Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 04.6

04.6.01

siddha.prayogād ūrdhvaṃ śaṅkā.rūpa.karma.abhigrahaḥ //

04.6.02a

kṣīṇa.dāya.kuṭumbam, alpa.nirveśaṃ, viparīta.deśa.jāti.gotra.nāma.karma.apadeśaṃ, pracchanna.vṛtti.karmāṇaṃ,-

04.6.02b

māṃsa.surā.bhakṣya.bhojana.gandha.mālya.vastra.vibhūṣaṇeṣu prasaktam, ativyaya.kartāraṃ, puṃścalī.dyūta.śauṇḍikeṣu prasaktam,-

04.6.02c

abhīkṣṇa.pravāsinam, avijñāta.sthāna.gamanam, ekānta.araṇya.niṣkuṭa.vikāla.cāriṇaṃ, pracchanne sa.āmiṣe vā deśe bahu.mantra.saṃnipātaṃ,-

04.6.02d

sadyaḥ.kṣata.vraṇānāṃ gūḍha.pratīkāra.kārayitāram, antar.gṛha.nityam, abhyadhigantāraṃ, kāntā.paraṃ,-

04.6.02e

para.parigrahāṇāṃ para.strī.dravya.veśmanām abhīkṣṇa.praṣṭāraṃ, kutsita.karma.śāstra.upakaraṇa.saṃsargaṃ,-

04.6.02f

virātre channa.kuḍyac.chāyā.saṃcāriṇaṃ, virūpa.dravyāṇām adeśa.kāla.vikretāraṃ, jāta.vairaśayaṃ, hīna.karma.jātiṃ,-

04.6.02g

vigūhamāna.rūpaṃ, liṅgena^āliṅginaṃ, liṅginaṃ vā bhinna.ācāraṃ, pūrva.kṛta.apadānaṃ, sva.karmabhir apadiṣṭaṃ,-

04.6.02h

nāgarika.mahā.mātra.darśane guhamānam apasarantam anucchvāsa.upaveśinam āvignaṃ śuṣka.bhinna.svara.mukha.varṇaṃ,-

04.6.02i

śastra.hasta.manuṣya.sampāta.trāsinaṃ, hiṃsra.stena.nidhi.nikṣepa.apahāra.para.prayoga.gūḍha.ājīvinām anyatamaṃ śaṅketa // iti śaṅkā.abhigrahaḥ //

04.6.03

rūpa.abhigrahas tu - naṣṭa.apahṛtam avidyamānaṃ taj.jāta.vyavahāriṣu nivedayet //

04.6.04

tac cen niveditam āsādya pracchādayeyuḥ sācivya.kara.doṣam āpnuyuḥ //04.6.05/ ajānanto^asya dravyasya^atisargeṇa mucyeran //

04.6.06

na ca^anivedya saṃsthā.adhyakṣasya purāṇa.bhāṇḍānām ādhānaṃ vikrayaṃ vā kuryuḥ //

04.6.07

tac cen niveditam āsādyeta, rūpa.abhigṛhītam āgamaṃ pṛcchet "kutas te labdham" iti //

04.6.08

sa cet brūyāt "dāyādyād avāptam, amuṣmāl labdhaṃ krītaṃ kāritam ādhi.pracchannam, ayam asya deśaḥ kālaś ca^upasamprāpteḥ, ayam asya^arghaḥ pramāṇaṃ lakṣaṇaṃ mūlyaṃ ca" iti, tasya^āgama.samādhau mucyeta //

04.6.09

nāṣṭikaś cet tad eva pratisaṃdadhyāt, yasyā pūrvo dīrghaś ca paribhogaḥ śucir vā deśas tasya dravyam iti vidyāt //

04.6.10

catuṣpada.dvipadānām api hi rūpa.liṅga.sāmānyaṃ bhavati, kim aṅga punar eka.yoni.dravya.kartṛ.prasūtānāṃ kupya.ābharaṇa.bhāṇḍānām iti //

04.6.11

sa ced brūyāt "yācitakam avakrītakam āhitakaṃ nikṣepam upanidhiṃ vaiyāvṛtya.karma vā^amuṣya" iti, tasya^apasāra.pratisaṃdhānena mucyeta //

04.6.12

"na^evam" ity apasāro vā brūyāt, rūpa.abhigṛhītaḥ parasya dāna.kāraṇam ātmanaḥ pratigraha.kāraṇam upaliṅganaṃ vā dāyaka.dāpaka.nibandhaka.pratigrāhaka.upadraṣṭṛbhir upaśrotṛbhir vā pratisamānayet //

04.6.13

ujjhita.pranaṣṭa.niṣpatita.upalabdhasya deśa.kāla.lābha.upaliṅganena śuddhiḥ //

04.6.14

aśuddhas tac ca tāvac ca daṇḍaṃ dadyāt //

04.6.15

anyathā steya.daṇḍaṃ bhajeta // iti rūpa.abhigrahaḥ /

04.6.16

karma.abhigrahas tu - muṣita.veśmanaḥ praveśa.niṣkasanam advāreṇa, dvārasya saṃdhinā bījena vā vedham, uttama.agārasya jāla.vāta.ayana.nīpra.vedham, ārohaṇa.avataraṇe ca kuḍyasya vedham, upakhananaṃ vā gūḍha.dravya.nikṣepaṇa.grahaṇa.upāyam, upadeśa.upalabhyam abhyantarac.cheda.utkara.parimarda.upakaraṇam abhyantara.kṛtaṃ vidyāt //

04.6.17

viparyaye bāhya.kṛtam, ubhayata ubhaya.kṛtam //

04.6.18a

abhyantara.kṛte puruṣam āsannaṃ vyasaninaṃ krūra.sahāyaṃ taskara.upakaraṇa.saṃsargaṃ, striyaṃ vā daridra.kulām anya.prasaktāṃ vā,-

04.6.18b

paricāraka.janaṃ vā tad.vidha.ācāram, atisvapnaṃ, nidrā.klāntam, āvignaṃ. śuṣka.bhinna.svara.mukha.varṇam, anavasthitam,-

04.6.18c

atipralāpinam, ucca.ārohaṇa.saṃrabdha.gātraṃ, vilūna.nighṛṣṭa.bhinna.pāṭita.śarīra.vastraṃ, jāta.kiṇa.saṃrabdha.hasta.pādaṃ,-

04.6.18d

pāṃsu.pūrṇa.keśa.nakhaṃ vilūna.bhugna.keśa.nakhaṃ vā, samyak.snāta.anuliptaṃ taila.pramṛṣṭa.gātraṃ sadyo.dauta.hasta.pādaṃ vā,-

04.6.18e

pāṃsu.picchileṣu tulya.pāda.pada.nikṣepaṃ, praveśa.niṣkasanayor vā tulya.mālya.madya.gandha.vastrac.cheda.vilepana.svedaṃ parīkṣeta //

04.6.19

coraṃ pāradārikaṃ vā vidyāt //
KAZ04.6.20ab/ sagopa.sthāniko bāhyaṃ pradeṣṭā cora.mārgaṇam /
KAZ04.6.20cd/ kuryān nāgarikaś ca^antar.durge nirdiṣṭa.hetubhiḥ //E
(Inquest of sudden deaths)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc