃ kīrtir gachaty ā yaśo gachati ya evaṃ veda

15.1

(15,3/1a) sa saṃvatsaram ūrdhvo 'tiṣṭhat taṃ devā abruvan vrātya kiṃ nu tiṣṭhasīti

15.2

(15,3/2a) so 'bravīd āsandīṃ me saṃ bharantv iti

15.3

(15,3/3a) tasmai vrātyāyāsandīṃ sam abharan

15.4

(15,3/4a) tasyā grīṣmaś ca vasantaś ca dvau pādāv āstāṃ śarac ca varṣāś ca dvau

15.5

(15,3/5a) bṛhac ca rathantaraṃ cānūcye āstāṃ yajñāyajñiyaṃ ca vāmadevyaṃ ca tiraścye

15.6

(15,3/6a) ṛcaḥ prāñcas tantavo yajūṃṣi tiryañcaḥ

15.7

(15,3/7a) veda āstaraṇaṃ brahmopabarhaṇam

15.8

(15,3/8a) sāmāsāda udgītho 'paśrayaḥ

15.9

(15,3/9a) tām āsandīṃ vrātya ārohat

15.10

(15,3/10a) tasya devajanāḥ pariṣkandā āsant saṃkalpāḥ prahāyyā viśvāni bhūtāny upasadaḥ

15.11

(15,3/11a) viśvāny evāsya bhūtāny upasado bhavanti ya evaṃ veda

15.1

(15,4/1[4/1]a) tasmai prācyā diśaḥ |
(15,4/1[4/2]b) vāsantau māsau goptārāv akurvan bṛhac ca rathantaraṃ cānuṣṭhātārau |
(15,4/1[4/3]c) vāsantāv enaṃ māsau prācyā diśo gopāyato bṛhac ca rathantaraṃ cānu tiṣṭhato ya evaṃ veda

15.2

(15,4/2[4/4]a) tasmai dakṣiṇāyā diśaḥ |
(15,4/2[4/5]b) graiṣmau māsau goptārāv akurvan yajñāyajñiyaṃ ca vāmadevyaṃ cānuṣṭhātārau |
(15,4/2[4/6]c) graiṣmāv enaṃ māsau dakṣiṇāyā diśo gopāyato yajñāyajñiyaṃ ca vāmadevyaṃ cānu tiṣṭhato ya evaṃ veda

15.3

(15,4/3[4/7]a) tasmai pratīcyā diśaḥ |
(15,4/3[4/8]b) vārṣikau māsau goptārāv akurvan vairūpaṃ ca vairājaṃ cānuṣṭhātārau |
(15,4/3[4/9]c) vārṣikāv enaṃ māsau pratīcyā diśo gopāyato vairūpaṃ ca vairājaṃ cānu tiṣṭhato ya evaṃ veda

15.4

(15,4/4[4/10]a) tasmā udīcyā diśaḥ |
(15,4/4[4/11]b) śāradau māsau goptārāv akurvaṃ chyaitaṃ ca naudhasaṃ cānuṣṭhātārau |
(15,4/4[4/12]c) śāradāv enaṃ māsāv udīcyā diśo gopāyataḥ śyaitaṃ ca naudhasaṃ cānu tiṣṭhato ya evaṃ veda

15.5

(15,4/5[4/13]a) tasmai dhruvāyā diśaḥ |
(15,4/5[4/14]b) haimanau māsau goptārāv akurvan bhūmiṃ cāgniṃ cānuṣṭhātārau |
(15,4/5[4/15]c) haimanāv enaṃ māsau dhruvāyā diśo gopāyato bhūmiś cāgniś cānu tiṣṭhato ya evaṃ veda

15.6

(15,4/6[4/16]a) tasmā ūrdhvāyā diśaḥ |
(15,4/6[4/17]b) śaiśirau māsau goptārāv akurvan divaṃ cādityaṃ cānuṣṭhātārau |
(15,4/6[4/18]c) śaiśirāv enaṃ māsāv ūrdhvāyā diśo gopāyato dyauś cādityaś cānu tiṣṭhato ya evaṃ veda

