Arthashastra · Chapter 02.33
aśva.adhyakṣeṇa ratha.adhyakṣo vyākhyātaḥ //
sa ratha.karma.antān kārayet //
daśa.puruṣo dvādaśa.antaro rathaḥ //
tasmād eka.antara.avarā ā.ṣaḍ.antarād iti sapta rathāḥ //
deva.ratha.puṣya.ratha.sāṃgrāmika.pāriyāṇika.para.pura.abhiyānika.vainayikāṃś ca rathān kārayet //
iṣv.astra.praharaṇa.āvaraṇa.upakaraṇa.kalpanāḥ sārathi.rathika.rathyānāṃ ca karmasv āyogaṃ vidyāt, ā.karmabhyaś ca bhakta.vetanaṃ bhṛtānām abhṛtānāṃ ca yogyā.rakṣā.anuṣṭhānam artha.māna.karma ca //
etena patty.adhyakṣo vyākhyātaḥ //
sa maula.bhṛta.śreṇi.mitra.amitra.aṭavī.balānāṃ sāra.phalgutāṃ vidyāt, nimna.sthala.prakāśa.kūṭa.khanaka.ākāśa.divā.rātri.yuddha.vyāyāmaṃ ca, āyogam ayogaṃ ca karmasu //
ted eva senā.patiḥ sarva.yuddha.praharaṇa.vidyā.vinīto hasty.aśva.ratha.caryā.saṃghuṣṭaś catur.aṅgasya balasya^anuṣṭhāna.adhiṣṭhānaṃ vidyāt //
sva.bhūmiṃ yuddha.kālaṃ pratyanīkam abhinna.bhedanaṃ bhinna.saṃdhānaṃ saṃhata.bhedanaṃ bhinna.vadhaṃ durga.vadhaṃ yātrā.kālaṃ ca paśyet //
KAZ02.33.11ab/ tūrya.dhvaja.patākābhir vyūha.saṃjñāḥ prakalpayet /
KAZ02.33.11cd/ sthāne yāne praharaṇe sainyānāṃ vinaye rataḥ //E
(ṣuperintendent of passports)
(ṣuperintendent of pasture lands)
Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0