અથર્વવેદ · અધ્યાય 15

સૂક્તમ્ ૧
સૂક્તમ્ ૨
સૂક્તમ્ ૩
સૂક્તમ્ ૪
સૂક્તમ્ ૫
સૂક્તમ્ ૬
સૂક્તમ્ ૭
સૂક્તમ્ ૮
સૂક્તમ્ ૯
સૂક્તમ્ ૧૦
સૂક્તમ્ ૧૧
સૂક્તમ્ ૧૨
સૂક્તમ્ ૧૩
સૂક્તમ્ ૧૪
સૂક્તમ્ ૧૫
સૂક્તમ્ ૧૬
સૂક્તમ્ ૧૭
સૂક્તમ્ ૧૮
15.1
વ્રાત્ય આસીદીયમાન એવ સ પ્રજાપતિં સમૈરયત્

સ પ્રજાપતિઃ સુવર્ણમાત્મન્ન્ અપશ્યત્તત્પ્રાજનયત્

તદેકમભવત્તલ્લલામમભવત્તન્ મહદભવત્તજ્જ્યેષ્ઠમભવત્તદ્બ્રહ્માભવત્તત્તપોઽભવત્તત્સત્યમભવત્ તેન પ્રાજાયત॥
સોઽવર્ધત સ મહાન્ અભવત્સ મહાદેવોઽભવત્

સ દેવાનામીશાં પર્યૈત્સ ઈશાનોઽભવત્

સ એકવ્રાત્યોઽભવત્સ ધનુરાદત્ત તદેવેન્દ્રધનુઃ

નીલમસ્યોદરં લોહિતં પૃષ્ઠમ્

નીલેનૈવાપ્રિયં ભ્રાતૃવ્યં પ્રોર્ણોતિ લોહિતેન દ્વિષન્તં વિધ્યતીતિ બ્રહ્મવાદિનો વદન્તિ॥
ચાદિત્યેભ્યશ્ચ વિશ્વેભ્યશ્ચ દેવેભ્ય આ વૃશ્ચતે ય એવં
બૃહતશ્ચ વૈ સ રથન્તરસ્ય
15,2
સ ઉદતિષ્ઠત્સ પ્રાચીં દિશમનુ વ્યચલત્।
તં બૃહચ્ચ રથન્તરં ચાદિત્યાશ્ચ વિશ્વે ચ દેવા અનુવ્યચલન્ ।
બૃહતે ચ વૈ સ રથન્તરાય ચાદિત્યેભ્યશ્ ચ વિશ્વેભ્યશ્ ચ દેવેભ્ય આ વૃશ્ચતે ય એવં વિદ્વાંસં વ્રાત્યમ્ ઉપવદતિ ।
બૃહતશ્ ચ વૈ સ રથન્તરસ્ય ચાદિત્યાનાં ચ વિશ્વેષાં ચ દેવાનાં પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ ।
તસ્ય પ્રાચ્યાં દિશિ શ્રદ્ધા પુંશ્ચલી મિત્રો માગધો વિજ્ઞાનં વાસોઽહરુષ્ણીષં રાત્રી કેશા હરિતૌ પ્રવર્તૌ કલ્મલિર્મણિઃ ।
ભૂતં ચ ભવિષ્યચ્ચ પરિષ્કન્દૌ મનો વિપથં માતરિશ્વા ચ પવમાનશ્ચ વિપથવાહૌ વાતઃ સારથી રેષ્મા પ્રતોદઃ કીર્તિશ્ ચ યશશ્ ચ પુરઃસરૌ ॥
ઐનં કીર્તિર્ગચ્છત્યા યશો ગચ્છતિ ય એવં વેદ

સ ઉદતિષ્ઠત્સ દક્ષિણાં દિશમનુ વ્યચલત્।
તં યજ્ઞાયજ્ઞિયં ચ વામદેવ્યં ચ યજ્ઞશ્ચ યજમાનશ્ચ પશવશ્ચાનુવ્યચલન્ ।
યજ્ઞાયજ્ઞિયાય ચ વૈ સ વામદેવ્યાય ચ યજ્ઞાય ચ યજમાનાય ચ પશુભ્યશ્ચા વૃશ્ચતે ય એવં વિદ્વાંસં વ્રાત્યમ્ ઉપવદતિ
યજ્ઞાયજ્ઞિયસ્ય ચ વૈ સ વામદેવ્યસ્ય ચ યજ્ઞસ્ય ચ યજમાનસ્ય ચ પશૂનાં ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ
તસ્ય દક્ષિણાયાં દિશ્યુષાઃ પુંશ્ચલી મન્ત્રો માગધો વિજ્ઞાનં વાસોઽહરુષ્ણીષં રાત્રી કેશા હરિતૌ પ્રવર્તૌ કલ્મલિર્ મણિઃ
અમાવાસ્યા ચ પૌર્ણમાસી ચ પરિષ્કન્દૌ મનો વિપથં॥
માતરિશ્વા ચ પવમાનશ્ચ વિપથવાહૌ વાતઃ સારથી રેષ્મા પ્રતોદઃ॥
કીર્તિશ્ચ યશશ્ચ પુરઃસરાવૈનં કીર્તિર્ગચ્છત્યા યશો ગચ્છતિ ય એવં વેદ

સ ઉદતિષ્ઠત્સ પ્રતીચીં દિશમનુ વ્યચલત્।
તં વૈરૂપં ચ વૈરાજં ચાપશ્ચ વરુણશ્ચ રાજાનુવ્યચલન્ ।
વૈરૂપાય ચ વૈ સ વૈરાજાય ચાદ્ભ્યશ્ચ વરુણાય ચ રાજ્ઞ આ વૃશ્ચતે ય એવં વિદ્વાંસં વ્રાત્યમુપવદતિ॥
વૈરૂપસ્ય ચ વૈ સ વૈરાજસ્ય ચાપાં ચ વરુણસ્ય ચ રાજ્ઞઃ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ ।
તસ્ય પ્રતીચ્યાં દિશીરા પુંશ્ચલી હસો માગધો વિજ્ઞાનં વાસોઽહરુષ્ણીષં રાત્રી કેશા હરિતૌ પ્રવર્તૌ કલ્મલિર્મણિઃ ।
અહશ્ચ રાત્રી ચ પરિષ્કન્દૌ મનો વિપથં માતરિશ્વા ચ પવમાનશ્ચ વિપથવાહૌ વાતઃ સારથી રેષ્મા પ્રતોદઃ કીર્તિશ્ચ યશશ્ચ પુરઃસરૌ ।
ઐનં કીર્તિર્ગચ્છત્યા યશો ગચ્છતિ ય એવં વેદ

સ ઉદતિષ્ઠત્સ ઉદીચીં દિશમનુ વ્યચલત્।
તં શ્યૈતં ચ નૌધસં ચ સપ્તર્ષયશ્ચ સોમશ્ચ રાજાનુવ્યચલન્ ।
શ્યૈતાય ચ વૈ સ નૌધસાય ચ સપ્તર્ષિભ્યશ્ચ સોમાય ચ રાજ્ઞ આ વૃશ્ચતે ય એવં વિદ્વાંસં વ્રાત્યમુપવદતિ॥
શ્યૈતસ્ય ચ વૈ સ નૌધસસ્ય ચ સપ્તર્ષીણાં ચ સોમસ્ય ચ રાજ્ઞઃ પ્રિયં ધામ ભવતિ ભવતિ ય એવં વેદ ।
તસ્યોદીચ્યાં દિશિ વિદ્યુત્પુંશ્ચલી સ્તનયિત્નુર્માગધો વિજ્ઞાનં વાસોઽહરુષ્ણીષં
શ્રુતં ચ વિશ્રુતં ચ પરિષ્કન્દૌ મનો વિપથં માતરિશ્વા ચ પવમાનશ્ચ વિપથવાહૌ વાતઃ સારથી રેષ્મા પ્રતોદઃ કીર્તિશ્ચ યશશ્ચ પુરઃસરૌ ।
ઐનં કીર્તિર્ગચ્છત્યા યશો ગચ્છતિ ય એવં વેદ

15.3
સ સંવત્સરમૂર્ધ્વોઽતિષ્ઠત્તં દેવા અબ્રુવન્ વ્રાત્ય કિં નુ તિષ્ઠસીતિ

સોઽબ્રવીદાસન્દીં મે સં ભરન્ત્વિતિ

તસ્મૈ વ્રાત્યાયાસન્દીં સમભરન્

તસ્યા ગ્રીષ્મશ્ચ વસન્તશ્ચ દ્વૌ પાદાવાસ્તાં શરચ્ચ વર્ષાશ્ચ દ્વૌ

બૃહચ્ચ રથન્તરં ચાનૂચ્યે આસ્તાં યજ્ઞાયજ્ઞિયં ચ વામદેવ્યં ચ તિરશ્ચ્યે

ઋચઃ પ્રાઞ્ચસ્તન્તવો યજૂંષિ તિર્યઞ્ચઃ

વેદ આસ્તરણં બ્રહ્મોપબર્હણમ્

સામાસાદ ઉદ્ગીથોઽપશ્રયઃ

તામાસન્દીં વ્રાત્ય આરોહત્

તસ્ય દેવજનાઃ પરિષ્કન્દા આસન્ત્સંકલ્પાઃ પ્રહાય્યા વિશ્વાનિ ભૂતાન્યુપસદઃ

વિશ્વાન્યેવાસ્ય ભૂતાન્યુપસદો ભવન્તિ ય એવં વેદ

15.4
તસ્મૈ પ્રાચ્યા દિશઃ ।
વાસન્તૌ માસૌ ગોપ્તારાવકુર્વન્ બૃહચ્ચ રથન્તરં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
વાસન્તાવેનં માસૌ પ્રાચ્યા દિશો ગોપાયતો બૃહચ્ચ રથન્તરં ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ॥
તસ્મૈ દક્ષિણાયા દિશઃ ।
ગ્રૈષ્મૌ માસૌ ગોપ્તારાવકુર્વન્ યજ્ઞાયજ્ઞિયં ચ વામદેવ્યં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
ગ્રૈષ્માવેનં માસૌ દક્ષિણાયા દિશો ગોપાયતો યજ્ઞાયજ્ઞિયં ચ વામદેવ્યં ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ॥
તસ્મૈ પ્રતીચ્યા દિશઃ ।
વાર્ષિકૌ માસૌ ગોપ્તારાવકુર્વન્ વૈરૂપં ચ વૈરાજં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
વાર્ષિકાવેનં માસૌ પ્રતીચ્યા દિશો ગોપાયતો વૈરૂપં ચ વૈરાજં ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ॥
તસ્મા ઉદીચ્યા દિશઃ ।
શારદૌ માસૌ ગોપ્તારાવકુર્વં છ્યૈતં ચ નૌધસં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
શારદાવેનં માસાવુદીચ્યા દિશો ગોપાયતઃ શ્યૈતં ચ નૌધસં ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ॥
તસ્મૈ ધ્રુવાયા દિશઃ ।
હૈમનૌ માસૌ ગોપ્તારાવકુર્વન્ ભૂમિં ચાગ્નિં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
હૈમનાવેનં માસૌ ધ્રુવાયા દિશો ગોપાયતો ભૂમિશ્ચાગ્નિશ્ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ॥
તસ્મા ઊર્ધ્વાયા દિશઃ ।
શૈશિરૌ માસૌ ગોપ્તારાવકુર્વન્ દિવં ચાદિત્યં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
શૈશિરાવેનં માસાવૂર્ધ્વાયા દિશો ગોપાયતો દ્યૌશ્ચાદિત્યશ્ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ॥
15.5
તસ્મૈ પ્રાચ્યા દિશો અન્તર્દેશાદ્ભવમિષ્વાસમનુષ્ઠાતારમકુર્વન્ ।
ભવ એનમિષ્વાસઃ પ્રાચ્યા દિશો અન્તર્દેશાદનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનઃ॥
નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ॥
તસ્મૈ દક્ષિણાયા દિશો અન્તર્દેશાચ્છર્વમિષ્વાસમનુષ્ઠાતારમકુર્વન્ ।
શર્વ એનમિશ્વાસો દક્ષિણાયા દિશો અન્તર્દેશાદનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનઃ॥
નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ॥
તસ્મૈ પ્રતીચ્યા દિશો અન્તર્દેશાત્પશુપતિમિષ્વાસમનુષ્ઠાતારમકુર્વન્ ।
પશુપતિરેનમિષ્વાસઃ પ્રતીચ્યા દિશો અન્તર્દેશાદનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનઃ॥
નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ॥
તસ્મા ઉદીચ્યા દિશો અન્તર્દેશાદુગ્રં દેવમિષ્વાસમનુષ્ઠાતારમકુર્વન્ ।
ઉગ્ર એનં દેવ ઇષ્વાસ ઉદીચ્યા દિશો અન્તર્દેશાદનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનઃ॥
નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ॥
તસ્મૈ ધ્રુવાયા દિશો અન્તર્દેશાદ્રુદ્રમિષ્વાસમનુષ્ઠાતારમકુર્વન્ ।
રુદ્ર એનમિષ્વાસો ધ્રુવાયા દિશો અન્તર્દેશાદનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનઃ॥
નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ॥
તસ્મા ઊર્ધ્વાયા દિશો અન્તર્દેશાન્ મહાદેવમિષ્વાસમનુષ્ઠાતારમકુર્વન્ । [૧૨
મહાદેવ એનમિષ્વાસ ઊર્ધ્વાયા દિશો અન્તર્દેશાદનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનઃ॥
નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ॥
તસ્મૈ સર્વેભ્યો અન્તર્દેશેભ્ય ઈશાનમિષ્વાસમનુષ્ઠાતારમકુર્વન્ ।
ઈશાન એનમિષ્વાસઃ સર્વેભ્યો અન્તર્દેશેભ્યોઽનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનઃ॥
નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ॥
15.6
સ ધ્રુવાં દિશમનુ વ્યચલત્।
તં ભૂમિશ્ચાગ્નિશ્ચૌષધયશ્ચ વનસ્પતયશ્ચ વાનસ્પત્યાશ્ચ વીરુધશ્ચાનુવ્યચલન્ ।
ભૂમેશ્ચ વૈ સોઽગ્નેશ્ચૌષધીનાં ચ વનસ્પતીનાં ચ વાનસ્પત્યાનાં ચ વીરુધાં ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ
સ ઊર્ધ્વાં દિશમનુ વ્યચલત્।
તમૃતં ચ સત્યં ચ સૂર્યશ્ચ ચન્દ્રશ્ચ નક્ષત્રાણિ ચાનુવ્યચલન્ ।
ઋતસ્ય ચ વૈ સ સત્યસ્ય ચ સૂર્યસ્ય ચ ચન્દ્રસ્ય ચ નક્ષત્રાણાં ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ
સ ઉત્તમાં દિશમનુ વ્યચલત્।
તમૃચશ્ચ સામાનિ ચ યજૂંષિ ચ બ્રહ્મ ચાનુવ્યચલન્ ।
ઋચાં ચ વૈ સ સામ્નાં ચ યજુષાં ચ બ્રહ્મણશ્ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

સ બૃહતીં દિશમનુ વ્યચલત્।
તમિતિહાસશ્ચ પુરાણં ચ ગાથાશ્ચ નારાશંસીશ્ચાનુવ્યચલન્ ।
ઇતિહાસસ્ય ચ વૈ સ પુરાણસ્ય ચ ગાથાનાં ચ નારાશંસીનાં ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ॥
સ પરમાં દિશમનુ વ્યચલત્।
તમાહવનીયશ્ચ ગાર્હપત્યશ્ચ દક્ષિણાગ્નિશ્ચ યજ્ઞશ્ચ યજમાનશ્ચ પશવશ્ચાનુવ્યચલન્॥
આહવનીયસ્ય ચ વૈ સ ગાર્હપત્યસ્ય ચ દક્ષિણાગ્નેશ્ચ યજ્ઞસ્ય ચ યજમાનસ્ય ચ પશૂનાં ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ
સોઽનાદિષ્ટાં દિશમનુ વ્યચલત્।
તમૃતવશ્ચાર્તવાશ્ચ લોકાશ્ચ લૌક્યાશ્ચ માસાશ્ચાર્ધમાસાશ્ચાહોરાત્રે ચાનુવ્યચલન્॥
ઋતૂનાં ચ વૈ સ આર્તવાનાં ચ લોકાનાં ચ લૌક્યાનાં ચ માસાનાં ચાર્ધમાસાનાં ચાહોરાત્રયોશ્ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ
સોઽનાવૃત્તાં દિશમનુ વ્યચલત્તતો નાવર્ત્સ્યન્ન્ અમન્યત ।
તં દિતિશ્ચાદિતિશ્ચેડા ચેન્દ્રાણી ચાનુવ્યચલન્ ।
દિતેશ્ચ વૈ સોઽદિતેશ્ચેડાયાશ્ચેન્દ્રાણ્યાશ્ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ
સ દિશોઽનુ વ્યચલત્તં વિરાડનુ વ્યચલત્સર્વે ચ દેવાઃ સર્વાશ્ચ દેવતાઃ ।
વિરાજશ્ચ વૈ સ સર્વેષાં ચ દેવાનાં સર્વાસાં ચ દેવતાનાં પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ॥
સ સર્વાન્ અન્તર્દેશાન્ અનુ વ્યચલત્।
તં પ્રજાપતિશ્ચ પરમેષ્ઠી ચ પિતા ચ પિતામહશ્ચાનુવ્યચલન્ ।
પ્રજાપતેશ્ચ વૈ સ પરમેષ્ઠિનશ્ચ પિતુશ્ચ પિતામહસ્ય ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ॥
15.7
સ મહિમા સદ્રુર્ભૂત્વાન્તં પૃથિવ્યા અગચ્છત્સમુદ્રોઽભવત્

તં પ્રજાપતિશ્ચ પરમેષ્ઠી ચ પિતા ચ પિતામહશ્ચાપશ્ચ શ્રદ્ધા ચ વર્ષં ભૂત્વાનુવ્યવર્તયન્ત

ઐનમાપો ગચ્છન્ત્યૈનં શ્રદ્ધા ગચ્છત્યૈનં વર્ષં ગચ્છતિ ય એવં વેદ

તં શ્રદ્ધા ચ યજ્ઞશ્ચ લોકશ્ચાન્નં ચાન્નાદ્યં ચ ભૂત્વાભિપર્યાવર્તન્ત

ઐનં શ્રદ્ધા ગચ્છત્યૈનં યજ્ઞો ગચ્છત્યૈનં લોકો ગચ્છત્યૈનમન્નં ગચ્છત્યૈનમન્નાદ્યં ગચ્છતિ ય એવં વેદ॥
15.8
સોઽરજ્યત તતો રાજન્યોઽજાયત

સ વિશઃ સબન્ધૂન્ અન્નમન્નાદ્યમભ્યુદતિષ્ઠત્

વિશાં ચ વૈ સ સબન્ધૂનાં ચાન્નસ્ય ચાન્નાદ્યસ્ય ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

15.9
સ વિશોઽનુ વ્યચલત્

તં સભા ચ સમિતિશ્ચ સેના ચ સુરા ચાનુવ્યચલન્

સભાયાશ્ચ વૈ સ સમિતેશ્ચ સેનાયાશ્ચ સુરાયાશ્ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

15.10
તદ્યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યો રાજ્ઞોઽતિથિર્ગૃહાન્ આગછેત્

શ્રેયાંસમેનમાત્મનો માનયેત્તથા ક્ષત્રાય ના વૃશ્ચતે તથા રાષ્ટ્રાય ના વૃશ્ચતે ॥
અતો વૈ બ્રહ્મ ચ ક્ષત્રં ચોદતિષ્ઠતાં તે અબ્રૂતાં કં પ્ર વિશાવેતિ

બૃહસ્પતિમેવ બ્રહ્મ પ્રવિશત્વિન્દ્રં ક્ષત્રં તથા વા ઇતિ

અતો વૈ બૃહસ્પતિમેવ બ્રહ્મ પ્રાવિશદિન્દ્રં ક્ષત્રમ્

ઇયં વા ઉ પૃથિવી બૃહસ્પતિર્દ્યૌરેવેન્દ્રઃ

અયં વા ઉ અગ્નિર્બ્રહ્માસાવાદિત્યઃ ક્ષત્રમ્

ઐનં બ્રહ્મ ગચ્છતિ બ્રહ્મવર્ચસી ભવતિ

યઃ પૃથિવીં બૃહસ્પતિમગ્નિં બ્રહ્મ વેદ

ઐનમિન્દ્રિયં ગચ્છતીન્દ્રિયવાન્ ભવતિ

ય આદિત્યં ક્ષત્રં દિવમિન્દ્રં વેદ

15.11
તદ્યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યોઽતિથિર્ગૃહાન્ આગછેત્

સ્વયમેનમભ્યુદેત્ય બ્રૂયાદ્વ્રાત્ય ક્વાવાત્સીર્વ્રાત્યોદકં વ્રાત્ય તર્પયન્તુ વ્રાત્ય યથા તે પ્રિયં તથાસ્તુ વ્રાત્ય યથા તે વશસ્તથાસ્તુ વ્રાત્ય યથા તે નિકામસ્તથાસ્ત્વિતિ

યદેનમાહ વ્રાત્ય ક્વાવાત્સીરિતિ પથ એવ તેન દેવયાનાન્ અવ રુન્ધે

યદેનમાહ વ્રાત્યોદકમિત્યપ એવ તેનાવ રુન્ધે

યદેનમાહ વ્રાત્ય તર્પયન્ત્વિતિ પ્રાણમેવ તેન વર્ષીયાંસં કુરુતે

યદેનમાહ વ્રાત્ય યથા તે પ્રિયં તથાસ્ત્વિતિ પ્રિયમેવ તેનાવ રુન્ધે

ઐનં પ્રિયં ગચ્છતિ પ્રિયઃ પ્રિયસ્ય ભવતિ ય એવં વેદ

યદેનમાહ વ્રાત્ય યથા તે વશસ્તથાસ્ત્વિતિ વશમેવ તેનાવ રુન્ધે

ઐનં વશો ગચ્છતિ વશી વશિનાં ભવતિ ય એવં વેદ

યદેનમાહ વ્રાત્ય યથા તે નિકામસ્તથાસ્ત્વિતિ નિકામમેવ તેનાવ રુન્ધે

ઐનં નિકામો ગચ્છતિ નિકામે નિકામસ્ય ભવતિ ય એવં વેદ

15.12
તદ્યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્ય ઉદ્ધૃતેષ્વગ્નિષ્વધિશ્રિતેઽગ્નિહોત્રેઽતિથિર્ગૃહાન્ આગછેત્

સ્વયમેનમભ્યુદેત્ય બ્રૂયાદ્વ્રાત્યાતિ સૃજ હોષ્યામીતિ

સ ચાતિસૃજેજ્જુહુયાન્ ન ચાતિસૃજેન્ ન જુહુયાત્

સ ય એવં વિદુષા વ્રાત્યેનાતિસૃષ્ટો જુહોતિ

પ્ર પિતૃયાણં પન્થાં જાનાતિ પ્ર દેવયાનમ્

ન દેવેષ્વા વૃશ્ચતે હુતમસ્ય ભવતિ

પર્યસ્યાસ્મિંલ્લોક આયતનં શિષ્યતે ય એવં વિદુષા વ્રાત્યેનાતિસૃષ્ટો જુહોતિ

અથ ય એવં વિદુષા વ્રાત્યેનાનતિસૃષ્ટો જુહોતિ

ન પિતૃયાણં પન્થાં જાનાતિ ન દેવયાનમ્

આ દેવેષુ વૃશ્ચતે અહુતમસ્ય ભવતિ

નાસ્યાસ્મિંલ્લોક આયતનં શિષ્યતે ય એવં વિદુષા વ્રાત્યેનાનતિસૃષ્ટો જુહોતિ

15.13
તદ્યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્ય એકાં રાત્રિમતિથિર્ગૃહે વસતિ ।
યે પૃથિવ્યાં પુણ્યા લોકાસ્તાન્ એવ તેનાવ રુન્ધે

તદ્યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યો દ્વિતીયાં રાત્રિમતિથિર્ગૃહે વસતિ ।
યેઽન્તરિક્ષે પુણ્યા લોકાસ્તાન્ એવ તેનાવ રુન્ધે

તદ્યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યસ્તૃતીયાં રાત્રિમતિથિર્ગૃહે વસતિ ।
યે દિવિ પુણ્યા લોકાસ્તાન્ એવ તેનાવ રુન્ધે

તદ્યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યશ્ચતુર્થીં રાત્રિમતિથિર્ગૃહે વસતિ ।
યે પુણ્યાનાં પુણ્યા લોકાસ્તાન્ એવ તેનાવ રુન્ધે

તદ્યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યોઽપરિમિતા રાત્રીરતિથિર્ગૃહે વસતિ ।
ય એવાપરિમિતાઃ પુણ્યા લોકાસ્તાન્ એવ તેનાવ રુન્ધે

અથ યસ્યાવ્રાત્યો વ્રાત્યબ્રુવો નામબિભ્રત્યતિથિર્ગૃહાન્ આગછેત્

કર્ષેદેનં ન ચૈનં કર્ષેત્

અસ્યૈ દેવતાયા ઉદકં યાચામીમાં દેવતાં વાસય ઇમામિમાં દેવતાં પરિ વેવેષ્મી પરિ વેવિષ્યાત્

તસ્યામેવાસ્ય તદ્દેવતાયાં હુતં ભવતિ ય એવં વેદ

15.14
સ યત્પ્રાચીં દિશમનુ વ્યચલન્ મારુતં શર્ધો ભૂત્વાનુવ્યચલન્ મનોઽન્નાદં કૃત્વા ।
મનસાન્નાદેનાન્નમત્તિ ય એવં વેદ

સ યદ્દક્ષિણાં દિશમનુ વ્યચલદિન્દ્રો ભૂત્વાનુવ્યચલદ્બલમન્નાદં કૃત્વા । [૩
બલેનાન્નાદેનાન્નમત્તિ ય એવં વેદ

સ યત્પ્રતીચીં દિશમનુ વ્યચલદ્વરુણો રાજા ભૂત્વાનુવ્યચલદપોઽન્નાદીઃ કૃત્વા
અદ્ભિરન્નાદીભિરન્નમત્તિ ય એવં વેદ

સ યદુદીચીં દિશમનુ વ્યચલત્સોમો રાજા ભૂત્વાનુવ્યચલત્સપ્તર્ષિભિર્હુત આહુતિમન્નાદીં કૃત્વા ।
આહુત્યાન્નાદ્યાન્નમત્તિ ય એવં વેદ

