Arthashastra · Chapter 03.20
dyūta.adhyakṣo dyūtam eka.mukhaṃ kārayet //
anyatra dīvyato dvādaśa.paṇo daṇḍo gūḍha.ājīvi.jñāpana.artham //
"dyūta.abhiyoge jetuḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, parājitasya madhyamaḥ //
bāliśa.jātīyo hy eṣa jetu.kāmaḥ parājayaṃ na kṣamate" ity ācāryāḥ //
na^ity kauṭilyaḥ //
parājitaś ced dvi.guṇa.daṇḍaḥ kriyeta na kaścana rājānam abhisariṣyati //
prāyaśo hi kitavāḥ kūṭa.devinaḥ //
teṣām adhyakṣāḥ śuddhāḥ kākaṇīr akṣāṃś ca sthāpayeyuḥ //
kākaṇy.akṣāṇām anya.upadhāne dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, kūṭa.karmaṇi pūrvaḥ sāhasa.daṇḍo jita.pratyādānam, upadhau steya.daṇḍaś ca //
jita.dravyād adhyakṣaḥ pañcakaṃ śatam ādadīta, kākaṇy.akṣa.arālā.śalākā.avakrayam udaka.bhūmi.karma.krayaṃ ca //
dravyāṇām ādhānaṃ vikrayaṃ ca kuryāt //
akṣa.bhūmi.hasta.doṣāṇāṃ ca^apratiṣedhane dvi.guṇo daṇḍaḥ //
tena samāhvayo vyākhyātaḥ, anyatra vidyā.śilpa.samāhvayāt / iti //
prakīrṇakaṃ tu - yācitaka.avakrītaka.āhitaka.nikṣepakāṇāṃ yathā.deśa.kālam adāne, yāmac.chāyā.samupaveśa.saṃsthitīnāṃ vā deśa.kāla.atipātane, gulmatara.deyaṃ brāhmaṇaṃ sādhayataḥ, prativeśa.anuveśayor upari nimantraṇe ca dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ //
saṃdiṣṭam artham aprayacchato, bhrātṛ.bhāryāṃ hastena laṅghayato, rūpa.ājīvām anya.uparuddhāṃ gacchataḥ, para.vaktavyaṃ paṇyaṃ krīṇānasya, samudraṃ gṛham udbhindataḥ, sāmanta.catvāriṃśat.kulya.ābādhām ācarataś ca^aṣṭa.catvāriṃśat.paṇo daṇḍaḥ //
kula.nīvī.grāhakasya^apavyayane, vidhavāṃ chanda.vāsinīṃ prasahya^adhicarataḥ, caṇḍālasya^āryāṃ spṛśataḥ, pratyāsannam āpady anabhidhāvato, niṣkāraṇam abhidhāvanaṃ kurvataḥ, śākya.ājīvaka.ādīn vṛṣala.pravrajitān deva.pitṛ.kāryeṣu bhojayataḥ śatyo daṇḍaḥ //
śapatha.vākya.anuyogam aniṣṛṣṭaṃ kurvataḥ, yukta.karma ca^ayuktasya, kṣudra.paśu.vṛṣāṇāṃ puṃstva.upaghātinaḥ, dāsyā garbham auṣadhena pātayataś ca pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ //
pitā.putrayor dampatyor bhrātṛ.bhaginyor mātula.bhagineyayoḥ śiṣya.ācāryayor vā parasparam apatitaṃ tyajataḥ, sārtha.ābhiprayātaṃ grāma.madhye vā tyajataḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, kāntāre madhyamaḥ, tan.nimittaṃ bhreṣayata uttamaḥ, saha.prasthāyiṣv anyeṣv ardha.daṇḍāḥ //
puruṣam abandhanīyaṃ badhnato bandhayato bandhaṃ vā mokṣayato, bālam aprāpta.vyavahāraṃ badhnato bandhayato vā sahasraṃ daṇḍaḥ //
puruṣa.aparādha.viśeṣeṇa daṇḍa.viśeṣaḥ kāryaḥ //
tīrtha.karas tapasvī vyādhitaḥ kṣut.pipāsā.adhva.klāntas tiro.jana.pado daṇḍa.khedī niṣkiṃcanaś ca^anugrāhyāḥ //
deva.brāhmaṇa.tapasvi.strī.bāla.vṛddha.vyādhitānām anāthānām anabhisaratāṃ dharmasthāḥ kāryāṇi kuryuḥ, na ca deśa.kāla.bhogac.chalena^atihareyuḥ //
pūjyā vidyā.buddhi.pauruṣa.abhijana.karma.atiśayataś ca puruṣāḥ //
KAZ03.20.24ab/ evaṃ kāryāṇi dharmasthāḥ kuryur acchala.darśinaḥ /
KAZ03.20.24cd/ samāḥ sarveṣu bhāveṣu viśvāsyā loka.sampriyāḥ //E
(ṣuppression of criminals)
(Keeping a watch over artisans)
Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0