Atharva Veda · Chapter 14.2

14.2
(vivāha prakaraṇam)
tubhyamagre paryavahantsūryāṃ vahatunā saha /
sa naḥ patibhyo jāyāṃ dā agne prajayā saha

punaḥ patnīmagniradādāyuṣā saha varcasā /
dīrghāyurasyā yaḥ patirjīvāti śaradaḥ śatam

somasya jāyā prathamaṃ gandharvaste'paraḥ patiḥ /
tṛtīyo agniṣṭe patisturīyaste manuṣyajāḥ

somo dadadgandharvāya gandharvo dadadagnaye /
rayiṃ ca putrāṃścādādagnirmahyamatho imām

ā vāmagantsumatirvājinīvasū nyaśvinā hṛtsu kāmā araṃsata /
abhūtaṃ gopā mithunā śubhaspatī priyā aryamṇo duryāmaśīmahi

sā mandasānā manasā śivena rayiṃ dhehi sarvavīraṃ vacasyam /
sugaṃ tīrthaṃ suprapāṇaṃ śubhaspatī sthāṇuṃ pathiṣṭhāmapa durmatiṃ hatam

yā oṣadhayo yā nadyo yāni kṣetrāṇi yā vanā /
tāstvā vadhu prajāvatīṃ patye rakṣantu rakṣasaḥ

emaṃ panthāmarukṣāma sugaṃ svastivāhanam /
yasmin vīro na riṣyatyanyeṣāṃ vindate vasu

idaṃ su me naraḥ śṛṇuta yayāśiṣā daṃpatī vāmamaśnutaḥ /
ye gandharvā apsarasaśca devīreṣu vānaspatyeṣu ye'dhi tasthuḥ /
syonāste asyai vadhvai bhavantu mā hiṃsiṣurvahatumuhyamānam

ye vadhvaścandraṃ vahatuṃ yakṣmā yanti janāmanu /
punastān yajñiyā devā nayantu yata āgatāḥ

mā vidan paripanthino ya āsīdanti daṃpatī /
sugena durgamatītāmapa drāntvarātayaḥ

saṃ kāśayāmi vahatuṃ brahmaṇā gṛhairaghoreṇa cakṣuṣā mitriyeṇa /
paryāṇaddhaṃ viśvarūpaṃ yadasti syonaṃ patibhyaḥ savitā tatkṛṇotu

śivā nārīyamastamāgann imaṃ dhātā lokamasyai dideśa /
tāmaryamā bhago aśvinobhā prajāpatiḥ prajayā vardhayantu

ātmanvatyurvarā nārīyamāgan tasyāṃ naro vapata bījamasyām /
sā vaḥ prajāṃ janayadvakṣaṇābhyo bibhratī dugdhamṛṣabhasya retaḥ

prati tiṣṭha virāḍasi viṣṇuriveha sarasvati /
sinīvāli pra jāyatāṃ bhagasya sumatāvasat

udva ūrmiḥ śamyā hantvāpo yoktrāṇi muñcata /
māduṣkṛtau vyenasāvaghnyāvaśunamāratām

aghoracakṣurapatighnī syonā śagmā suśevā suyamā gṛhebhyaḥ /
vīrasūrdevṛkāmā saṃ tvayaidhiṣīmahi sumasyamānā

adevṛghnyapatighnīhaidhi śivā paśubhyaḥ suyamā suvarcāḥ /
prajāvatī vīrasūrdevṛkāmā syonemamagniṃ gārhapatyaṃ saparya

uttiṣṭhetaḥ kimicchantīdamāgā ahaṃ tveḍe abhibhūḥ svādgṛhāt/
śūnyaiṣī nirṛte yājaganthottiṣṭhārāte pra pata meha raṃsthāḥ

yadā gārhapatyamasaparyaitpūrvamagniṃ vadhūriyam /
adhā sarasvatyai nāri pitṛbhyaśca namaskuru

śarma varmaitadā harāsyai nāryā upastire /
sinīvāli pra jāyatāṃ bhagasya sumatāvasat

yaṃ balbajaṃ nyasyatha carma copastṛṇīthana /
tadā rohatu suprajā yā kanyā vindate patim

upa stṛṇīhi balbajamadhi carmaṇi rohite /
tatropaviśya suprajā imamagniṃ saparyatu

