Atharva Veda · Chapter 10.7
10.7
kasminn aṅge tapo asyādhi tiṣṭhati kasminn aṅga ṛtamasyādhyāhitam /
kva vrataṃ kva śraddhāsya tiṣṭhati kasminn aṅge satyamasya pratiṣṭhitam
kasmādaṅgāddīpyate agnirasya kasmādaṅgātpavate mātariśva /
kasmādaṅgādvi mimīte'dhi candramā maha skambhasya mimāno aṅgam
kasminn aṅge tiṣṭhati bhūmirasya kasminn aṅge tiṣṭhatyantarikṣam /
kasminn aṅge tiṣṭhatyāhitā dyauḥ kasminn aṅge tiṣṭhatyuttaraṃ divaḥ
kva prepsan dīpyata ūrdhvo agniḥ kva prepsan pavate mātariśvā /
yatra prepsantīrabhiyantyāvṛtaḥ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
kvārdhamāsāḥ kva yanti māsāḥ saṃvatsareṇa saha saṃvidānāḥ /
yatra yantyṛtavo yatrārtavāḥ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
kva prepsantī yuvatī virūpe ahorātre dravataḥ saṃvidāne /
yatra prepsantīrabhiyantyāpaḥ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
yasmintstabdhvā prajāpatirlokāntsarvāmadhārayat/
skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
yatparamamavamaṃ yacca madhyamaṃ prajāpatiḥ sasṛje viśvarūpam /
kiyatā skambhaḥ pra viveśa tatra yan na prāviśatkiyattadbabhūva
kiyatā skambhaḥ pra viveśa bhūtaṃ kiyadbhaviṣyadanvāśaye'sya /
ekaṃ yadaṅgamakṛṇotsahasradhā kiyatā skambhaḥ pra viveśa tatra
yatra lokāmśca kośāṃścāpo brahma janā viduḥ /
asacca yatra saccānta skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
yatra tapaḥ parākramya vrataṃ dhārayatyuttaram /
ṛtaṃ ca yatra śraddhā cāpo brahma samāhitāḥ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
yasmin bhūmirantarikṣaṃ dyauryasminn adhyāhitā /
yatrāgniścandramāḥ sūryo vātastiṣṭhantyārpitāḥ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
yasya trayastriṃśaddevā aṅge sarve samāhitāḥ /
skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
yatra ṛṣayaḥ prathamajā ṛcaḥ sāma yajurmahī /
ekarṣiryasminn ārpitaḥ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
yatrāmṛtaṃ ca mṛtyuśca puruṣe'dhi samāhite /
samudro yasya nāḍyaḥ puruṣe'dhi samāhitāḥ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
yasya catasraḥ pradiśo nāḍyastiṣṭhanti prathamāḥ /
yajño yatra parākrāntaḥ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
ye puruṣe brahma viduste viduḥ parameṣṭhinam /
yo veda parameṣṭhinaṃ yaśca veda prajāpatim /
jyeṣṭhaṃ ye brāhmaṇaṃ viduste skambhamanusaṃviduḥ
yasya śiro vaiśvānaraścakṣuraṅgiraso'bhavan /
aṅgāni yasya yātavaḥ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
yasya brahma mukhamāhurjihvāṃ madhukaśāmuta /
virājamūdho yasyāhuḥ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
yasmādṛco apātakṣan yajuryasmādapākaṣan /
sāmāni yasya lomānyatharvāṅgiraso mukhaṃ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
asacśākhāṃ pratiṣṭhantīṃ paramamiva janā viduḥ /
uto sanmanyante'vare ye te śākhāmupāsate
yatrādityāśca rudrāśca vasavaśca samāhitāḥ /
bhūtaṃ ca yatra bhavyaṃ ca sarve lokāḥ pratiṣṭhitāḥ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
yasya trayastriṃśaddevā nidhiṃ rakṣanti sarvadā /
nidhiṃ tamadya ko veda yaṃ devā abhirakṣatha
yatra devā brahmavido brahma jyeṣṭhamupāsate /
yo vai tān vidyātpratyakṣaṃ sa brahmā veditā syāt
bṛhanto nāma te devā ye'sataḥ pari jajñire /
ekaṃ tadaṅgaṃ skambhasyāsadāhuḥ paro janāḥ
yatra skambhaḥ prajanayan purāṇaṃ vyavartayat/
ekaṃ tadaṅgaṃ skambhasya purāṇamanusaṃviduḥ
yasya trayastriṃśaddevā aṅge gātrā vibhejire /
tān vai trayastriṃśaddevān eke brahamavido viduḥ
hiraṇyagarbhaṃ paramamanatyudyaṃ janā viduḥ /
skambhastadagre prāsiñcaddhiraṇyaṃ loke antarā
skambhe lokāḥ skambhe tapaḥ skambhe'dhyṛtamāhitam /
skambha tvā veda pratyakṣamindre sarvaṃ samāhitam
indre lokā indre tapa indre'dhyṛtamāhitam /
indraṃ tvā veda pratyakṣaṃ skambhe sarvaṃ pratiṣṭhitam
nāma nāmnā johavīti purā sūryātpuroṣasaḥ /
yadajaḥ prathamaṃ saṃbabhūva sa ha tatsvarājyamiyāya yasmān nānyatparamasti bhūtam
yasya bhūmiḥ pramāntarikṣamutodaram /
divaṃ yaścakre mūrdhānaṃ tasmai jyeṣṭhāya brahmaṇe namaḥ
yasya sūryaścakṣuścandramāśca punarṇavaḥ /
agniṃ yaścakra āsyaṃ tasmai jyeṣṭhāya brahmaṇe namaḥ
yasya vātaḥ prāṇāpānau cakṣuraṅgiraso'bhavan /
diśo yaścakre prajñānīstasmai jyeṣṭhāya brahmaṇe namaḥ
skambho dādhāra dyāvāpṛthivī ubhe ime skambho dādhārorvantarikṣam /
skambho dādhāra pradiśaḥ ṣaḍurvīḥ skambha idaṃ viśvaṃ bhuvanamā viveśa
yaḥ śramāttapaso jāto lokāntsarvāntsamānaśe /
somaṃ yaścakre kevalaṃ tasmai jyeṣṭhāya brahmaṇe namaḥ
kathaṃ vāto nelayati kathaṃ na ramate manaḥ /
kimāpaḥ satyaṃ prepsantīrnelayanti kadā cana
mahadyakṣaṃ bhuvanasya madhye tapasi krāntaṃ salilasya pṛṣṭhe /
tasmin chrayante ya u ke ca devā vṛkṣasya skandhaḥ parita iva śākhāḥ
yasmai hastābhyāṃ pādābhyāṃ vācā śrotreṇa cakṣuṣā /
yasmai devāḥ sadā baliṃ prayacchanti vimite'mitaṃ skambhaṃ taṃ brūhi katamaḥ svideva saḥ
apa tasya hataṃ tamo vyāvṛttaḥ sa pāpmanā /
sarvāṇi tasmin jyotīṃṣi yāni trīṇi prajāpatau
yo vetasaṃ hiraṇyayaṃ tiṣṭhantaṃ salile veda /
sa vai guhyaḥ prajāpatiḥ
tantrameke yuvatī virūpe abhyākrāmaṃ vayataḥ ṣaṇmayūkham /
prānyā tantūṃstirate dhatte anyā nāpa vṛñjāte na gamāto antam
tayorahaṃ parinṛtyantyoriva na vi jānāmi yatarā parastāt/
pumān enadvayatyudgṛṇanti pumān enadvi jabhārādhi nāke
ime mayūkhā upa tastabhurdivaṃ sāmāni cakrustasarāṇi vātave
Original text: atharvavedaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0