Āryāsaptaśatī · Verses 409-428
bāṣpākulaṃ pralapator gṛhiṇi nivartasva kānta gaccheti |
yātaṃ dampatyor dinam anugamanāvadhi saras-tīre
bālā-vilāsa-bandhān aprabhavan manasi cintayan pūrvam |
saṃmāna-varjitāṃ tāṃ gṛhiṇīm evānuśocāmi
iti vibhāvyākhyā-sametā ba-kāra-vrajyā ||
bha-kāra-vrajyā
bhramasi prakaṭayasi radaṃ karaṃ prasārayasi tṛṇam api śrayasi |
dhiṅ mānaṃ tava kuñjara jīvaṃ na juhoṣi jaṭharāgnau
bhūtimayaṃ kurute'gnis tṛṇam api saṃlagnam enam api bhajataḥ |
saiva suvarṇa daśā te śaṅke garimoparodhena
bhavati nidāghe dīrghe yatheha yamuneva yāminī tanvī |
dvīpā iva divasā api tathā krameṇa prathīyāṃsaḥ
bhavatā mahati snehānale'rpitā pathika hema-guṭikeva |
tanvī hastenāpi spraṣṭum aśuddhair na sā śakyā
bhūmi-lulitaika-kuṇḍalam uttaṃsita-kāṇḍa-paṭam iyaṃ mugdhā |
paśyantī niḥśvāsaiḥ kṣipati manoreṇu-pūram api
bhavatāliṅgi bhujaṅgī jātaḥ kila bhogi-cakravartī tvam |
kañcuka vanecarī-stanam abhilaṣataḥ sphurati laghimā te
bhaikṣa-bhujā pallī-patir iti stutas tad-vadhū-sudṛṣṭena |
rakṣaka jayasi yad ekaḥ śūnye sura-sadasi sukham asmi
bhogākṣamasya rakṣāṃ dṛṅ-mātreṇaiva kurvato 'nabhimukhasya |
vṛddhasya pramadāpi śrīr api bhṛtyasya bhogāya
bhavitāsi rajani yasyām adhva-śrama-śāntaye padaṃ dadhatīm |
sa balād valayita-jaṅghā-baddhāṃ mām urasi pātayati
bhūṣaṇatāṃ bhajataḥ sakhi kaṣaṇa-viśuddhasya jāta-rūpasya |
puruṣasya ca kanakasya ca yukto garimā sarāgasya
bhasma-puruṣe'pi giriśe snehamayī tvam ucitena subhagāsi |
moghas tvayi janavādo yad oṣadhi-prastha-duhiteti
bhaya-pihitaṃ bālāyāḥ pīvaram ūru-dvayaṃ smaronnidraḥ |
nidrāyāṃ premārdraḥ paśyati niḥśvasya niḥśvasya
bhramarīva koṣa-garbhe gandha-hṛtā kusumam anusarantī tvām |
avyaktaṃ kūjantī saṅketaṃ tamasi sā bhramati
bhrāmaṃ bhrāmaṃ sthitayā snehe tava payasi tatra tatraiva |
āvarta-patita-naukāyitam anayā vinayam apanīya
bhramayasi guṇamayi kaṇṭha-graha-yogyānātma-mandiropānte |
hālika-nandini taruṇān kakudmino meḍhi-rajjur iva
bhāla-nayane'gnir indur maulau gātre bhujaṅga-maṇi-dīpāḥ |
tad api tamo-maya eva tvam īśa kaḥ prakṛtim atiśete
iti vibhāvyākhyā-sametā bha-kāra-vrajyā ||
ma-kāra-vrajyā
madhu-mada-vīta-vrīḍā yathā yathā lapati saṃmukhaṃ bālā |
tan-mukham ajāta-tṛptis tathā tathā vallabhaḥ pibati
mitrair ālocya samaṃ guru kṛtvā kadanam api samārabdhaḥ |
arthaḥ satām iva hato mukha-vailakṣyeṇa māno 'yam
Original text: Āryāsaptaśatī · Edition: Ramakant Tripathi, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhawan, 1965 (Vidyabhawan Sanskrit Granthamala 127) · Data entry Jan Brzezinski · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0