સ યદ્ધ્રુવાં દિશમનુ વ્યચલદ્વિષ્ણુર્ભૂત્વાનુવ્યચલદ્વિરાજમન્નાદીં કૃત્વા
વિરાજાન્નાદ્યાન્નમત્તિ ય એવં વેદ

સ યત્પશૂન્ અનુ વ્યચલદ્રુદ્રો ભૂત્વાનુવ્યચલદોષધીરન્નાદીઃ કૃત્વા ।
ઓષધીભિરન્નાદીભિરન્નમત્તિ ય એવં વેદ

સ યત્પિતૄન્ અનુ વ્યચલદ્યમો રાજા ભૂત્વાનુવ્યચલત્સ્વધાકારમન્નાદં કૃત્વા
સ્વધાકારેણાન્નાદેનાન્નમત્તિ ય એવં વેદ

સ યન્ મનુષ્યાન્ અનુ વ્યચલદગ્નિર્ભૂત્વાનુવ્યચલત્સ્વાહાકારમન્નાદં કૃત્વા
સ્વાહાકારેણાન્નાદેનાન્નમત્તિ ય એવં વેદ

સ યદૂર્ધ્વાં દિશમનુ વ્યચલદ્બૃહસ્પતિર્ભૂત્વાનુવ્યચલદ્વષટ્કારમન્નાદં કૃત્વા
વષટ્કારેણાન્નાદેનાન્નમત્તિ ય એવં વેદ

સ યદ્દેવાન્ અનુ વ્યચલદીશાનો ભૂત્વાનુવ્યચલન્ મન્યુમન્નાદં કૃત્વા । [૧
મન્યુનાન્નાદેનાન્નમત્તિ ય એવં વેદ

સ યત્પ્રજા અનુ વ્યચલત્પ્રજાપતિર્ભૂત્વાનુવ્યચલત્પ્રાણમન્નાદં કૃત્વા ।
પ્રાણેનાન્નાદેનાન્નમત્તિ ય એવં વેદ

સ યત્સર્વાન્ અન્તર્દેશાન્ અનુ વ્યચલત્પરમેષ્ઠી ભૂત્વાનુવ્યચલદ્બ્રહ્માન્નાદં કૃત્વા ।
બ્રહ્મણાન્નાદેનાન્નમત્તિ ય એવં વેદ

15.15
તસ્ય વ્રાત્યસ્ય

સપ્ત પ્રાણાઃ સપ્તાપાનાઃ સપ્ત વ્યાનાઃ

યોઽસ્ય પ્રથમઃ પ્રાણ ઊર્ધ્વો નામાયં સો અગ્નિઃ

યોઽસ્ય દ્વિતીયઃ પ્રાણઃ પ્રૌઢો નામાસૌ સ આદિત્યઃ

યોઽસ્ય તૃતીયઃ પ્રાણોઽભ્યૂઢો નામાસૌ સ ચન્દ્રમાઃ

યોઽસ્ય ચતુર્થઃ પ્રાણો વિભૂર્નામાયં સ પવમાનઃ

યોઽસ્ય પઞ્ચમઃ પ્રાણો યોનિર્નામ તા ઇમા આપઃ

યોઽસ્ય ષષ્ઠઃ પ્રાણઃ પ્રિયો નામ ત ઇમે પશવઃ

યોઽસ્ય સપ્તમઃ પ્રાણોઽપરિમિતો નામ તા ઇમાઃ પ્રજાઃ

15.16
યોઽસ્ય પ્રથમોઽપાનઃ સા પૌર્ણમાસી

યોઽસ્ય દ્વિતીયોઽપાનઃ સાષ્ટકા

યોઽસ્ય તૃતીયોઽપાનઃ સામાવાસ્યા

યોઽસ્ય ચતુર્થોઽપાનઃ સા શ્રદ્ધા

યોઽસ્ય પઞ્ચમોઽપાનઃ સા દીક્ષા

યોઽસ્ય ષષ્ઠોઽપાનઃ સ યજ્ઞઃ

યોઽસ્ય સપ્તમોઽપાનસ્તા ઇમા દક્ષિણાઃ

15.17
યોઽસ્ય પ્રથમો વ્યાનઃ સેયં ભૂમિઃ

યોઽસ્ય દ્વિતીયો વ્યાનસ્તદન્તરિક્ષમ્

યોઽસ્ય તૃતીયો વ્યાનઃ સા દ્યૌઃ

યોઽસ્ય ચતુર્થો વ્યાનસ્તાનિ નક્ષત્રાણિ

યોઽસ્ય પઞ્ચમો વ્યાનસ્ત ઋતવઃ

યોઽસ્ય ષષ્ઠો વ્યાનસ્ત આર્તવાઃ

યોઽસ્ય સપ્તમો વ્યાનઃ સ સંવત્સરઃ

સમાનમર્થં પરિ યન્તિ દેવાઃ સંવત્સરં વા એતદૃતવોઽનુપરિયન્તિ વ્રાત્યં ચ

યદાદિત્યમભિસંવિશન્ત્યમાવાસ્યાં ચૈવ તત્પૌર્ણમાસીં ચ

એકં તદેષામમૃતત્વમિત્યાહુતિરેવ

15.18
તસ્ય વ્રાત્યસ્ય

યદસ્ય દક્ષિણમક્ષ્યસૌ સ આદિત્યો યદસ્ય સવ્યમક્ષ્યસૌ સ ચન્દ્રમાઃ

યોઽસ્ય દક્ષિણઃ કર્ણોઽયં સો અગ્નિર્યોઽસ્ય સવ્યઃ કર્ણોઽયં સ પવમાનઃ

અહોરાત્રે નાસિકે દિતિશ્ચાદિતિશ્ચ શીર્ષકપાલે સંવત્સરઃ શિરઃ

અહ્ના પ્રત્યઙ્વ્રાત્યો રાત્ર્યા પ્રાઙ્નમો વ્રાત્યાય

(15,1।1અ) વ્રાત્ય આસીદ્ ઈયમાન એવ સ પ્રજાપતિં સમ્ ઐરયત્

(15,1।2અ) સ પ્રજાપતિઃ સુવર્ણમ્ આત્મન્ન્ અપશ્યત્ તત્ પ્રાજનયત્

(15,1।3અ) તદ્ એકમ્ અભવત્ તલ્ લલામમ્ અભવત્ તન્ મહદ્ અભવત્ તજ્ જ્યેષ્ઠમ્ અભવત્ તદ્ બ્રહ્માભવત્ તત્ તપો ઽભવત્ તત્ સત્યમ્ અભવત્ તેન પ્રાજાયત

(15,1।4અ) સો ઽવર્ધત સ મહાન્ અભવત્ સ મહાદેવો ઽભવત્

(15,1।5અ) સ દેવાનામ્ ઈશાં પર્ય્ ઐત્ સ ઈશાનો ઽભવત્

(15,1।6અ) સ એકવ્રાત્યો ઽભવત્ સ ધનુર્ આદત્ત તદ્ એવેન્દ્રધનુઃ

(15,1।7અ) નીલમ્ અસ્યોદરં લોહિતં પૃષ્ઠમ્

(15,1।8અ) નીલેનૈવાપ્રિયં ભ્રાતૃવ્યં પ્રોર્ણોતિ લોહિતેન દ્વિષન્તં વિધ્યતીતિ બ્રહ્મવાદિનો વદન્તિ

(15,2।1[2।1]અ) સ ઉદ્ અતિષ્ઠત્ સ પ્રાચીં દિશમ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ ।
(15,2।1[2।2]બ્) તં બૃહચ્ ચ રથન્તરં ચાદિત્યાશ્ ચ વિશ્વે ચ દેવા અનુવ્યચલન્ ।
(15,2।1[2।3]ચ્) બૃહતે ચ વૈ સ રથન્તરાય ચાદિત્યેભ્યશ્ ચ વિશ્વેભ્યશ્ ચ દેવેભ્ય આ વૃશ્ચતે ય એવં વિદ્વાંસં વ્રાત્યમ્ ઉપવદતિ ।
(15,2।1[2।4]દ્) બૃહતશ્ ચ વૈ સ રથન્તરસ્ય ચાદિત્યાનાં ચ વિશ્વેષાં ચ દેવાનાં પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ ।
(15,2।1[2।5]એ) તસ્ય પ્રાચ્યાં દિશિ શ્રદ્ધા પુંશ્ચલી મિત્રો માગધો વિજ્ઞાનં વાસો ઽહર્ ઉષ્ણીષં રાત્રી કેશા હરિતૌ પ્રવર્તૌ કલ્મલિર્ મણિઃ ।
(15,2।1[2।8]ગ્) ઐનં કીર્તિર્ ગછત્ય્ આ યશો ગછતિ ય એવં વેદ

(15,2।2[2।9]અ) સ ઉદ્ અતિષ્ઠત્ સ દક્ષિણાં દિશમ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ ।
(15,2।2[2।10]બ્) તં યજ્ઞાયજ્ઞિયં ચ વામદેવ્યં ચ યજ્ઞશ્ ચ યજમાનશ્ ચ પશવશ્ ચાનુવ્યચલન્ ।
(15,2।2[2।11]ચ્) યજ્ઞાયજ્ઞિયાય ચ વૈ સ વામદેવ્યાય ચ યજ્ઞાય ચ યજમાનાય ચ પશુભ્યશ્ ચા વૃશ્ચતે ય એવં વિદ્વાંસં વ્રાત્યમ્ ઉપવદતિ ।
(15,2।2[2।12]દ્) યજ્ઞાયજ્ઞિયસ્ય ચ વૈ સ વામદેવ્યસ્ય ચ યજ્ઞસ્ય ચ યજમાનસ્ય ચ પશૂનાં ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ ।
(15,2।2[2।13]એ) તસ્ય દક્ષિણાયાં દિશ્ય્ ઉષાઃ પુંશ્ચલી મન્ત્રો માગધો વિજ્ઞાનં વાસો ઽહર્ ઉષ્ણીષં રાત્રી કેશા હરિતૌ પ્રવર્તૌ કલ્મલિર્ મણિઃ ।
(15,2।2[2।14]ગ્) ઐનં કીર્તિર્ ગછત્ય્ આ યશો ગછતિ ય એવં વેદ

(15,2।3[2।15]અ) સ ઉદ્ અતિષ્ઠત્ સ પ્રતીચીં દિશમ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ ।
(15,2।3[2।16]બ્) તં વૈરૂપં ચ વૈરાજં ચાપશ્ ચ વરુણશ્ ચ રાજાનુવ્યચલન્ ।
(15,2।3[2।17]ચ્) વૈરૂપાય ચ વૈ સ વૈરાજાય ચાદ્ભ્યશ્ ચ વરુણાય ચ રાજ્ઞ આ વૃશ્ચતે ય એવં વિદ્વાંસં વ્રાત્યમ્ ઉપવદતિ ।
(15,2।3[2।18]દ્) વૈરૂપસ્ય ચ વૈ સ વૈરાજસ્ય ચાપાં ચ વરુણસ્ય ચ રાજ્ઞઃ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ ।
(15,2।3[2।19]એ) તસ્ય પ્રતીચ્યાં દિશીરા પુંશ્ચલી હસો માગધો વિજ્ઞાનં વાસો ઽહર્ ઉષ્ણીષં રાત્રી કેશા હરિતૌ પ્રવર્તૌ કલ્મલિર્ મણિઃ ।
(15,2।3[2।20]ગ્) ઐનં કીર્તિર્ ગછત્ય્ આ યશો ગછતિ ય એવં વેદ

(15,2।4[2।21]અ) સ ઉદ્ અતિષ્ઠત્ સ ઉદીચીં દિશમ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ ।
(15,2।4[2।22]બ્) તં શ્યૈતં ચ નૌધસં ચ સપ્તર્ષયશ્ ચ સોમશ્ ચ રાજાનુવ્યચલન્ ।
(15,2।4[2।23]ચ્) શ્યૈતાય ચ વૈ સ નૌધસાય ચ સપ્તર્ષિભ્યશ્ ચ સોમાય ચ રાજ્ઞ આ વૃશ્ચતે ય એવં વિદ્વાંસં વ્રાત્યમ્ ઉપવદતિ ।
(15,2।4[2।24]દ્) શ્યૈતસ્ય ચ વૈ સ નૌધસસ્ય ચ સપ્તર્ષીણાં ચ સોમસ્ય ચ રાજ્ઞઃ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ ।
(15,2।4[2।25]એ) તસ્યોદીચ્યાં દિશિ વિદ્યુત્ પુંશ્ચલી સ્તનયિત્નુર્ માગધો વિજ્ઞાનં વાસો ઽહર્ ઉષ્ણીષં રાત્રી કેશા હરિતૌ પ્રવર્તૌ કલ્મલિર્ મણિઃ ।
(15,2।4[2।28]ગ્) ઐનં કીર્તિર્ ગછત્ય્ આ યશો ગછતિ ય એવં વેદ

(15,3।1અ) સ સંવત્સરમ્ ઊર્ધ્વો ઽતિષ્ઠત્ તં દેવા અબ્રુવન્ વ્રાત્ય કિં નુ તિષ્ઠસીતિ

(15,3।2અ) સો ઽબ્રવીદ્ આસન્દીં મે સં ભરન્ત્વ્ ઇતિ

(15,3।3અ) તસ્મૈ વ્રાત્યાયાસન્દીં સમ્ અભરન્

(15,3।4અ) તસ્યા ગ્રીષ્મશ્ ચ વસન્તશ્ ચ દ્વૌ પાદાવ્ આસ્તાં શરચ્ ચ વર્ષાશ્ ચ દ્વૌ

(15,3।5અ) બૃહચ્ ચ રથન્તરં ચાનૂચ્યે આસ્તાં યજ્ઞાયજ્ઞિયં ચ વામદેવ્યં ચ તિરશ્ચ્યે

(15,3।6અ) ઋચઃ પ્રાઞ્ચસ્ તન્તવો યજૂંષિ તિર્યઞ્ચઃ

(15,3।7અ) વેદ આસ્તરણં બ્રહ્મોપબર્હણમ્

(15,3।8અ) સામાસાદ ઉદ્ગીથો ઽપશ્રયઃ

(15,3।9અ) તામ્ આસન્દીં વ્રાત્ય આરોહત્

(15,3।10અ) તસ્ય દેવજનાઃ પરિષ્કન્દા આસન્ત્ સંકલ્પાઃ પ્રહાય્યા વિશ્વાનિ ભૂતાન્ય્ ઉપસદઃ

(15,3।11અ) વિશ્વાન્ય્ એવાસ્ય ભૂતાન્ય્ ઉપસદો ભવન્તિ ય એવં વેદ

(15,4।1[4।1]અ) તસ્મૈ પ્રાચ્યા દિશઃ ।
(15,4।1[4।2]બ્) વાસન્તૌ માસૌ ગોપ્તારાવ્ અકુર્વન્ બૃહચ્ ચ રથન્તરં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
(15,4।1[4।3]ચ્) વાસન્તાવ્ એનં માસૌ પ્રાચ્યા દિશો ગોપાયતો બૃહચ્ ચ રથન્તરં ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ

(15,4।2[4।4]અ) તસ્મૈ દક્ષિણાયા દિશઃ ।
(15,4।2[4।5]બ્) ગ્રૈષ્મૌ માસૌ ગોપ્તારાવ્ અકુર્વન્ યજ્ઞાયજ્ઞિયં ચ વામદેવ્યં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
(15,4।2[4।6]ચ્) ગ્રૈષ્માવ્ એનં માસૌ દક્ષિણાયા દિશો ગોપાયતો યજ્ઞાયજ્ઞિયં ચ વામદેવ્યં ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ

(15,4।3[4।7]અ) તસ્મૈ પ્રતીચ્યા દિશઃ ।
(15,4।3[4।8]બ્) વાર્ષિકૌ માસૌ ગોપ્તારાવ્ અકુર્વન્ વૈરૂપં ચ વૈરાજં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
(15,4।3[4।9]ચ્) વાર્ષિકાવ્ એનં માસૌ પ્રતીચ્યા દિશો ગોપાયતો વૈરૂપં ચ વૈરાજં ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ

(15,4।4[4।10]અ) તસ્મા ઉદીચ્યા દિશઃ ।
(15,4।4[4।11]બ્) શારદૌ માસૌ ગોપ્તારાવ્ અકુર્વં છ્યૈતં ચ નૌધસં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
(15,4।4[4।12]ચ્) શારદાવ્ એનં માસાવ્ ઉદીચ્યા દિશો ગોપાયતઃ શ્યૈતં ચ નૌધસં ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ

(15,4।5[4।13]અ) તસ્મૈ ધ્રુવાયા દિશઃ ।
(15,4।5[4।14]બ્) હૈમનૌ માસૌ ગોપ્તારાવ્ અકુર્વન્ ભૂમિં ચાગ્નિં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
(15,4।5[4।15]ચ્) હૈમનાવ્ એનં માસૌ ધ્રુવાયા દિશો ગોપાયતો ભૂમિશ્ ચાગ્નિશ્ ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ

(15,4।6[4।16]અ) તસ્મા ઊર્ધ્વાયા દિશઃ ।
(15,4।6[4।17]બ્) શૈશિરૌ માસૌ ગોપ્તારાવ્ અકુર્વન્ દિવં ચાદિત્યં ચાનુષ્ઠાતારૌ ।
(15,4।6[4।18]ચ્) શૈશિરાવ્ એનં માસાવ્ ઊર્ધ્વાયા દિશો ગોપાયતો દ્યૌશ્ ચાદિત્યશ્ ચાનુ તિષ્ઠતો ય એવં વેદ

(15,5।1[5।1]અ) તસ્મૈ પ્રાચ્યા દિશો અન્તર્દેશાદ્ ભવમ્ ઇષ્વાસમ્ અનુષ્ઠાતારમ્ અકુર્વન્ ।
(15,5।1[5।2-3]બ્) ભવ એનમ્ ઇષ્વાસઃ પ્રાચ્યા દિશો અન્તર્દેશાદ્ અનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનો નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ

[2-3]
(15,5।2[5।4]અ) તસ્મૈ દક્ષિણાયા દિશો અન્તર્દેશાચ્ છર્વમ્ ઇષ્વાસમ્ અનુષ્ઠાતારમ્ અકુર્વન્ ।
(15,5।2[5।5]બ્) શર્વ એનમ્ ઇશ્વાસો દક્ષિણાયા દિશો અન્તર્દેશાદ્ અનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનો નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ

(15,5।3[5।6]અ) તસ્મૈ પ્રતીચ્યા દિશો અન્તર્દેશાત્ પશુપતિમ્ ઇષ્વાસમ્ અનુષ્ઠાતારમ્ અકુર્વન્ ।
(15,5।3[5।7]બ્) પશુપતિર્ એનમ્ ઇષ્વાસઃ પ્રતીચ્યા દિશો અન્તર્દેશાદ્ અનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનો નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ

(15,5।4[5।8]અ) તસ્મા ઉદીચ્યા દિશો અન્તર્દેશાદ્ ઉગ્રં દેવમ્ ઇષ્વાસમ્ અનુષ્ઠાતારમ્ અકુર્વન્ ।
(15,5।4[5।9]બ્) ઉગ્ર એનં દેવ ઇષ્વાસ ઉદીચ્યા દિશો અન્તર્દેશાદ્ અનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનો નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ

(15,5।5[5।10]અ) તસ્મૈ ધ્રુવાયા દિશો અન્તર્દેશાદ્ રુદ્રમ્ ઇષ્વાસમ્ અનુષ્ઠાતારમ્ અકુર્વન્ ।
(15,5।5[5।11]બ્) રુદ્ર એનમ્ ઇષ્વાસો ધ્રુવાયા દિશો અન્તર્દેશાદ્ અનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનો નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ

(15,5।6[5।12]અ) તસ્મા ઊર્ધ્વાયા દિશો અન્તર્દેશાન્ મહાદેવમ્ ઇષ્વાસમ્ અનુષ્ઠાતારમ્ અકુર્વન્ ।
(15,5।6[5।13]બ્) મહાદેવ એનમ્ ઇષ્વાસ ઊર્ધ્વાયા દિશો અન્તર્દેશાદ્ અનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનો નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ

(15,5।7[5।14]અ) તસ્મૈ સર્વેભ્યો અન્તર્દેશેભ્ય ઈશાનમ્ ઇષ્વાસમ્ અનુષ્ઠાતારમ્ અકુર્વન્ ।
(15,5।7[5।15-16]બ્) ઈશાન એનમ્ ઇષ્વાસઃ સર્વેભ્યો અન્તર્દેશેભ્યો ઽનુષ્ઠાતાનુ તિષ્ઠતિ નૈનં શર્વો ન ભવો નેશાનો નાસ્ય પશૂન્ ન સમાનાન્ હિનસ્તિ ય એવં વેદ

[15-16]
(15,6।1[6।1]અ) સ ધ્રુવાં દિશમ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ ।
(15,6।1[6।2]બ્) તં ભૂમિશ્ ચાગ્નિશ્ ચૌષધયશ્ ચ વનસ્પતયશ્ ચ વાનસ્પત્યાશ્ ચ વીરુધશ્ ચાનુવ્યચલન્ ।
(15,6।1[6।3]ચ્) ભૂમેશ્ ચ વૈ સો ઽગ્નેશ્ ચૌષધીનાં ચ વનસ્પતીનાં ચ વાનસ્પત્યાનાં ચ વીરુધાં ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

(15,6।2[6।4]અ) સ ઊર્ધ્વાં દિશમ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ ।
(15,6।2[6।5]બ્) તમ્ ઋતં ચ સત્યં ચ સૂર્યશ્ ચ ચન્દ્રશ્ ચ નક્ષત્રાણિ ચાનુવ્યચલન્ ।
(15,6।2[6।6]ચ્) ઋતસ્ય ચ વૈ સ સત્યસ્ય ચ સૂર્યસ્ય ચ ચન્દ્રસ્ય ચ નક્ષત્રાણાં ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

(15,6।3[6।7]અ) સ ઉત્તમાં દિશમ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ ।
(15,6।3[6।8]બ્) તમ્ ઋચશ્ ચ સામાનિ ચ યજૂંષિ ચ બ્રહ્મ ચાનુવ્યચલન્ ।
(15,6।3[6।9]ચ્) ઋચાં ચ વૈ સ સામ્નાં ચ યજુષાં ચ બ્રહ્મણશ્ ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

(15,6।4[6।10]અ) સ બૃહતીં દિશમ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ ।
(15,6।4[6।11]બ્) તમ્ ઇતિહાસશ્ ચ પુરાણં ચ ગાથાશ્ ચ નારાશંસીશ્ ચાનુવ્યચલન્ ।
(15,6।4[6।12]ચ્) ઇતિહાસસ્ય ચ વૈ સ પુરાણસ્ય ચ ગાથાનાં ચ નારાશંસીનાં ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

(15,6।5[6।13]અ) સ પરમાં દિશમ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ ।
(15,6।5[6।14]બ્) તમ્ આહવનીયશ્ ચ ગાર્હપત્યશ્ ચ દક્ષિણાગ્નિશ્ ચ યજ્ઞશ્ ચ યજમાનશ્ ચ પશવશ્ ચાનુવ્યચલન્ ।
(15,6।5[6।15]ચ્) આહવનીયસ્ય ચ વૈ સ ગાર્હપત્યસ્ય ચ દક્ષિણાગ્નેશ્ ચ યજ્ઞસ્ય ચ યજમાનસ્ય ચ પશૂનાં ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

(15,6।6[6।16]અ) સો ઽનાદિષ્ટાં દિશમ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ ।
(15,6।6[6।17]બ્) તમ્ ઋતવશ્ ચાર્તવાશ્ ચ લોકાશ્ ચ લૌક્યાશ્ ચ માસાશ્ ચાર્ધમાસાશ્ ચાહોરાત્રે ચાનુવ્યચલન્ ।
(15,6।6[6।18]ચ્) ઋતૂનાં ચ વૈ સ આર્તવાનાં ચ લોકાનાં ચ લૌક્યાનાં ચ માસાનાં ચાર્ધમાસાનાં ચાહોરાત્રયોશ્ ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

(15,6।7[6।19]અ) સો ઽનાવૃત્તાં દિશમ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ તતો નાવર્ત્સ્યન્ન્ અમન્યત ।
(15,6।7[6।20]બ્) તં દિતિશ્ ચાદિતિશ્ ચેઢા ચેન્દ્રાણી ચાનુવ્યચલન્ ।
(15,6।7[6।21]ચ્) દિતેશ્ ચ વૈ સો ઽદિતેશ્ ચેઢાયાશ્ ચેન્દ્રાણ્યાશ્ ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

(15,6।8[6।22]અ) સ દિશો ઽનુ વ્ય્ અચલત્ તં વિરાઢ્ અનુ વ્ય્ અચલત્ સર્વે ચ દેવાઃ સર્વાશ્ ચ દેવતાઃ ।
(15,6।8[6।23]બ્) વિરાજશ્ ચ વૈ સ સર્વેષાં ચ દેવાનાં સર્વાસાં ચ દેવતાનાં પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

(15,6।9[6।24]અ) સ સર્વાન્ અન્તર્દેશાન્ અનુ વ્ય્ અચલત્ ।
(15,6।9[6।25]બ્) તં પ્રજાપતિશ્ ચ પરમેષ્ઠી ચ પિતા ચ પિતામહશ્ ચાનુવ્યચલન્ ।
(15,6।9[6।26]ચ્) પ્રજાપતેશ્ ચ વૈ સ પરમેષ્ઠિનશ્ ચ પિતુશ્ ચ પિતામહસ્ય ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

(15,7।1અ) સ મહિમા સદ્રુર્ ભૂત્વાન્તં પૃથિવ્યા અગછત્ સમુદ્રો ઽભવત્

(15,7।2અ) તં પ્રજાપતિશ્ ચ પરમેષ્ઠી ચ પિતા ચ પિતામહશ્ ચાપશ્ ચ શ્રદ્ધા ચ વર્ષં ભૂત્વાનુવ્યવર્તયન્ત

(15,7।3અ) ઐનમ્ આપો ગછન્ત્ય્ ઐનં શ્રદ્ધા ગછત્ય્ ઐનં વર્ષં ગછતિ ય એવં વેદ

(15,7।4અ) તં શ્રદ્ધા ચ યજ્ઞશ્ ચ લોકશ્ ચાન્નં ચાન્નાદ્યં ચ ભૂત્વાભિપર્યાવર્તન્ત

(15,7।5અ) ઐનં શ્રદ્ધા ગછત્ય્ ઐનં યજ્ઞો ગછત્ય્ ઐનં લોકો ગછત્ય્ ઐનમ્ અન્નં ગછત્ય્ ઐનમ્ અન્નાદ્યં ગછતિ ય એવં વેદ

(15,8।1અ) સો ઽરજ્યત તતો રાજન્યો ઽજાયત

(15,8।2અ) સ વિશઃ સબન્ધૂન્ અન્નમ્ અન્નાદ્યમ્ અભ્યુદતિષ્ઠત્

(15,8।3અ) વિશાં ચ વૈ સ સબન્ધૂનાં ચાન્નસ્ય ચાન્નાદ્યસ્ય ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

(15,9।1અ) સ વિશો ઽનુ વ્ય્ અચલત્

(15,9।2અ) તં સભા ચ સમિતિશ્ ચ સેના ચ સુરા ચાનુવ્યચલન્

(15,9।3અ) સભાયાશ્ ચ વૈ સ સમિતેશ્ ચ સેનાયાશ્ ચ સુરાયાશ્ ચ પ્રિયં ધામ ભવતિ ય એવં વેદ

(15,10।1અ) તદ્ યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યો રાજ્ઞો ઽતિથિર્ ગૃહાન્ આગછેત્

(15,10।2અ) શ્રેયાંસમ્ એનમ્ આત્મનો માનયેત્ તથા ક્ષત્રાય ના વૃશ્ચતે તથા રાષ્ટ્રાય ના વૃશ્ચતે

(15,10।3અ) અતો વૈ બ્રહ્મ ચ ક્ષત્રં ચોદ્ અતિષ્ઠતાં તે અબ્રૂતાં કં પ્ર વિશાવેતિ

(15,10।4અ) બૃહસ્પતિમ્ એવ બ્રહ્મ પ્રવિશત્વ્ ઇન્દ્રં ક્ષત્રં તથા વા ઇતિ

(15,10।5અ) અતો વૈ બૃહસ્પતિમ્ એવ બ્રહ્મ પ્રાવિશદ્ ઇન્દ્રં ક્ષત્રમ્

(15,10।6અ) ઇયં વા ઉ પૃથિવી બૃહસ્પતિર્ દ્યૌર્ એવેન્દ્રઃ

(15,10।7અ) અયં વા ઉ અગ્નિર્ બ્રહ્માસાવ્ આદિત્યઃ ક્ષત્રમ્

(15,10।8અ) ઐનં બ્રહ્મ ગછતિ બ્રહ્મવર્ચસી ભવતિ

(15,10।9અ) યઃ પૃથિવીં બૃહસ્પતિમ્ અગ્નિં બ્રહ્મ વેદ

(15,10।10અ) ઐનમ્ ઇન્દ્રિયં ગછતીન્દ્રિયવાન્ ભવતિ

(15,10।11અ) ય આદિત્યં ક્ષત્રં દિવમ્ ઇન્દ્રં વેદ

(15,11।1અ) તદ્ યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યો ઽતિથિર્ ગૃહાન્ આગછેત્

(15,11।2અ) સ્વયમ્ એનમ્ અભ્યુદેત્ય બ્રૂયાદ્ વ્રાત્ય ક્વાવાત્સીર્ વ્રાત્યોદકં વ્રાત્ય તર્પયન્તુ વ્રાત્ય યથા તે પ્રિયં તથાસ્તુ વ્રાત્ય યથા તે વશસ્ તથાસ્તુ વ્રાત્ય યથા તે નિકામસ્ તથાસ્ત્વ્ ઇતિ

(15,11।3અ) યદ્ એનમ્ આહ વ્રાત્ય ક્વાવાત્સીર્ ઇતિ પથ એવ તેન દેવયાનાન્ અવ રુન્ધે

(15,11।4અ) યદ્ એનમ્ આહ વ્રાત્યોદકમ્ ઇત્ય્ અપ એવ તેનાવ રુન્ધે

(15,11।5અ) યદ્ એનમ્ આહ વ્રાત્ય તર્પયન્ત્વ્ ઇતિ પ્રાણમ્ એવ તેન વર્ષીયાંસં કુરુતે

(15,11।6અ) યદ્ એનમ્ આહ વ્રાત્ય યથા તે પ્રિયં તથાસ્ત્વ્ ઇતિ પ્રિયમ્ એવ તેનાવ રુન્ધે

(15,11।7અ) ઐનં પ્રિયં ગછતિ પ્રિયઃ પ્રિયસ્ય ભવતિ ય એવં વેદ

(15,11।8અ) યદ્ એનમ્ આહ વ્રાત્ય યથા તે વશસ્ તથાસ્ત્વ્ ઇતિ વશમ્ એવ તેનાવ રુન્ધે

(15,11।9અ) ઐનં વશો ગછતિ વશી વશિનાં ભવતિ ય એવં વેદ

(15,11।10અ) યદ્ એનમ્ આહ વ્રાત્ય યથા તે નિકામસ્ તથાસ્ત્વ્ ઇતિ નિકામમ્ એવ તેનાવ રુન્ધે

(15,11।11અ) ઐનં નિકામો ગછતિ નિકામે નિકામસ્ય ભવતિ ય એવં વેદ

(15,12।1અ) તદ્ યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્ય ઉદ્ધૃતેષ્વ્ અગ્નિષ્વ્ અધિશ્રિતે ઽગ્નિહોત્રે ઽતિથિર્ ગૃહાન્ આગછેત્

(15,12।2અ) સ્વયમ્ એનમ્ અભ્યુદેત્ય બ્રૂયાદ્ વ્રાત્યાતિ સૃજ હોષ્યામીતિ

(15,12।3અ) સ ચાતિસૃજેજ્ જુહુયાન્ ન ચાતિસૃજેન્ ન જુહુયાત્

(15,12।4અ) સ ય એવં વિદુષા વ્રાત્યેનાતિસૃષ્ટો જુહોતિ

(15,12।5અ) પ્ર પિતૃયાણં પન્થાં જાનાતિ પ્ર દેવયાનમ્

(15,12।6અ) ન દેવેષ્વ્ આ વૃશ્ચતે હુતમ્ અસ્ય ભવતિ

(15,12।7અ) પર્ય્ અસ્યાસ્મિંલ્ લોક આયતનં શિષ્યતે ય એવં વિદુષા વ્રાત્યેનાતિસૃષ્ટો જુહોતિ

(15,12।8અ) અથ ય એવં વિદુષા વ્રાત્યેનાનતિસૃષ્ટો જુહોતિ

(15,12।9અ) ન પિતૃયાણં પન્થાં જાનાતિ ન દેવયાનમ્

(15,12।10અ) આ દેવેષુ વૃશ્ચતે અહુતમ્ અસ્ય ભવતિ

(15,12।11અ) નાસ્યાસ્મિંલ્ લોક આયતનં શિષ્યતે ય એવં વિદુષા વ્રાત્યેનાનતિસૃષ્ટો જુહોતિ

(15,13।1[13।1]અ) તદ્ યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્ય એકાં રાત્રિમ્ અતિથિર્ ગૃહે વસતિ ।
(15,13।1[13।2]બ્) યે પૃથિવ્યાં પુણ્યા લોકાસ્ તાન્ એવ તેનાવ રુન્ધે

(15,13।2[13।3]અ) તદ્ યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યો દ્વિતીયાં રાત્રિમ્ અતિથિર્ ગૃહે વસતિ ।
(15,13।2[13।4]બ્) યે ઽન્તરિક્ષે પુણ્યા લોકાસ્ તાન્ એવ તેનાવ રુન્ધે

(15,13।3[13।5]અ) તદ્ યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યસ્ તૃતીયાં રાત્રિમ્ અતિથિર્ ગૃહે વસતિ ।
(15,13।3[13।6]બ્) યે દિવિ પુણ્યા લોકાસ્ તાન્ એવ તેનાવ રુન્ધે

(15,13।4[13।7]અ) તદ્ યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યશ્ ચતુર્થીં રાત્રિમ્ અતિથિર્ ગૃહે વસતિ ।
(15,13।4[13।8]બ્) યે પુણ્યાનાં પુણ્યા લોકાસ્ તાન્ એવ તેનાવ રુન્ધે

(15,13।5[13।9]અ) તદ્ યસ્યૈવં વિદ્વાન્ વ્રાત્યો ઽપરિમિતા રાત્રીર્ અતિથિર્ ગૃહે વસતિ ।
(15,13।5[13।10]બ્) ય એવાપરિમિતાઃ પુણ્યા લોકાસ્ તાન્ એવ તેનાવ રુન્ધે

(15,13।6[13।11]અ) અથ યસ્યાવ્રાત્યો વ્રાત્યબ્રુવો નામબિભ્રત્ય્ અતિથિર્ ગૃહાન્ આગછેત્

(15,13।7[13।12]અ) કર્ષેદ્ એનં ન ચૈનં કર્ષેત્

(15,13।8[13।13]અ) અસ્યૈ દેવતાયા ઉદકં યાચામીમાં દેવતાં વાસય ઇમામ્ ઇમાં દેવતાં પરિ વેવેષ્મીત્ય્ એનં પરિ વેવિષ્યાત્

(15,13।9[13।14]અ) તસ્યામ્ એવાસ્ય તદ્ દેવતાયાં હુતં ભવતિ ય એવં વેદ

(15,14।1[14।1]અ) સ યત્ પ્રાચીં દિશમ્ અનુ વ્યચલન્ મારુતં શર્ધો ભૂત્વાનુવ્યચલન્ મનો ઽન્નાદં કૃત્વા ।
(15,14।1[14।2]બ્) મનસાન્નાદેનાન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,14।2[14।3]અ) સ યદ્ દક્ષિણાં દિશમ્ અનુ વ્યચલદ્ ઇન્દ્રો ભૂત્વાનુવ્યચલદ્ બલમ્ અન્નાદં કૃત્વા ।
(15,14।2[14।4]બ્) બલેનાન્નાદેનાન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,14।3[14।5]અ) સ યત્ પ્રતીચીં દિશમ્ અનુ વ્યચલદ્ વરુણો રાજા ભૂત્વાનુવ્યચલદ્ અપો ઽન્નાદીઃ કૃત્વા ।
(15,14।3[14।6]બ્) અદ્ભિર્ અન્નાદીભિર્ અન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,14।4[14।7]અ) સ યદ્ ઉદીચીં દિશમ્ અનુ વ્યચલત્ સોમો રાજા ભૂત્વાનુવ્યચલત્ સપ્તર્ષિભિર્ હુત આહુતિમ્ અન્નાદીં કૃત્વા ।
(15,14।4[14।8]બ્) આહુત્યાન્નાદ્યાન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,14।5[14।9]અ) સ યદ્ ધ્રુવાં દિશમ્ અનુ વ્યચલદ્ વિષ્ણુર્ ભૂત્વાનુવ્યચલદ્ વિરાજમ્ અન્નાદીં કૃત્વા ।
(15,14।5[14।10]બ્) વિરાજાન્નાદ્યાન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,14।6[14।11]અ) સ યત્ પશૂન્ અનુ વ્યચલદ્ રુદ્રો ભૂત્વાનુવ્યચલદ્ ઓષધીર્ અન્નાદીઃ કૃત્વા ।
(15,14।6[14।12]બ્) ઓષધીભિર્ અન્નાદીભિર્ અન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,14।7[14।13]અ) સ યત્ પિતૄન્ અનુ વ્યચલદ્ યમો રાજા ભૂત્વાનુવ્યચલત્ સ્વધાકારમ્ અન્નાદં કૃત્વા ।
(15,14।7[14।14]બ્) સ્વધાકારેણાન્નાદેનાન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,14।8[14।15]અ) સ યન્ મનુષ્યાન્ અનુ વ્યચલદ્ અગ્નિર્ ભૂત્વાનુવ્યચલત્ સ્વાહાકારમ્ અન્નાદં કૃત્વા ।
(15,14।8[14।16]બ્) સ્વાહાકારેણાન્નાદેનાન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,14।9[14।17]અ) સ યદ્ ઊર્ધ્વાં દિશમ્ અનુ વ્યચલદ્ બૃહસ્પતિર્ ભૂત્વાનુવ્યચલદ્ વષટ્કારમ્ અન્નાદં કૃત્વા ।
(15,14।9[14।18]બ્) વષટ્કારેણાન્નાદેનાન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,14।10[14।19]અ) સ યદ્ દેવાન્ અનુ વ્યચલદ્ ઈશાનો ભૂત્વાનુવ્યચલન્ મન્યુમ્ અન્નાદં કૃત્વા ।
(15,14।10[14।20]બ્) મન્યુનાન્નાદેનાન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,14।11[14।21]અ) સ યત્ પ્રજા અનુ વ્યચલત્ પ્રજાપતિર્ ભૂત્વાનુવ્યચલત્ પ્રાણમ્ અન્નાદં કૃત્વા ।
(15,14।11[14।22]બ્) પ્રાણેનાન્નાદેનાન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,14।12[14।23]અ) સ યત્ સર્વાન્ અન્તર્દેશાન્ અનુ વ્યચલત્ પરમેષ્ઠી ભૂત્વાનુવ્યચલદ્ બ્રહ્માન્નાદં કૃત્વા ।
(15,14।12[14।24]બ્) બ્રહ્મણાન્નાદેનાન્નમ્ અત્તિ ય એવં વેદ

(15,15।1અ) તસ્ય વ્રાત્યસ્ય

(15,15।2અ) સપ્ત પ્રાણાઃ સપ્તાપાનાઃ સપ્ત વ્યાનાઃ

(15,15।3અ) યો ઽસ્ય પ્રથમઃ પ્રાણ ઊર્ધ્વો નામાયં સો અગ્નિઃ

(15,15।4અ) યો ઽસ્ય દ્વિતીયઃ પ્રાણઃ પ્રૌડો નામાસૌ સ આદિત્યઃ

(15,15।5અ) યો ઽસ્ય તૃતીયઃ પ્રાણો ઽભ્યૂડો નામાસૌ સ ચન્દ્રમાઃ

(15,15।6અ) યો ઽસ્ય ચતુર્થઃ પ્રાણો વિભૂર્ નામાયં સ પવમાનઃ

(15,15।7અ) યો ઽસ્ય પઞ્ચમઃ પ્રાણો યોનિર્ નામ તા ઇમા આપઃ

(15,15।8અ) યો ઽસ્ય ષષ્ઠઃ પ્રાણઃ પ્રિયો નામ ત ઇમે પશવઃ

(15,15।9અ) યો ઽસ્ય સપ્તમઃ પ્રાણો ઽપરિમિતો નામ તા ઇમાઃ પ્રજાઃ

(15,16।1અ) યો ઽસ્ય પ્રથમો ઽપાનઃ સા પૌર્ણમાસી

(15,16।2અ) યો ઽસ્ય દ્વિતીયો ઽપાનઃ સાષ્ટકા

(15,16।3અ) યો ઽસ્ય તૃતીયો ઽપાનઃ સામાવાસ્યા

(15,16।4અ) યો ઽસ્ય ચતુર્થો ઽપાનઃ સા શ્રદ્ધા

(15,16।5અ) યો ઽસ્ય પઞ્ચમો ઽપાનઃ સા દીક્ષા

(15,16।6અ) યો ઽસ્ય ષષ્ઠો ઽપાનઃ સ યજ્ઞઃ

(15,16।7અ) યો ઽસ્ય સપ્તમો ઽપાનસ્ તા ઇમા દક્ષિણાઃ

(15,17।1અ) યો ઽસ્ય પ્રથમો વ્યાનઃ સેયં ભૂમિઃ

(15,17।2અ) યો ઽસ્ય દ્વિતીયો વ્યાનસ્ તદ્ અન્તરિક્ષમ્

(15,17।3અ) યો ઽસ્ય તૃતીયો વ્યાનઃ સા દ્યૌઃ

(15,17।4અ) યો ઽસ્ય ચતુર્થો વ્યાનસ્ તાનિ નક્ષત્રાણિ

(15,17।5અ) યો ઽસ્ય પઞ્ચમો વ્યાનસ્ ત ઋતવઃ

(15,17।6અ) યો ઽસ્ય ષષ્ઠો વ્યાનસ્ ત આર્તવાઃ

(15,17।7અ) યો ઽસ્ય સપ્તમો વ્યાનઃ સ સંવત્સરઃ

(15,17।8અ) સમાનમ્ અર્થં પરિ યન્તિ દેવાઃ સંવત્સરં વા એતદ્ ઋતવો ઽનુપરિયન્તિ વ્રાત્યં ચ

(15,17।9અ) યદ્ આદિત્યમ્ અભિસંવિશન્ત્ય્ અમાવાસ્યાં ચૈવ તત્ પૌર્ણમાસીં ચ

(15,17।10અ) એકં તદ્ એષામ્ અમૃતત્વમ્ ઇત્ય્ આહુતિર્ એવ

(15,18।1અ) તસ્ય વ્રાત્યસ્ય

(15,18।2અ) યદ્ અસ્ય દક્ષિણમ્ અક્ષ્ય્ અસૌ સ આદિત્યો યદ્ અસ્ય સવ્યમ્ અક્ષ્ય્ અસૌ સ ચન્દ્રમાઃ

(15,18।3અ) યો ઽસ્ય દક્ષિણઃ કર્ણો ઽયં સો અગ્નિર્ યો ઽસ્ય સવ્યઃ કર્ણો ઽયં સ પવમાનઃ

(15,18।4અ) અહોરાત્રે નાસિકે દિતિશ્ ચાદિતિશ્ ચ શીર્ષકપાલે સંવત્સરઃ શિરઃ

(15,18।5અ) અહ્ના પ્રત્યઙ્ વ્રાત્યો રાત્ર્યા પ્રાઙ્ નમો વ્રાત્યાય