ā roha carmopa sīdāgnimeṣa devo hanti rakṣāṃsi sarvā /
iha prajāṃ janaya patye asmai sujyaiṣṭhyo bhavatputrasta eṣaḥ

vi tiṣṭhantāṃ māturasyā upasthān nānārūpāḥ paśavo jāyamānāḥ /
sumaṅgalyupa sīdemamagniṃ saṃpatnī prati bhūṣeha devān

sumaṅgalī prataraṇī gṛhāṇāṃ suśevā patye śvaśurāya śaṃbhūḥ /
syonā śvaśrvai pra gṛhān viśemān

syonā bhava śvaśurebhyaḥ syonā patye gṛhebhyaḥ /
syonāsyai sarvasyai viśe syonā puṣṭāyaiṣāṃ bhava

sumaṅgalīriyaṃ vadhūrimāṃ sameta paśyata /
saubhāgyamasyai dattvā daurbhāgyairviparetana

yā durhārdo yuvatayo yāśceha jaratīrapi /
varco nvasyai saṃ dattāthāstaṃ viparetana

rukmaprastaraṇaṃ vahyaṃ viśvā rūpāṇi bibhratam /
ārohatsūryā sāvitrī bṛhate saubhagāya kam

ā roha talpaṃ sumanasyamāneha prajāṃ janaya patye asmai /
indrāṇīva subudhā budhyamānā jyotiragrā uṣasaḥ prati jāgarāsi

devā agre nyapadyanta patnīḥ samaspṛśanta tanvastanūbhiḥ /
sūryeva nāri viśvarūpā mahitvā prajāvatī patyā saṃ bhaveha

uttiṣṭheto viśvāvaso namaseḍāmahe tvā /
jāmimiccha pitṛṣadaṃ nyaktāṃ sa te bhāgo januṣā tasya viddhi

apsarasaḥ sadhamādaṃ madanti havirdhānamantarā sūryaṃ ca /
tāste janitramabhi tāḥ parehi namaste gandharvartunā kṛṇomi

namo gandharvasya namase namo bhāmāya cakṣuṣe ca kṛṇmaḥ /
viśvāvaso brahmaṇā te namo'bhi jāyā apsarasaḥ parehi

rāyā vayaṃ sumanasaḥ syāmodito gandharvamāvīvṛtāma /
agantsa devaḥ paramaṃ sadhasthamaganma yatra pratiranta āyuḥ

saṃ pitarāvṛtviye sṛjethāṃ mātā pitā ca retaso bhavāthaḥ /
marya iva yoṣāmadhi rohayaināṃ prajāṃ kṛṇvāthāmiha puṣyataṃ rayim

tāṃ pūṣaṃ chivatamāmerayasva yasyāṃ bījaṃ manuṣyā vapanti /
yā na ūrū uśatī viśrayāti yasyāmuśantaḥ praharema śepaḥ

ā rohorumupa dhatsva hastaṃ pari ṣvajasva jāyāṃ sumanasyamānaḥ /
prajāṃ kṛṇvāthāmiha modamānau dīrghaṃ vāmāyuḥ savitā kṛṇotu

ā vāṃ prajāṃ janayatu prajāpatirahorātrābhyāṃ samanaktvaryamā /
adurmaṅgalī patilokamā viśemaṃ śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade

devairdattaṃ manunā sākametadvādhūyaṃ vāso vadhvaśca vastram /
yo brahmaṇe cikituṣe dadāti sa idrakṣāṃsi talpāni hanti

yaṃ me datto brahmabhāgaṃ vadhūyorvādhūyaṃ vāso vadhvaśca vastram /
yuvaṃ brahmaṇe'numanyamānau bṛhaspate sākamindraśca dattam

syonādyoneradhi badhyamānau hasāmudau mahasā modamānau /
sugū suputrau sugṛhau tarātho jīvāvuṣaso vibhātīḥ

navaṃ vasānaḥ surabhiḥ suvāsā udāgāṃ jīva uṣaso vibhātīḥ /
āṇḍātpatatrīvāmukṣi viśvasmādenasaspari

śumbhanī dyāvāpṛthivī antisumne mahivrate /
āpaḥ sapta susruvurdevīstā no muñcantvaṃhasaḥ

sūryāyai devebhyo mitrāya varuṇāya ca /
ye bhūtasya pracetasastebhya idamakaraṃ namaḥ

ya ṛte cidabhiśriṣaḥ purā jatrubhya ātṛdaḥ /
saṃdhātā saṃdhiṃ maghavā purūvasurniṣkartā vihrutaṃ punaḥ

apāsmattama ucchatu nīlaṃ piśaṅgamuta lohitaṃ yat/
nirdahanī yā pṛṣātakyasmin tāṃ sthāṇāvadhyā sajāmi

yāvatīḥ kṛtyā upavāsane yāvanto rājño varuṇasya pāśāḥ /
vyṛddhayo yā asamṛddhayo yā asmin tā sthāṇāvadhi sādayāmi

yā me priyatamā tanūḥ sā me bibhāya vāsasaḥ /
tasyāgre tvaṃ vanaspate nīviṃ kṛṇuṣva mā vayaṃ riṣāma

ye antā yāvatīḥ sico ya otavo ye ca tantavaḥ /
vāso yatpatnībhirutaṃ tan na syonamupa spṛśāt

uśatīḥ kanyalā imāḥ pitṛlokātpatiṃ yatīḥ /
ava dīkṣāmasṛkṣata svāhā

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan /
varco goṣu praviṣṭaṃ yattenemāṃ saṃ sṛjāmasi

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan /
tejo goṣu praviṣṭaṃ yattenemāṃ saṃ sṛjāmasi

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan /
bhajo goṣu praviṣṭo yastenemāṃ saṃ sṛjāmasi

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan /
yaśo goṣu praviṣṭaṃ yattenemāṃ saṃ sṛjāmasi

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan /
payo goṣu praviṣṭaṃ yattenemāṃ saṃ sṛjāmasi

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan /
raso goṣu praviṣṭo yastenemāṃ saṃ sṛjāmasi

yadīme keśino janā gṛhe te samanartiṣū rodena kṛṇvanto'gham /
agniṣṭvā tasmādenasaḥ savitā ca pra muñcatām

yadīyaṃ duhitā tava vikeśyarudadgṛhe rodena kṛṇvatyagham /
agniṣṭvā tasmādenasaḥ savitā ca pra muñcatām

yajjāmayo yadyuvatayo gṛhe te samanartiṣū rodena kṛṇvatīragham /
agniṣṭvā tasmādenasaḥ savitā ca pra muñcatām

yatte prajāyāṃ paśuṣu yadvā gṛheṣu niṣṭhitamaghakṛdbhiraghaṃ kṛtam /
agniṣṭvā tasmādenasaḥ savitā ca pra muñcatām

iyaṃ nāryupa brūte pūlyānyāvapantikā /
dīrghāyurastu me patirjīvāti śaradaḥ śatam

ihemāvindra saṃ nuda cakravākeva daṃpatī /
prajayainau svastakau viśvamāyurvyaśnutām

yadāsandyāmupadhāne yadvopavāsane kṛtam /
vivāhe kṛtyāṃ yāṃ cakrurāsnāne tāṃ ni dadhmasi

yadduṣkṛtaṃ yacchamalaṃ vivāhe vahatau ca yat/
tatsaṃbhalasya kambale mṛjmahe duritaṃ vayam

saṃbhale malaṃ sādayitvā kambale duritaṃ vayam /
abhūma yajñiyāḥ śuddhāḥ pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat

kṛtrimaḥ kaṇṭakaḥ śatadan ya eṣaḥ /
apāsyāḥ keśyaṃ malamapa śīrṣaṇyaṃ likhāt

aṅgādaṅgādvayamasyā apa yakṣmaṃ ni dadhmasi /
tan mā prāpatpṛthivīṃ mota devān divaṃ mā prāpadurvantarikṣam /
apo mā prāpan malametadagne yamaṃ mā prāpatpitṝṃśca sarvān

saṃ tvā nahyāmi payasā pṛthivyāḥ saṃ tvā nahyāmi payasauṣadhīnām /
saṃ tvā nahyāmi prajayā dhanena sā saṃnaddhā sanuhi vājamemam

amo'hamasmi sā tvaṃ sāmāhamasmyṛktvaṃ dyaurahaṃ pṛthivī tvam /
tāviha saṃ bhavāva prajāmā janayāvahai

janiyanti nāvagravaḥ putriyanti sudānavaḥ /
ariṣṭāsū sacevahi bṛhate vājasātaye

ye pitaro vadhūdarśā imaṃ vahatumāgaman /
te asyai vadhvai saṃpatnyai prajāvaccharma yacchantu

yedaṃ pūrvāgan raśanāyamānā prajāmasyai draviṇaṃ ceha dattvā /
tāṃ vahantvagatasyānu panthāṃ virāḍiyaṃ suprajā atyajaiṣīt

pra budhyasva subudhā budhyamānā dīrghāyutvāya śataśāradāya /
gṛhān gaccha gṛhapatnī yathāso dīrghaṃ ta āyuḥ savitā kṛṇotu