15.1

(15,5/1[5/1]a) tasmai prācyā diśo antardeśād bhavam iṣvāsam anuṣṭhātāram akurvan |
(15,5/1[5/2-3]b) bhava enam iṣvāsaḥ prācyā diśo antardeśād anuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśāno nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda

15.2

[2-3]
(15,5/2[5/4]a) tasmai dakṣiṇāyā diśo antardeśāc charvam iṣvāsam anuṣṭhātāram akurvan |
(15,5/2[5/5]b) śarva enam iśvāso dakṣiṇāyā diśo antardeśād anuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśāno nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda

15.3

(15,5/3[5/6]a) tasmai pratīcyā diśo antardeśāt paśupatim iṣvāsam anuṣṭhātāram akurvan |
(15,5/3[5/7]b) paśupatir enam iṣvāsaḥ pratīcyā diśo antardeśād anuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśāno nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda

15.4

(15,5/4[5/8]a) tasmā udīcyā diśo antardeśād ugraṃ devam iṣvāsam anuṣṭhātāram akurvan |
(15,5/4[5/9]b) ugra enaṃ deva iṣvāsa udīcyā diśo antardeśād anuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśāno nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda

15.5

(15,5/5[5/10]a) tasmai dhruvāyā diśo antardeśād rudram iṣvāsam anuṣṭhātāram akurvan |
(15,5/5[5/11]b) rudra enam iṣvāso dhruvāyā diśo antardeśād anuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśāno nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda

15.6

(15,5/6[5/12]a) tasmā ūrdhvāyā diśo antardeśān mahādevam iṣvāsam anuṣṭhātāram akurvan |
(15,5/6[5/13]b) mahādeva enam iṣvāsa ūrdhvāyā diśo antardeśād anuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśāno nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda

15.7

(15,5/7[5/14]a) tasmai sarvebhyo antardeśebhya īśānam iṣvāsam anuṣṭhātāram akurvan |
(15,5/7[5/15-16]b) īśāna enam iṣvāsaḥ sarvebhyo antardeśebhyo 'nuṣṭhātānu tiṣṭhati nainaṃ śarvo na bhavo neśāno nāsya paśūn na samānān hinasti ya evaṃ veda

15.1

[15-16]
(15,6/1[6/1]a) sa dhruvāṃ diśam anu vy acalat |
(15,6/1[6/2]b) taṃ bhūmiś cāgniś cauṣadhayaś ca vanaspatayaś ca vānaspatyāś ca vīrudhaś cānuvyacalan |
(15,6/1[6/3]c) bhūmeś ca vai so 'gneś cauṣadhīnāṃ ca vanaspatīnāṃ ca vānaspatyānāṃ ca vīrudhāṃ ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.2

(15,6/2[6/4]a) sa ūrdhvāṃ diśam anu vy acalat |
(15,6/2[6/5]b) tam ṛtaṃ ca satyaṃ ca sūryaś ca candraś ca nakṣatrāṇi cānuvyacalan |
(15,6/2[6/6]c) ṛtasya ca vai sa satyasya ca sūryasya ca candrasya ca nakṣatrāṇāṃ ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.3

(15,6/3[6/7]a) sa uttamāṃ diśam anu vy acalat |
(15,6/3[6/8]b) tam ṛcaś ca sāmāni ca yajūṃṣi ca brahma cānuvyacalan |
(15,6/3[6/9]c) ṛcāṃ ca vai sa sāmnāṃ ca yajuṣāṃ ca brahmaṇaś ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.4

(15,6/4[6/10]a) sa bṛhatīṃ diśam anu vy acalat |
(15,6/4[6/11]b) tam itihāsaś ca purāṇaṃ ca gāthāś ca nārāśaṃsīś cānuvyacalan |
(15,6/4[6/12]c) itihāsasya ca vai sa purāṇasya ca gāthānāṃ ca nārāśaṃsīnāṃ ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.5

(15,6/5[6/13]a) sa paramāṃ diśam anu vy acalat |
(15,6/5[6/14]b) tam āhavanīyaś ca gārhapatyaś ca dakṣiṇāgniś ca yajñaś ca yajamānaś ca paśavaś cānuvyacalan |
(15,6/5[6/15]c) āhavanīyasya ca vai sa gārhapatyasya ca dakṣiṇāgneś ca yajñasya ca yajamānasya ca paśūnāṃ ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.6

(15,6/6[6/16]a) so 'nādiṣṭāṃ diśam anu vy acalat |
(15,6/6[6/17]b) tam ṛtavaś cārtavāś ca lokāś ca laukyāś ca māsāś cārdhamāsāś cāhorātre cānuvyacalan |
(15,6/6[6/18]c) ṛtūnāṃ ca vai sa ārtavānāṃ ca lokānāṃ ca laukyānāṃ ca māsānāṃ cārdhamāsānāṃ cāhorātrayoś ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.7

(15,6/7[6/19]a) so 'nāvṛttāṃ diśam anu vy acalat tato nāvartsyann amanyata |
(15,6/7[6/20]b) taṃ ditiś cāditiś ceḍhā cendrāṇī cānuvyacalan |
(15,6/7[6/21]c) diteś ca vai so 'diteś ceḍhāyāś cendrāṇyāś ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.8

(15,6/8[6/22]a) sa diśo 'nu vy acalat taṃ virāḍh anu vy acalat sarve ca devāḥ sarvāś ca devatāḥ |
(15,6/8[6/23]b) virājaś ca vai sa sarveṣāṃ ca devānāṃ sarvāsāṃ ca devatānāṃ priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.9

(15,6/9[6/24]a) sa sarvān antardeśān anu vy acalat |
(15,6/9[6/25]b) taṃ prajāpatiś ca parameṣṭhī ca pitā ca pitāmahaś cānuvyacalan |
(15,6/9[6/26]c) prajāpateś ca vai sa parameṣṭhinaś ca pituś ca pitāmahasya ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.1

(15,7/1a) sa mahimā sadrur bhūtvāntaṃ pṛthivyā agachat samudro 'bhavat

15.2

(15,7/2a) taṃ prajāpatiś ca parameṣṭhī ca pitā ca pitāmahaś cāpaś ca śraddhā ca varṣaṃ bhūtvānuvyavartayanta

15.3

(15,7/3a) ainam āpo gachanty ainaṃ śraddhā gachaty ainaṃ varṣaṃ gachati ya evaṃ veda

15.4

(15,7/4a) taṃ śraddhā ca yajñaś ca lokaś cānnaṃ cānnādyaṃ ca bhūtvābhiparyāvartanta

15.5

(15,7/5a) ainaṃ śraddhā gachaty ainaṃ yajño gachaty ainaṃ loko gachaty ainam annaṃ gachaty ainam annādyaṃ gachati ya evaṃ veda

15.1

(15,8/1a) so 'rajyata tato rājanyo 'jāyata

15.2

(15,8/2a) sa viśaḥ sabandhūn annam annādyam abhyudatiṣṭhat

15.3

(15,8/3a) viśāṃ ca vai sa sabandhūnāṃ cānnasya cānnādyasya ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.1

(15,9/1a) sa viśo 'nu vy acalat

15.2

(15,9/2a) taṃ sabhā ca samitiś ca senā ca surā cānuvyacalan

15.3

(15,9/3a) sabhāyāś ca vai sa samiteś ca senāyāś ca surāyāś ca priyaṃ dhāma bhavati ya evaṃ veda

15.1

(15,10/1a) tad yasyaivaṃ vidvān vrātyo rājño 'tithir gṛhān āgachet

15.2

(15,10/2a) śreyāṃsam enam ātmano mānayet tathā kṣatrāya nā vṛścate tathā rāṣṭrāya nā vṛścate

15.3

(15,10/3a) ato vai brahma ca kṣatraṃ cod atiṣṭhatāṃ te abrūtāṃ kaṃ pra viśāveti

15.4

(15,10/4a) bṛhaspatim eva brahma praviśatv indraṃ kṣatraṃ tathā vā iti

15.5

(15,10/5a) ato vai bṛhaspatim eva brahma prāviśad indraṃ kṣatram

15.6

(15,10/6a) iyaṃ vā u pṛthivī bṛhaspatir dyaur evendraḥ

15.7

(15,10/7a) ayaṃ vā u agnir brahmāsāv ādityaḥ kṣatram

15.8

(15,10/8a) ainaṃ brahma gachati brahmavarcasī bhavati

15.9

(15,10/9a) yaḥ pṛthivīṃ bṛhaspatim agniṃ brahma veda

15.10

(15,10/10a) ainam indriyaṃ gachatīndriyavān bhavati

15.11

(15,10/11a) ya ādityaṃ kṣatraṃ divam indraṃ veda

15.1

(15,11/1a) tad yasyaivaṃ vidvān vrātyo 'tithir gṛhān āgachet

15.2

(15,11/2a) svayam enam abhyudetya brūyād vrātya kvāvātsīr vrātyodakaṃ vrātya tarpayantu vrātya yathā te priyaṃ tathāstu vrātya yathā te vaśas tathāstu vrātya yathā te nikāmas tathāstv iti

15.3

(15,11/3a) yad enam āha vrātya kvāvātsīr iti patha eva tena devayānān ava rundhe

15.4

(15,11/4a) yad enam āha vrātyodakam ity apa eva tenāva rundhe

15.5

(15,11/5a) yad enam āha vrātya tarpayantv iti prāṇam eva tena varṣīyāṃsaṃ kurute

15.6

(15,11/6a) yad enam āha vrātya yathā te priyaṃ tathāstv iti priyam eva tenāva rundhe

15.7

(15,11/7a) ainaṃ priyaṃ gachati priyaḥ priyasya bhavati ya evaṃ veda

15.8

(15,11/8a) yad enam āha vrātya yathā te vaśas tathāstv iti vaśam eva tenāva rundhe

15.9

(15,11/9a) ainaṃ vaśo gachati vaśī vaśināṃ bhavati ya evaṃ veda

15.10

(15,11/10a) yad enam āha vrātya yathā te nikāmas tathāstv iti nikāmam eva tenāva rundhe

15.11

(15,11/11a) ainaṃ nikāmo gachati nikāme nikāmasya bhavati ya evaṃ veda

15.1

(15,12/1a) tad yasyaivaṃ vidvān vrātya uddhṛteṣv agniṣv adhiśrite 'gnihotre 'tithir gṛhān āgachet

15.2

(15,12/2a) svayam enam abhyudetya brūyād vrātyāti sṛja hoṣyāmīti

15.3

(15,12/3a) sa cātisṛjej juhuyān na cātisṛjen na juhuyāt

15.4

(15,12/4a) sa ya evaṃ viduṣā vrātyenātisṛṣṭo juhoti

15.5

(15,12/5a) pra pitṛyāṇaṃ panthāṃ jānāti pra devayānam

15.6

(15,12/6a) na deveṣv ā vṛścate hutam asya bhavati

15.7

(15,12/7a) pary asyāsmiṃl loka āyatanaṃ śiṣyate ya evaṃ viduṣā vrātyenātisṛṣṭo juhoti

15.8

(15,12/8a) atha ya evaṃ viduṣā vrātyenānatisṛṣṭo juhoti

15.9

(15,12/9a) na pitṛyāṇaṃ panthāṃ jānāti na devayānam

15.10

(15,12/10a) ā deveṣu vṛścate ahutam asya bhavati

15.11

(15,12/11a) nāsyāsmiṃl loka āyatanaṃ śiṣyate ya evaṃ viduṣā vrātyenānatisṛṣṭo juhoti

15.1

(15,13/1[13/1]a) tad yasyaivaṃ vidvān vrātya ekāṃ rātrim atithir gṛhe vasati |
(15,13/1[13/2]b) ye pṛthivyāṃ puṇyā lokās tān eva tenāva rundhe

15.2

(15,13/2[13/3]a) tad yasyaivaṃ vidvān vrātyo dvitīyāṃ rātrim atithir gṛhe vasati |
(15,13/2[13/4]b) ye 'ntarikṣe puṇyā lokās tān eva tenāva rundhe

15.3

(15,13/3[13/5]a) tad yasyaivaṃ vidvān vrātyas tṛtīyāṃ rātrim atithir gṛhe vasati |
(15,13/3[13/6]b) ye divi puṇyā lokās tān eva tenāva rundhe

15.4

(15,13/4[13/7]a) tad yasyaivaṃ vidvān vrātyaś caturthīṃ rātrim atithir gṛhe vasati |
(15,13/4[13/8]b) ye puṇyānāṃ puṇyā lokās tān eva tenāva rundhe

15.5

(15,13/5[13/9]a) tad yasyaivaṃ vidvān vrātyo 'parimitā rātrīr atithir gṛhe vasati |
(15,13/5[13/10]b) ya evāparimitāḥ puṇyā lokās tān eva tenāva rundhe

15.6

(15,13/6[13/11]a) atha yasyāvrātyo vrātyabruvo nāmabibhraty atithir gṛhān āgachet

15.7

(15,13/7[13/12]a) karṣed enaṃ na cainaṃ karṣet

15.8

(15,13/8[13/13]a) asyai devatāyā udakaṃ yācāmīmāṃ devatāṃ vāsaya imām imāṃ devatāṃ pari veveṣmīty enaṃ pari veviṣyāt

15.9

(15,13/9[13/14]a) tasyām evāsya tad devatāyāṃ hutaṃ bhavati ya evaṃ veda

15.1

(15,14/1[14/1]a) sa yat prācīṃ diśam anu vyacalan mārutaṃ śardho bhūtvānuvyacalan mano 'nnādaṃ kṛtvā |
(15,14/1[14/2]b) manasānnādenānnam atti ya evaṃ veda

15.2

(15,14/2[14/3]a) sa yad dakṣiṇāṃ diśam anu vyacalad indro bhūtvānuvyacalad balam annādaṃ kṛtvā |
(15,14/2[14/4]b) balenānnādenānnam atti ya evaṃ veda

15.3

(15,14/3[14/5]a) sa yat pratīcīṃ diśam anu vyacalad varuṇo rājā bhūtvānuvyacalad apo 'nnādīḥ kṛtvā |
(15,14/3[14/6]b) adbhir annādībhir annam atti ya evaṃ veda

15.4

(15,14/4[14/7]a) sa yad udīcīṃ diśam anu vyacalat somo rājā bhūtvānuvyacalat saptarṣibhir huta āhutim annādīṃ kṛtvā |
(15,14/4[14/8]b) āhutyānnādyānnam atti ya evaṃ veda

15.5

(15,14/5[14/9]a) sa yad dhruvāṃ diśam anu vyacalad viṣṇur bhūtvānuvyacalad virājam annādīṃ kṛtvā |
(15,14/5[14/10]b) virājānnādyānnam atti ya evaṃ veda

15.6

(15,14/6[14/11]a) sa yat paśūn anu vyacalad rudro bhūtvānuvyacalad oṣadhīr annādīḥ kṛtvā |
(15,14/6[14/12]b) oṣadhībhir annādībhir annam atti ya evaṃ veda

15.7

(15,14/7[14/13]a) sa yat pitṝn anu vyacalad yamo rājā bhūtvānuvyacalat svadhākāram annādaṃ kṛtvā |
(15,14/7[14/14]b) svadhākāreṇānnādenānnam atti ya evaṃ veda

15.8

(15,14/8[14/15]a) sa yan manuṣyān anu vyacalad agnir bhūtvānuvyacalat svāhākāram annādaṃ kṛtvā |
(15,14/8[14/16]b) svāhākāreṇānnādenānnam atti ya evaṃ veda

15.9

(15,14/9[14/17]a) sa yad ūrdhvāṃ diśam anu vyacalad bṛhaspatir bhūtvānuvyacalad vaṣaṭkāram annādaṃ kṛtvā |
(15,14/9[14/18]b) vaṣaṭkāreṇānnādenānnam atti ya evaṃ veda

15.10

(15,14/10[14/19]a) sa yad devān anu vyacalad īśāno bhūtvānuvyacalan manyum annādaṃ kṛtvā |
(15,14/10[14/20]b) manyunānnādenānnam atti ya evaṃ veda

15.11

(15,14/11[14/21]a) sa yat prajā anu vyacalat prajāpatir bhūtvānuvyacalat prāṇam annādaṃ kṛtvā |
(15,14/11[14/22]b) prāṇenānnādenānnam atti ya evaṃ veda

15.12

(15,14/12[14/23]a) sa yat sarvān antardeśān anu vyacalat parameṣṭhī bhūtvānuvyacalad brahmānnādaṃ kṛtvā |
(15,14/12[14/24]b) brahmaṇānnādenānnam atti ya evaṃ veda

15.1

(15,15/1a) tasya vrātyasya

15.2

(15,15/2a) sapta prāṇāḥ saptāpānāḥ sapta vyānāḥ

15.3

(15,15/3a) yo 'sya prathamaḥ prāṇa ūrdhvo nāmāyaṃ so agniḥ

15.4

(15,15/4a) yo 'sya dvitīyaḥ prāṇaḥ prauḍo nāmāsau sa ādityaḥ

15.5

(15,15/5a) yo 'sya tṛtīyaḥ prāṇo 'bhyūḍo nāmāsau sa candramāḥ

15.6

(15,15/6a) yo 'sya caturthaḥ prāṇo vibhūr nāmāyaṃ sa pavamānaḥ

15.7

(15,15/7a) yo 'sya pañcamaḥ prāṇo yonir nāma tā imā āpaḥ

15.8

(15,15/8a) yo 'sya ṣaṣṭhaḥ prāṇaḥ priyo nāma ta ime paśavaḥ

15.9

(15,15/9a) yo 'sya saptamaḥ prāṇo 'parimito nāma tā imāḥ prajāḥ

15.1

(15,16/1a) yo 'sya prathamo 'pānaḥ sā paurṇamāsī

15.2

(15,16/2a) yo 'sya dvitīyo 'pānaḥ sāṣṭakā

15.3

(15,16/3a) yo 'sya tṛtīyo 'pānaḥ sāmāvāsyā

15.4

(15,16/4a) yo 'sya caturtho 'pānaḥ sā śraddhā

15.5

(15,16/5a) yo 'sya pañcamo 'pānaḥ sā dīkṣā

15.6

(15,16/6a) yo 'sya ṣaṣṭho 'pānaḥ sa yajñaḥ

15.7

(15,16/7a) yo 'sya saptamo 'pānas tā imā dakṣiṇāḥ

15.1

(15,17/1a) yo 'sya prathamo vyānaḥ seyaṃ bhūmiḥ

15.2

(15,17/2a) yo 'sya dvitīyo vyānas tad antarikṣam

15.3

(15,17/3a) yo 'sya tṛtīyo vyānaḥ sā dyauḥ

15.4

(15,17/4a) yo 'sya caturtho vyānas tāni nakṣatrāṇi

15.5

(15,17/5a) yo 'sya pañcamo vyānas ta ṛtavaḥ

15.6

(15,17/6a) yo 'sya ṣaṣṭho vyānas ta ārtavāḥ

15.7

(15,17/7a) yo 'sya saptamo vyānaḥ sa saṃvatsaraḥ

15.8

(15,17/8a) samānam arthaṃ pari yanti devāḥ saṃvatsaraṃ vā etad ṛtavo 'nupariyanti vrātyaṃ ca

15.9

(15,17/9a) yad ādityam abhisaṃviśanty amāvāsyāṃ caiva tat paurṇamāsīṃ ca

15.10

(15,17/10a) ekaṃ tad eṣām amṛtatvam ity āhutir eva

15.1

(15,18/1a) tasya vrātyasya

15.2

(15,18/2a) yad asya dakṣiṇam akṣy asau sa ādityo yad asya savyam akṣy asau sa candramāḥ

15.3

(15,18/3a) yo 'sya dakṣiṇaḥ karṇo 'yaṃ so agnir yo 'sya savyaḥ karṇo 'yaṃ sa pavamānaḥ

15.4

(15,18/4a) ahorātre nāsike ditiś cāditiś ca śīrṣakapāle saṃvatsaraḥ śiraḥ

15.5

(15,18/5a) ahnā pratyaṅ vrātyo rātryā prāṅ namo vrātyāya

Original text: atharvavedaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc